Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13558 K.2024/7468

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 22.01.2021

HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi /İtirazın kabulü-Davanın kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/59945

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir. Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne, kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya zorunlu trafik sigortalı motosiklette yolcu iken 04.02.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralandığını, sigorta şirketinin daha önce açılan davada ödeme yaptığını ancak artan maluliyetinin oluştuğunu, bu sebeple belirsiz alacak olarak ikame ettikleri davada, PMF 1931 Yaşam Tablosu kullanılarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 160.492,99 TL olmak üzere artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, maluliyet raporunun kabul edilemez olduğunu, daha önce 33.000,00 TL ödediklerini, sorumluluklarının kalmadığını, uzlaşmanın araştırılması gerektiğini, sigortalının kusuru oranında sorumlu olduklarını asgari ücret üzerinden hesap yapılabileceğini, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı lehine vekalet ücretinin nispinin 1/5'i oranında verilebileceğini beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının maluliyetinde gelişen durum olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve gelişen durumun olmadığının rapor edildiği gerekçesiyle kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A.İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; daha önce açtıkları davada %6 maluliyet üzerinden karar verildiğini, ancak kazadan kaynaklı maluliyetinde gelişen durumun baş gösterdiğini, bunun da dava açarken sundukları raporda %15 olarak belirlendiğini, davanın kabulü gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının artan maluliyetinin belirlendiği rapor tarihi olan 24.12.2020 tarihinden itibaren %9 maluliyet artışı oranında sürekli iş göremezlik tazminatı hesabı yapıldığı (%15-%6=%9 artan maluliyet) gerekçesiyle, davacının itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine buna göre; davanın kabulü ile 160.492,99TL sürekli iş göremezlik tazminatının 10.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davacının artan maluliyetinin oluşmadığını, raporlar arasında çelişki olduğunu, aktüer hesabının hatalı olduğunu, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirmi yapılması gerektiğini, temerrüt tarihini kabul etmediklerini, davacı lehine vekalet ücretinin nispinin 1/5'i oranında verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacı yolcunun yaralanması nedeniyle artan maluliyet iddiasına dayalı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, özellikle hükme esas alınan 24.12.2020 tarihli maluliyet raporunda davacının kazadan kaynaklı artan /gelişen maluliyetinin olduğunun tespit edilmiş olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Taleple bağlılık ilkesi 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinde düzenlenmiş olup hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Taleple bağlılık ilkesi tahkim yargılamasında da geçerli olup İtiraz Hakem Heyetince talep dikkate alınmalıdır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda TRH Yaşam Tablosu ve prograsif rant formülü esas alınarak tazminat belirlenmiş ve davacı vekili tarafından dava değeri bu bedele yükseltilmiştir. Hakem Heyetince de başvurunun kabulüne karar verilmiştir. Ne var ki, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile davacının bakiye ömürünün belirlenmesi davacının lehine olmasına rağmen, davacı vekili dava dilekçesinde açıkça PMF 1931 Yaşam Tablosu uyarınca tazminatın hesaplanmasını talep etmiştir. O halde verilen hüküm taleple bağlılık ilkesine uygun düşmemektedir. Yapılması gereken, davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek, davacının bakiye ömrünün PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre belirlenip tazminata karar vermek olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.

3.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda, davacı,davalıya sigortalı motosiklette yolcu konumundadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, İtiraz Hakem Heyetince davalı defi karar yerinde tartışılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince kazaya ilişkin soruşturma dosyasının tamamının celbi suretiyle davalı vekilinin hatır taşıması savunması üzerinde durularak, taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları göz önüne alınarak, tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp yapılmaması gerektiği hususları tartışılarak sonucuna göre hüküm tesisi için kararın bozulması gerekmiştir.

3-5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR