Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13371 K.2024/4022

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin kararı davacı vekili ve davalılar ...Denizcilik Petrol Tic. Ltd. Şti. , ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu ...Denizcilik Petrol Tic. Ltd. Şti. hakkında takip yapıldığını, takibin sonuçsuz kaldığını, borçlu şirketin alacaklılardan mal kaçırmak için dava konularından ONDIA isimli gemisini 07.10.2010 tarihinde davalı ... Denizcilik Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne, NİL (EX-İNCİ-1) gemisini 06.01.2012 tarihinde davalı ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş. Ltd. Şti.'ne sattığını, bu satışlara ilişkin tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; haksız açılan davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.06.2017 tarihli ve 2012/456 Esas 2017/240 Karar sayılı kararıyla, ivazlar arasında önemli oransızlık olmadığı, davalı üçüncü kişilerin borçlunun mali durumunu bildiği veya bilmesi gereken kişilerden olduğunun ispatlanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.03.2019 tarihli ve 2017/2961 Esas 2019/445 Karar sayılı kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 29.06.2019 tarihli ve 2019/4212 Esas, 2020/4098 Karar sayılı ilâmı ile; "..Dava koşulları yönünden dosya incelendiğinde, borcun 2008 yılında imzalanmış kredi sözleşmelerinden kaynaklandığı, alacağın gerçek olduğu ve takibin kesinleştiği tasarrufların bu tarihten sonra 07.10.2010 ve 06.01.2012 tarihlerinde yaplıdığı, 16.03.2012 ve 07.03.2012 tarihli haciz tutanaklarının İİK'nun 105 inci madde kapsamında aciz belgesi niteliğinde olduğu, davanın 5 yıllık sürede açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konularından, NİL (EX-İNCİ) gemisi 06.01.2012 tarihinde davalı borçlu şirket tarafından davalı ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş. Ltd. Şti'ne 375.000,00 TL bedel ile satılmıştır. Gemi üzerinde 300.000,00 TL'lik ipotek ve 100.000,00 TL haciz bulunmaktadır. Toplam olarak maliyeti 775.000,00 TL olan geminin bilirkişi tarafından tesbit edilen satış tarihindeki değeri 97.036,00 TL'dir. Bedeller arasında yukarı dikey olarak önemli fahiş farkın bulunması İİK'nun 278/3-2 maddesi gereğince iptale tabidir.

Öte yandan davalı ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş. Ltd. Şti., dava konusu gemiyi satın almadan önce borçlu ve dava dışı borçlunun bir başka alacaklısı olan (aynı zamanda ipotek alacaklısı) Altınbaş Petrol Ltd. Şti. ile 02.01.2012 tarihinde üçlü bir protokol imzalamıştır. Bu protokolde anılan alacaklının borçludan olan alacakları ile ilgili yapılan takipler, borç tutarları belirlenmiş, satışın bu şahsın alacağına mahsuben yapılması benimsenmiştir. Ayrıntılı borç tasfiyesinin düzenlendiği protokol ise davalı ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş. Ltd. Şti. borçlunun mali durumu ve borcunu ödeme güçlüğü içinde olduğu konusunda bilgi sahibi olmuştur.

Bu halde İİK'nun 280/1 inci maddesi gereğince aynı sektörde faaliyette bulunan davalı ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş. Ltd. Şti'nin borçlunun mali durumu ve alacaklılarını ızrar kastını bildiğinin de kabulü ile dava konusu NİL (EX-İNCİ) gemi satışına ilişkin tasarrufun iptaline karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2-Dava konularından ONDIA gemisi 07.10.2010 tarihinde davalı ... Denizcilik Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 200.000,00 TL'ye satılmış, bilirkiş satış tarihindeki değerini 397.032,00 TL olarak belirlemiştir. Bedeller arasında fahiş fark bulunmamaktadır.

Ancak, dava konusu çelik yakıt tankeri borçlu şirketin ticari emtiasıdan biridir. Bu emtianın borçlu şirketin ticari işletmesinin önemli bir kısmını oluşturması halinde İİK'nun 280 inci maddesi gereğince yapılan devir ticari işletmenin devri niteliğinde olacaktır. Bu halde mahkemece satış tarihinde dava konusu ONDIA gemisinin borçlunun ticari işletmesinin önemli bir mal varlığını oluşturup oluşturmadığı araştırılarak oluşacak sonuca göre karar vermesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsiz olmuştur ...." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiş, dosya İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile anılan dairenin bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonunda;.." Dava konularında ONDIA gemisi yönünden Davalı ...Denizcilik Petrol Ticaret Ltd.Şti'nin ONDİNA gemisini satmış olduğu 2010 yılı sonunda borca batık olmayan bir şirket olduğu ve özvarlık değerinin 1.403.437,53 TL olduğu, geminin satışından sonra net duran varlık toplam değerinin 159.785,09 TL olduğu,

ONDİNA gemisinin şirketin ticari işletmesinin bir bölümü olabileceği fakat önemli bir mal varlığı olmayabileceği, dava konularından, NİL (EX-İNCİ) gemisi 06.01.2012 tarihinde davalı borçlu şirket tarafından davalı ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş. Ltd.

Şti'ne 375.000,00 TL bedel ile satıldığı, gemi üzerinde 300.000,00 TL'lik ipotek ve 100.000,00 TL haciz bulunduğu, Toplam olarak maliyeti 775.000,00 TL olan geminin bilirkişi tarafından tesbit edilen satış tarihindeki değerinin 97.036,00 TL olabileceği, bedeller arasında yukarı dikey olarak önemli fahiş farkın bulunması İİK'nun 278/3-2 maddesi gereğince iptale tabi olduğu, İİK'nun 280/1 inci maddesi gereğince aynı sektörde faaliyette bulunan davalı ...Denizcilik Uluslararası Nak.

İnş. Ltd. Şti'nin borçlunun mali durumu ve alacaklılarını ızrar kastını bildiğinin de kabulü gerekeceği anlaşılmakla, dava konusu M/T NİL (EX-İNCİ) isimli bağlama limanı İstanbul-6541 olan akaryakıt tankerinin 06.01.2012 tarihinde davalı ...Denizcilik Petrol Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...Denizcilik Ulus. Nak. İnş. Ltd.

Şti.'ye yapılan satışa dair tasarruf işleminin iptaline, davacıya, Kadıköy 8. İcra Müdürlüğü’nün 2012/5687 sayılı dosyası ile yapılan dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere dava konusu adı geçen deniz taşıtı üzerinde cebri icra ve satış yetkisi verilmesine, dava konusu M/T ONDIA bağlama limanı İstanbul-2635 olan tankerin satış niteliğindeki tasarrufun iptali istemiyle açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş." gerekeni ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ...Denizcilik Petrol Tic. Ltd. Şti., ...Denizcilik Uluslararası Nak.inş vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu geminin her gün alınıp satılan bir şey olmadığını, satın alırken her türlü araştırmanın yapılması gerektiğini davalıların aynı iş kolunda faaliyette bulunduklarından, borçlu şirketin mali durumu hakkında bilgi sahibi olabileceklerini, ivazlar arasında önemli oransızlık olduğunu belirterek, mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2. ...Denizcilik Petrol Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde, dava dışı...Petrol .. A.Ş. şirketle yapılan protokol gereği satışın yapıldığını, anılan şirketin alacağının davacının alacağından önce doğduğunu, davacının mal kaçırma amacı ile satışların yapıldığı iddiasını ispatlayamadığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. ...Denizcilik Uluslararası Nak.inş vekili temyiz dilekçesinde, NİL adlı geminin 02.12.2012 tarihli borçlu şirket ile dava dışı...Petrol .. A.Ş. şirketi arasında imzalanan protokol çerçevesinde iyi niyetli olarak satın alındığını , mal kaçırma amaçlarının olmadığını, iptal için gereken aşağı doğru bedel farkının gerçekleşmediğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun'un 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun'un 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmamasına göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin ve davalılar ...Denizcilik Petrol Tic. Ltd. Şti., ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı ve davalılar ...Denizcilik Petrol Tic. Ltd. Şti. ve ...Denizcilik Uluslararası Nak. İnş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,