Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13269 K.2025/3079

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Otomotiv Tur. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin dava dışı ... San.Tic.A.Ş. ile kredi ilişkisine girerek 27.09.2011 tarihinde imzalanan Faktoring sözleşmesi uyarınca dava dışı ... San Tic A.Ş.'ne davalı ... Oto. Tur. San ve Tic.

A.Ş. nezdindeki fatura alacaklarını temlik almak suretiyle kredi kullandırdığını, söz konusu kredinin ödenmesi için davalı şirketin keşide ettiği takibe müstenit iki adet çekin karşılıksız çıktığını, alacağın tahsili amacıyla İstanbul 20. İcra Dairesinin 2013/863 E sayılı dosyasından takip başlattıklarını, yapılan hacizler neticesinde davalı şirketin borca yetecek miktarda malının bulunmadığının tespit edildiğini, dava konusu taşınmazlar üzerinde davalı ... adına ipotek tesis edildiğini, Samsun ili, ...

İlçesi, ... Mah. 11235 ada, 2 parsel sayılı taşınmazın ise davalı ... adına devredildiğini, davalı ... Otomotiv şirketinin mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak bu işlemleri yaptığını, davalı ...'ün şirket yetkilisi olduğunu ve kefil ...'in hemşehrisi olduğunu belirterek, bu tasarrufların tapu tashihine gerek kalmaksızın alacak tutarları ile sınırlı olarak iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Oto Tur.San ve Tic.AŞ vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin aciz halinde olduğunun ispatının gerektiğini, söz konusu devirlerin borçtan önce olduğunu, ... lehine tesis edilen ipoteklerin ...'ün müvekkilinden olan alacağının temini maksadı ile konulduğunu ve yapılan satışın gerçek bir satış olduğunu, davacının muvazaa iddiasının soyut olduğunu, müvekkili ... firmasının bayisi olduğunu, ... markalı araçlar sattığını, ...- ...

Hafriyatın ise hafriyet ve taşıma işi ile iştigal ettiğini, müvekkili şirket ile ...-... hafriyat arasında 02.08.2012 tarihli araç satım sözleşmesi imzalandığını ve müvekkilinin diğer davalıya 30 adet kamyon ve 1 adet vinç satıp teslim etmeyi taahhüt ettiğini, söz konusu araç bedellerinin bir kısmının nakit bir kısmının ise bono ile ödendiğini, ... firmasının araçları teslim etmemesi ve çekleri kırdırması nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, bu nedenle diğer davalının müvekkilinin mallarına ipotek tesis ettiğini belirterek açılan davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin, diğer davalıyı, memleketi olan Samsun'da inşaat yatırımı amacıyla almayı düşündüğü dava konusu Samsun, ..., ...

Mah. 11235 ada, 2 parsel sayılı taşınmazları satın alma arifesinde tanıdığını, yatırımlarla ilgili ekipman ihtiyaçlarını diğer davalı firmadan karşılama cihetine gittiğini, 30 adet ... kamyon ve 2adet vinç/iş makinası satın aldığını, satış bedellerinin ödendiğini, davalı şirketin üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, uğradığı zararın davacının zararından çok fazla olduğunu, Samsun ili, ... İlçesi ...

Mah. 11235 ada, 2 parsel sayılı taşınmazı 300.000,00 TL karşılığında ve rayiç bedelini ödemek suretiyle satın aldığını, parasını ödeyip satın aldığı ancak teslim alamadığı 30 adet ... Kamyon ile vincin karşılığı olarak diğer davalı şirketin mallarına ipotek tesis edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

İİK'nun 279. maddesinde borçlunun teminat göstermeyi evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinler ve para veya mutat ödeme vasıtalarından gayrı bir suretle yapılan ödemeler, kişisel hakların kuvvetlendirilmesi için tapuya verilen şerhlerin batıl olarak kabul edildiği, davaya konu ipoteklerin ve satış işleminin davalıların beyanına göre mevcut bir borcu temin için yapıldığı, bu ödemenin para veya mutat ödeme vasıtalarından gayrı bir suretle yapılan ödeme olduğu dolayısıyla İİK.279 maddesindeki iptal koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu.

Kırklareli, ... İlçesi, ... Köyü, ... Mevkii, 753 parsel, Samsun ili, ... İlçesi, ... mah. 5241 ada, 1,2,3,4,5 parsel ile 5242 ada, 1,2,3 parsel 5342 ada, 1 parsel, 5236 ada, 1 parsel, 5237 ada, 5 parsel, Samsun ili, ... ilçesi, ... Mah. 11235 ada, 2 parsel,

İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mah ... Mevkii 190 ada, 1 ve 2 parsel, İstanbul ili, ... ilçesi, ... köyü ... Mevkii, 323 parsel, Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... köyü, ... Mevkii, 430 parsel, İstanbul ..., ... Mah. 1008 ada, 15 parsel, ... Mah. 1885 ada, 3 parsel sayılı taşınmazların İstanbul 20. İcra Müdürlüğü'nün 2013/863 Esas sayılı dosyasındaki alacak ve ferileriyle sınırlı olmak kaydıyla tapu iptali ve ipotek tesisi işleminin terkinine gerek olmaksızın davacının cebri icra yoluyla alacağını tahsil etmesi için tasarrufların iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret AŞ vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. İİK'nin 279/1-2'nci maddesi uyarınca, borçlunun teminat göstermeği evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinler.

Para veya mutat ödeme vasıtalarından gayrı bir suretle yapılan ödemeler; borcunu ödemeyen bir borçlu tarafından hacizden veya mal bulunmaması sebebile acizden yahut iflasın açılmasından evvelki bir sene içinde yapılmışsa batıl olduğu gerekçesiyle davalı ... Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret AŞ vekili ile davalı ... vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1'inci maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret AŞ vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili şirketin borç ödemekten aciz halde olmadığını, icra takibine konu çeklerin kaynağı faturaların içeriği malların teslim edilmediğini, dolayısıyla davacı tarafın gerçek bir alacağı bulunmadığını, dava konusu icra takibinden dolayı borç olmadığına yönelik menfi tespit davası açıldığını, dava konusu taşınmazı 300.000,00 TL’ye devrettiğini, elde ettiği geliri de borç ödemelerinde kullandığını, ... lehine tesis edilen ipoteklerin borçlu şirketten olan alacağının temini maksadı ile konulduğunu, davalı ...'e yapılan devrin gerçek bir devir olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere,

İİK'nun 279. maddesinde borçlunun teminat göstermeyi evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinler ve para veya mutat ödeme vasıtalarından gayrı bir suretle yapılan ödemeler ile kişisel hakların kuvvetlendirilmesi için tapuya verilen şerhlerin batıl olarak kabul edilmesine göre usul ve kanuna uygun olup davalı ...

Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret AŞ vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR