Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13199 K.2024/621

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.08.2013 tarihinde davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda sigortalı araçta yolcu olan davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini 169.883,90 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kısmen kabulü ile 135.907,12 TL maddi tazminatın 09.03.2021 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kazaya karışan aracın kazadan önce satılmış olduğundan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, başvurunun reddi gerektiğini, hükme esas alınan raporun yönetmeliğe uygun olmadığını, dava konusu kazanın 2013 yılında meydana gelmesi nedeniyle PMF Yaşam Tablosunun esas alınması gerektiğini, hesaplamada askerlik döneminin dikkate alınmamasının hukuka aykırı olduğunu, davacı lehine 1/5 oranında vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. "Sigorta şirketi nezdinde 47541229 nolu ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı aracın...isimli sigortalı adına kayıtlı olarak 12.03.2013-2014 tarihleri arasında sigortalandığı ve 02.08.2013 günü itibariyle poliçenin satış sebebiyle iptal zeyilnamesinin düzenlendiği, aracın 06.08.2013 günü itibariyle Anadolu Sigorta tarafından düzenlenen 310827013 sayılı ZMMS poliçesi ile teminat altına alındığı,

poliçede saat yazılı bulunmadığından ZMMS poliçesi genel şartları gereğince öğlen 12.00'de poliçenin başladığının kabulü gerektiği, aracın aynı gün 17.45'de kazaya karıştığı ve düzenlenen trafik kaza tutanağında araç malikinin Sercan Dede olarak tutanağa geçtiği, mübrez SBM kaydına göre de kaza görülmüş olmakla, davalı ... şirketinin kaza tarihinden önce poliçe sorumluluğunun ortadan kalktığı ve pasif dava ehliyetinin kalmadığı" gerekçesiyle itirazın kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılmasına ve davanın pasif husumetten reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; resmi bir kurum olan Güvence Hesabı'nın yönlendirmesi sonucu davalı ... şirketine başvuru yapıldığını, ne başvuru aşamasında ne de Sigorta Tahkim Komisyonu yargılaması aşamasında cevap dilekçesinde davalı ... şirketince sorumlu olmadıklarına yönelik herhangi bir itirazda bulunulmadığını, kabul anlamına gelmemekle davalının sorumlu olmadığı varsayılması durumunda sakat kalan müvekkilinin hakkını sürüncemede bırakarak hak kayına neden olması sebebiyle kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın reddedilmesi durumunda bile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa bırakılarak lehine vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alındığı iddia edilen aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 94 üncü maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

18.01.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

427,60 TL 0.H. 59,30 TL P.H. 368,30 TL Kalan

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir. Davacı taraf, davacının yaralanıp malul kalmasıyla sonuçlanan kazaya karışan aracın davalı tarafından zorunlu trafik sigortalı olduğunu iddia ederek davalıya husumet yöneltmiştir. İtiraz Hakem Heyeti tarafından, aracın satış görmesi nedeniyle davalı nezdinde geçerli zorunlu trafik sigortasının bulunmadığı ve zarardan davalının sorumlu olmadığı kabul edilerek davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; sayın çoğunluk tarafından ise, İtiraz Hakem Heyeti kararı onanmıştır. Ancak varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 inci maddesinde, işletenlerin bu kanunun 85/1 inci maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, aynı kanunun 94 üncü maddesinde, sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişinin 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle 15 gün içinde feshedebileceği, sigortanın fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

KTK'nın 95 inci maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Bu bakımdan olay tarihini kapsayan zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin varlığı halinde KTK'nın 95/2 nci maddesi gereğince sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin poliçenin iptal edildiği, geçersiz olduğu bu nedenle sorumluluğun bulunmadığı gibi haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.

Somut olayda; davaya konu tek taraflı trafik kazasını yapan, davacının yolcu olduğu ve davalıya trafik sigortalı olduğu iddia edilen ...plakalı aracın, 12.03.2013- 12.03.2014 tarihleri için davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortasının yapıldığı; aracın satışı nedeniyle, anılan poliçenin 02.08.2013 tarihinde iptal edildiği; aracın yeni işleteni adına olan poliçenin ise, 06.08.2013- 06.08.2014 tarihli olmak üzere dava dışı Anadolu Sigorta tarafından düzenlendiği TRAMER kaydından anlaşılmakta olup davaya konu kaza ise 06.08.2013 günü saat 17:45'te meydana gelmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından, aracın satışı nedeniyle davalı nezdindeki poliçesinin 02.08.2013'te son bulduğu, kaza günü olan 06.08.2013'te başka bir sigorta şirketi tarafından poliçesinin düzenlendiği, bu yeni poliçenin düzenlenme saati belli olmadığından ZMSS Genel Şartları gereği saat 12:00'de düzenlendiğinin kabulü gerektiğine değinilerek davalıya husumet düşmeyeceği kabul edilmiş ise de, 2918 sayılı KTK'nın 94 ve 95 inci maddeleri ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1421 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki "Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar" düzenlemesi değerlendirmede dikkate alınmamıştır.

Eldeki davanın davalısına husumet düşmeyeceği kabul edilerek verilen kararın onanmasıyla bu davalı lehine kesin hüküm oluşacağı, dava dışı Anadolu Sigorta yönünden ise kaza saati itibariyle primin tahsil edilmemesi halinde sorumluluk başlamayacağı için davacının anılan şirkete husumet yöneltmesinin mümkün olmayacağı, KTK'nın 94 ve 95 inci maddeleri ile TTK'nın 1421 inci maddeleri gereği sigorta şirketlerinden birinin zarardan sorumlu olması gerekeceğinden dava dışı Güvence Hesabı'na da davacının husumet yöneltemeyeceği gözetildiğinde, İtiraz Hakem Heyetinin eksik araştırmayla ve yanılgılı değerlendirmeyle karar verdiği açıktır.

Tüm bu nedenlerle; dava dışı Anadolu Sigorta tarafından düzenlenen poliçeye ilişkin primin davaya konu kazanın gerçekleştiği saatten önce tahsil edilip edilmediği ve adı geçen sigortacının sorumluluğunun kaza saati itibariyle başlayıp başlamadığına ilişkin gerekli araştırma yapıldıktan sonra, bu araştırmanın sonucu ve 2918 sayılı KTK'nın 94 ve 95 inci maddelerindeki düzenlemeler de değerlendirilmek suretiyle davalıya husumet düşüp düşmeyeceği belirlenerek karar verilmesi için İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.