Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12651 K.2023/14217

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Dava dilekçesinde; 26.09.2019 tarihinde davalıya trafik sigortalı aracın üzerinden düşerek, araç tekerinin bacağının üzerinden geçmesi neticesinde yaralanan ve %32 oranında malul kalan davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 3.050,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL bakıcı gideri ve 950,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili taleplerini toplam 299.275,35 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, sigortalı araç sürücüsünün kazada kusurlu olmadığını, başvuranın emniyet kemerinin takılı olmadığının araştırılması, hatır için taşınması nedeniyle hakkaniyete uygun bir indirim yapılması gerektiğini, uzlaşmanın araştırılması, maluliyetin tespitine ilişkin Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, kazanın iş kazası olduğunu, rücuya tabi ödeme alıp almadığının araştırılmasını talep ettiklerini, faiz talebinin reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlığa konu talebin başvuranın maruz kaldığı iş göremezlik zararının tazmin edilmesi talebine ilişkin olduğu, dosyaya kusur oranının belirlenmesi ve zararın hesaplanması yönünde rapor alındığı, başvuranın ve araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %50 oranında kusurlu oldukları, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplama neticesinde 281.858,42 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 9.991,33 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 6.475,60 TL bakıcı giderinin hesaplandığı,

davalıya 25.01.2021 tarihinde başvuru yapıldığı dolayısıyla 05.02.2021 tarihinde davalının temerrüte düştüğü, dosyaya ibraz edilen maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle geçerli olan yönetmelik hükümlerine göre tanzim edildiği gerekçesi ile sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve rapor ücreti toplamı 299.275,35 TL'nin 05.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili; ceza dosyasında bir uzlaşma varsa, feragat sebebiyle davanın reddi gerektiğini, kazanın iş kazası olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sorularak davacı için rücuya tabi bir ödeme yapılmış ise peşin sermaye değerinin düşülmesi gerektiğini, sürekli iş görmezlik tazminatı hesaplamasında TRH Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, tazminat hesaplamasında müterafik kusur durumunun da araştırılması gerektiğini, geçici iş görmezlik, geçici bakıcı giderleri ile tedavi giderlerinin poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu beyan etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 26.09.2019 tarihinde gerçekleşen tek taraflı kazada 43 ZE 821 plakalı çekici ve 43 ZE 534 plaka sayılı dorseden çantasını alıp inmeye çalışırken aracın hareket etmesi sonucu düşen davacının yaralandığı, davacının başvurusu üzerine düzenlenen T.C Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 11.01.2021 tarihli raporda ...'ın 26.09.2019 tarihli kaza sebebiyle tıbbi evraklarının incelendiği, muayenesinin yapıldığı,

Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, % 32 oranında sürekli maluliyeti olduğu, geçici iş görmezlik süresinin 9 aya kadar uzayabileceği ve 6 ay süreyle bir başkasının bakımına muhtaç olduğu tespitinin yapıldığı, kusur ve zararının tespiti maksadı ile rapor alındığını ve alınan rapor uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından karar verildiği, davalı vekilinin karara itirazı üzerine yapılan incelemede, dosyada uzlaşmanın varlığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı,

SGK tarafından 14.07.2021 tarihli yazı ile davacıya rücuya tabi ödeme yapılmadığının bildirildiğini bu nedenle başkaca araştırma yapılmasına gerek görülmediği, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, başvuranın müterafık kusuruna dair dosyada bilgi olmadığı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı giderinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi kapsamında belirtilen zararlardan olduğu bu nedenle davalının sorumlu olduğunu, SGK tarafından yapılan ödemenin başvuranın kontrol muayenesine gitmediği gerekçesi ile rücu edileceğinin bildirildiği,

mükerrer ödeme olmadığı gerekçesi ile davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; taleplerin zamanımına uğradığını, olayın iş kazası olduğunu, SGK tarafından yapılan peşin sermaye değerinin düşülmesi gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, müterafık kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, uzlaşma olup olmadığının araştırılması, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiği gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 26.09.2019 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ile rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369,370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; tazminat hesaplamanın usul ve yasaya uygun olmasına, davalının geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olmasına, hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi taleplerinin reddinin yerinde olduğu, davalının Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına vekalet ücreti yönünden itirazda bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür.

Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır. Davacının yolcu olduğu ve dava konusu kazayı yapan araç için, davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiği dosya kapsamı ile sabittir. Davaya konu kazada yaralanan davacının talep edeceği tazminatlardan, davalı sigortacının bu limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı da izahtan varestedir.

Hükme alınan bilirkişi raporu ile davacının 9.991,33 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 281.858,42 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 6.475,60 TL bakıcı gideri ve rapor ücreti de dahil olmak üzere olmak üzere toplam 299.275,35 TL tazminata karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, SGK tarafından davacıya sürekli iş göremezlik ödeneği bağlandığı, sigortalı hakkında müfettiş raporu henüz hazırlanmadığı, dolayısıyla rücu işlemlerine başlanmadığı, müfettiş raporunun düzenlenmesine müteakip peşin sermaye hesabı ve rücu işlemlerinin gerçekleştirileceğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda hakem heyetince, davacıya SGK tarafından yapılan ödemenin rücuya tabi olup olmadığı; rücuya tabi ise peşin sermaye değerinin ne olduğunun sorulması, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin şartları var ise tazminattan düşülmesi suretiyle davacı tarafın talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi gerekir.

Ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumunun 14.07.2021 tarihli yazısında davacıya 11.093,94 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığını, ancak sigortalının kanunda belirtilen şekilde kontrole gitmediği ve raporun çalışıra çevrilmediği anlaşıldığından ödenmiş olan 11.093,94 TL'nin kanuni faizi ile birlikte sigortalıdan rücu edilmesi ile ilgili işlemlerin başlatılacağı bildirilmiştir. Dosya kapsamında davacı lehine 9.991,33 TL geçici iş göremezlik tazminatı hüküm altına alınmıştır.

Mükerrer ödeme olmaması açısından SGK tarafından ödenmiş olan geçici iş görmezlik ödemesinin rücu edilip edilmeyeceği hususunun araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu karar verilmiş olması doğru değildir.

3. Somut olayda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulü ile 281.858,42 TL sürekli iş göremezlik zararı, 9.991,33 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 6.475,60 TL bakıcı gideri, 950 TL adli rapor ücreti olmak üzere toplam 299.275,35 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davalı ... vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir. Adli rapor ücretinin yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerekirken tazminata eklenmek suretiyle karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine