Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13447 K.2024/978

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davası hakkında İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 29.12.2022 tarihli ve 2021/22226 Esas, 2022/18069 Karar sayılı ilamıyla kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili karar düzeltme mahiyetli dilekçesinde; Daire kararının düzeltilmesini ve dilekçede belirtilen sebeplerden kararın bozulmasını talep etmiştir.

5684 sayılı Kanun'un 30/12 nci maddesi yollaması ile uygulanan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda istinaf ve temyiz kanun yolu dışında başkaca bir olağan kanun yolu öngörülmediğinden, hakem kararlarına karşı karar düzeltme talep edilemeyeceğinden, davacı vekilinin sehven temyiz dilekçesi incelenmediğinden davacı vekilinin karar düzeltme dilekçesinin maddi hatanın düzeltilmesi dilekçesi olarak kabulüyle, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya trafik sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketiyle gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kasten yaralama sonucunda yaralandığını, eylemin poliçe teminat kapsamı dışında kaldığını, dosyaya sunulan maluliyet raporunun karar vermeye elverişli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.BOZMADAN ÖNCEKİ YARGILAMA SÜRECİ

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiş, karara itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüyle kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe uygun maluliyet raporu alınarak davanın kısmen kabulüne ve toplam 120.987,00 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; maluliyet oranının hatalı belirlendiğini, davacının maluliyet oranının Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre %14.1 olduğunu ve tazminat hesabının bu oran üzerinden yapılması gerektiğini, hesaplamada uygulanan yöntemin hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosuna ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili; davacının kasten yaralama sonucunda yaralandığını, bu nedenle talebin teminat kapsamı dışında kaldığını, geçici iş göremezlik zararının teminat dışında kaldığını, vekalet ücreti konusunda hatalı karar verildiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

V. BOZMA KARARI

Dairemizin 29.12.2022 tarih ve 2021/22226 Esas, 2022/18069 Karar sayılı ilamıyla davacı vekilinin temyiz dilekçesi sehven incelenmeyerek, davalının temyiz itirazlarının kısmen kabulüyle kararın davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR DÜZELTME/MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİ

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairemizin 29.12.2022 tarih ve 2021/22226 Esas, 2022/18069 Karar sayılı ilâmına karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme/Maddi Hatanın Düzeltilmesi Sebepleri

Davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde; mahkeme kararını temyiz etmelerine rağmen Yargıtay ilamında temyiz nedenlerine yer verilmediğini belirterek temyiz taleplerinin incelenmesini talep etmiştir.

C.Değerlendirme 1. Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin maddi hata neticesinde Dairemizce incelenmediği anlaşıldığından maddi hatanın giderilmesi talebinin kabul edilmesi ile Dairemizin 29.12.2022 tarih ve 2021/22226 Esas, 2022/18069 Karar sayılı bozma ilamının kaldırılmasına karar verilmiştir.

2. Davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, karara esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmasına, geçici iş göremezlik zararının davalının sorumluluğu kapsamında kalmasına göre davacı vekilinin ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin gerçek zararının belirlenmesi için bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Yine Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile tazminat hesabının progressif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; İtiraz Hakem Heyetince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, her ne kadar hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun uygulanması doğru ise de progresif rant yönteminin kullanılması gerekirken %1.8 teknik faizin uygulanması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; tazminat miktarı belirlenirken davacının %10 maluliyet oranına göre, işleyecek devre bakımından progressif rant formülü kullanılmak suretiyle ve davacının muhtemel bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre belirlenmesi suretiyle hesaplama yapılması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4.5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin maddi hatanın düzeltilmesi talebinin kabulü ile Dairemizin 29.12.2022 tarih ve 2021/22226 Esas, 2022/18069 Karar sayılı ilâmının KALDIRILMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (4) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ve davacıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere Mahkemesine gönderilmesine,