Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12755 K.2024/2277

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 07.02.2020

HÜKÜM/KARAR : Davalı veklinin itirazının kısmen kabulü /Davanın kısmen kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2020/41076

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiş, temyiz incelemesi sonucunda Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.06.2018 tarihinde müvekkilinin, davalı ... nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı olan araçta yolcu olarak bulunduğunu, tek taraflı gerçekleşen kazada yaralandığını ve malul olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının işleyecek faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah ile tazminat talebini toplam 360.000,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde düzenlenen sigortacıya zorunlu başvuru şartı yerine getirilmeden tahkim yoluna başvurulduğunu, başvuru konusu kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını ve mevzuata göre davalı aleyhine karar verilmesi halinde vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde (AAÜT) belirlenen tutarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının talebinin kabulü ile 360.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 22.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediğini, bu nedenle davalı ... şirketine usulüne uygun yapılmış bir başvurudan bahsedilmeyeceğini, hatır taşıması ve davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, ıslah edilen miktar için ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanması gerektiğini, tazminat tutarının asgari ücret esas alınarak belirlenmesi gerektiğini ve davacı lehine tam ve nisbi vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 26.12.2020 tarih ve İHK/26407 sayılı kararı ile; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığı, sigortalı araç (otobüs) sürücüsünün havanın yağışlı ve zeminin ıslak olması nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu tek taraflı dava konusu kazanın meydana geldiği,

yolcu konumundaki davacının emniyet kemerini takıp takmadığı hususunun belirsiz olduğu ve sigortalı araç otobüs olup taşımanın maddi bir menfaat karşılığı yapıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin hatır taşıması ve davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim yapılması gerektiği yönündeki itirazlarının yerinde olmadığı, ıslah edilen tutar yönünden temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

davacıya ait Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Hizmet Döküm Belgesi dosyaya sunulmuş olup bu doğrultuda hesaplama yapılmasının yerinde olduğu ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 03.11.2022 tarih, 2022/10428 esas ve 2022/13739 karar sayılı ilamı ile; ''...Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'i, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'i, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda hükme esas alınan Mersin Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 02.12.2019 tarihli raporda davacının, travma sonrası stres bozukluğuna bağlı tüm vücut fonksiyon kaybı oranı % 40 olarak hesaplanmış, hakem heyetince bu rapor hükme esas alınarak talebin kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili ise kaza ile davacının psikolojik rahatsızlığı arasında illiyet bağı olmadığını ve maluliyet raporunun yeterli olmadığını savunmaktadır.

Davacının maluliyetinin haksız fiil sorumlusunun fiili sonucu oluştuğunun, yani haksız fiil ile maluliyet arasında illiyet bağının bulunduğunun da belirlenmesi sorumluluk açısından zorunludur. Bu nedenlerle maluliyet raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Bu durumda, davacının psikolojik tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakları dosya arasına getirtildikten sonra muayenesi de yapılarak, kaza tarihinde yürürlükte bulunan “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre, kazadan sonra oluştuğu belirtilen" travma sonrası stres bozukluğu" nedeniyle davacıda kalıcı maluliyet bulunup bulunmadığı, kaza ile illiyet bağının olup olmadığı, maluliyet oranına etki edip etmediği,

belirtilen travma sonrası stres bozukluğunun süreklilik arz edip etmediği (ömür boyu sürüp sürmeyeceği) ve sürekli değilse ne kadar süre devam edeceği konusunda Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden içerisinde psikiyatri uzmanı da bulunan bir heyetten açıklayıcı, denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre (davalı lehine oluşan kazanılmış haklar da gözetilerek) karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan inceleme sonucunda, davacının maluliyetin belirlenmesine ilişkin olarak Mersin Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nden alınan 25.08.2023 tarihli maluliyet raporunda, Psikiyatri bölümünden konsültasyon alındığı ve davacıda travma sonrası stres bozukluğunun gelişmiş olduğu, tedavi ile işlevselliğinin kısmen düzeldiği, kaza ile illiyet bağı bulunduğu, travma sonrası stres bozukluğunun kronisite kazandığı görüşünün bildirildiği,

söz konusu maluliyet raporunda travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle davacının maluliyet oranının % 30, T9 vertebra kırığı nedeniyle % 9, balthazard formülüne göre belirlenen toplam maluliyet kaybının ise % 36 olarak belirlendiği, bozma öncesi alınan raporda ise davacının sadece travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle maluliyet oranının % 40 olarak belirlendiği ve bu rapora davacı tarafından itiraz edilmediği,

davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek aktüer bilirkişi raporunda davacının travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle % 30 maluliyet oranı esas alınarak tazminat tutarının belirlendiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisi edilerek davanın kısmen kabulü ile 334.441,06 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 22.01.2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiş ve davacı lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca maktu vekalet

ücreti takdir edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma sonrası alınan maluliyet raporunda davacının maluliyet oranı % 36 olarak belirlenmişken % 30 maluliyet oranı üzerinden tazminat tutarının belirlenmiş olmasının hatalı olduğunu ve davacı lehine nisbi ve tam vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafta sürekli iş göremezlik niteliğinde sayılacak bir travmatik stres bozukluğunun bulunmadığını, hükme esas alınan maluliyet raporunun gerçeği yansıtmadığını, davalı sigortalı araç sürücüsüne kusur atfedilemeyeceğini, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini dava dilekçesinde talep edilen tutar için dava tarihinden, ıslah edilen tutar için ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İtiraz Hakem Heyeti kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı ve davalıya yükletilmesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,