Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1425 K.2023/7937

... ...

SAYISI : 2021/İHK -14783

DAVACILAR

... vekili ... ...

DAVA TARİHİ : 27.11.2020

HÜKÜM/KARAR : Davalı İtirazının Reddine ... ...

SAYISI : 2021/17652

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı araç ile davacı idaresindeki aracın karıştığı 24.05.2016 tarihli trafik kazası sonucunda davacının malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000.00 TL sürekli ... göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 05.02.2021 tarihli dilekçesi ile talebini 47.296.99TL 'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusuru ve maluliyeti kabul etmediklerini , ödeme yaparak tüm sorumluluklarını yerine getirdiklerini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporu doğrultusunda ; davanın kısmen kabulüne 40.661.95 TL sürekli ... göremezlik, ve 6.635.04 TL geçici ... göremezlik olmak üzere toplam 47.297.00 TL tazminatın 27.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; Tazminat hesabının TRH 2010 ... tablosu ve 1,8 teknik faiz yöntemiyle yapılması gerektiğini, aktüer bilirkişi raporunda bilinen işlemiş dönemin sona erdiği tarihin yanlış belirlenmesi suretiyle fazla tazminat hesaplandığını, raporda ... dönem gelirinin belirlenmesinde de hata yapıldığını, 2019 yılı 2.dönemi için işten çıkış sebebiyle asgari ücret gelirinin kullanılması gerektiğini, Geçici ... göremezlik ve geçici bakıcı gideri zararının teminat kapsamı dışında olduğunu, 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yeni genel şartların yürürlüğe girdiği tarihten sonra güncel Yargıtay kararları gereği hesaplamanın prograsif rant yöntemine göre yapılmasının gerektiği, TRH ... Tablosu ile hesap yapılması durumunda tazminat miktarı yükseleceğinden itiraz eden sıfatına göre yeniden hesap raporu alınmadığı, geçici ... göremezlik tazminatının teminat dahilinde olduğu ,tam avukatlık ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik görülmediği belirtilerek davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli ... göremezlik talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi , Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları., 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253 üncü maddesinin 17 ve 19 uncu bendi

3. Değerlendirme 5271 sayılı CMK'nın 253/17. bendinde; "Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın, tarafların ... iradelerine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu veya belgeyi mühür ve imza altına alarak soruşturma dosyasında muhafaza eder” hükmünü; aynı maddenin 19. bendi ise "... Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." hükmünü haizdir.

Öte yandan, 6098 sayılı TBK’nın 166. maddesinin 3. fıkrası hükmüne göre; “Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır.” İbranın diğer müteselsil borçlulara etkisine ilişkin bu özel hükümle alacaklının sadece bir borçluyu ibra etmesi üzerine, ibra ettiği borçlunun iç ilişkideki payı kadar, diğer borçlulara karşı da alacak hakkını kaybedeceği hükme bağlanmıştır.

Karayolları zorunlu mali mesuliyet sigortası, işletenlerin ve işletenlerin kusurlarından kendi kusuru gibi sorumlu olduğu araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan diğer yardımcı kişilerin kusuru ile meydana gelen ve 2918 sayılı KTK’nın 85/1 maddesi kapsamında kalan zararlardan sorumlu olduğuna göre (KTK m. 91/1) işleten ve/veya araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan diğer yardımcı kişilerin zarar görene karşı tazminat yükümlülüğünün kalmadığı durumlarda ...’nin de bu kişilere karşı herhangi bir sorumluluğu kalmayacaktır.

Somut olayda; davaya konu trafik kazası nedeniyle önerilen uzlaşma teklifinin davacı tarafından edimli olarak kabul edildiği ve soruşturmanın bu şekilde sonuçlandırılmasının talep edildiği anlaşılmakla, yukarıda zikredilen yasal düzenlemeler doğrultusunda soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağının kabulü ile davacının tazminat talebinin tümden reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle talebin kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

2. Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın, saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine,

14.....2023 gününde Üyemiz ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Davacı vekili dava dilekçesinde davalıya zorunlu trafik sigortası ile sigortalı araç ile davacının aracının karıştığı trafik kazasında davacının malul kaldığını belirterek geçici ve sürekli ... göremezlik tazminatı talep etmiş 05.02.2021 tarihli dilekçesi ile de talebini 47.296,99 TL çıkartmıştır.

Uyuşmazlık hakemi davacının %7 oranında sürekli maluliyetinin bulunduğu ve 120 gün ... göremezlik süresinin olduğunu tespit ederek davalı sigortalı araç sürücüsünün %75 kusuruna denk gelen 33.639.07 TL sürekli ... göremezlik ve 6.635,04 TL geçici ... göremezlik tazminatına karar vermiş, bu karara karşı davalı vekili itiraz hakemine itiraz etmesi üzerine ... ise yapılan itirazı reddettiği anlaşılmaktadır.

İtiraz hakem heyetinin kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine ... Çoğunluk; Somut olayda, davaya konu trafik kazası nedeniyle önerilen uzlaşma teklifinin davacı tarafından edimli olarak kabul edildiği ve soruşturmanın bu şekilde sonuçlandırılmasının talep edildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı CMK’nın 253/17 ve 19. Bendi ile TBK’nın 166/3 maddelerinde ki yasal düzenlemeler doğrultusunda soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağının kabulü ile davacının tazminat talebinin tümden reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle talebin kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

5271 sayılı CMK’nun 17. Bendine göre; “Cumhuriyet savcısı, uzlaşmanın, tarafların ... iradelerine dayandığını ve edimin hukuka uygun olduğunu belirlerse raporu veya belgeyi mühür ve imza altına alarak soruşturma dosyasında muhafaza eder.”

Aynı maddenin 19.bendi son cümlesine göre; “Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır.”

Aynı maddenin 5. bendine göre; “Uzlaşma teklifinde bulunulması halinde, kişiye uzlaşmanın mahiyeti ve uzlaşmayı kabul veya reddetmesinin hukukî sonuçları anlatılır.” Yine aynı maddenin 7.bendinde ise; “Birden fazla kişinin mağduriyetine veya zarar görmesine sebebiyet veren bir suçtan dolayı uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, mağdur veya suçtan zarar görenlerin hepsinin uzlaşmayı kabul etmesi gerekir.” Hükümleri yer almaktadır.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde Cumhuriyet Savcılığı aşamasında İcra İflas Kanununun 38.maddesine göre uzlaşma raporunun yazılı ilam mahiyetinde olması için öncelikle uzlaşmanın mahiyeti ve uzlaşmayı kabul veya reddetmesinin hukukî sonuçlarının taraflara açıkça anlatılması gerekir. Ayrıca suçtan birden fazla zarar gören varsa uzlaşmaya gidilebilmesi için mağdur ve suçtan zarar görenlerin hepsinin uzlaşmayı kabul etmiş olması gerekir.

... Borçlar Kanunu 54.maddesinde düzenlenen bedensel zararlar gerekse 53.maddesinde düzenlenen destekten yoksun kalma zararlarında haksız fiil neticesi sürekli veya geçici ... göremez hale gelen kişi ile birlikte yakınlarının da manevi zararı oluşmaktadır. Bu nedenle bedensel zararlarda bir uzlaşmadan bahsedebilmek için bedensel zarara uğrayan mağdur ile birlikte onun sakat kalmasından dolayı manevi zararı oluşan yakınlarının da uzlaşmaya katılması gerekir.

Diğer taraftan trafik kazası nedeniyle yaralanan ve malul kalan kişilerin zararından soruşturma dosyasında şüpheli konumunda olan sürücü yanında işleten (araç maliki) ve aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı da teminat limiti kadar sorumludur.

Bu nedenle trafik kazası nedeniyle yaralanan kişiler açısından yaralanan kişinin kendisini yaralayan şüpheli ile uzlaşması durumunda diğer zarar sorumluları işleten ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısına maddi ve manevi zararlarının giderilmesini için talepte bulunamayacağının zarar gören mağdura açık bir şekilde CMK 253.maddesinin 5.bendi gereği anlatılması gerekir.

Bütün bu hususlar anlatılmadan tüm zarar görenlerin katılmadığı uzlaşma raporunun trafik kazalarından ... tüm sonuçları anlatılmadan hazırlanan raporun uzlaşma raporu olarak kabul edilmesi mümkün olmayacaktır.

Diğer taraftan Karayolları Trafik Kanunu 111.maddesine göre. “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir.

Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” Kanunun bu hükmü ile trafik kazalarında zarar gören kişilerin kazanın mağduriyeti ile yapacağı ve sorumluları borçtan kurtaracak anlaşmaların, ibraların ve feragatların yapıldığı tarihten itibaren iki yıl içinde ödenen tazminattan daha fazla bir zararının olması durumunda açılacak dava ile geçersiz olacağı düzenlenmiştir.

Bir başka ifade ile trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan veya desteğini kaybeden kişilerin zarar sorumlusu sürücü, işleten veya zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ile yaptığı anlaşmalar veya ibralar iki yıl içinde zarar görenler bu ibradan döndüğünü karşı tarafa ilettiği anda yapılan anlaşma ve ibralar geçersiz olduğu kabul edilmiştir.

CMK’nun 253.maddesi ile KTK’nun 111.maddesi birlikte değerlendirildiğinde CMK’nun tüm suçlarda ve haksız fiillerde uygulanacak bir hüküm iken KTK’nun 111.maddesinin trafik kazaları nedeniyle oluşan zararlar ile ilgili olup daha özel bir düzenleme olması ve trafik kazası nedeniyle sakat kalan yada desteğini kaybeden kişilerin mağduriyetini gidermeye yönelik olması nedeniyle KTK 111.maddesinin öncelikle uygulanması gerekecektir.

Somut dosya içinde ki “Uzlaştırma Raporu” incelendiğinde “Müşteki ve Şüpheli maddi ve manevi tüm haklarından feragat ettiğini belirterek uzlaşmayı kabul etti. Bu haliyle, taraflar hür iradeleri ile aralarında anlaşmışlar ve uzlaşmışlardır” ifadelerine yer verilerek şüpheli ... ..., müşteki davalı ...’ın imzaları alınmıştır.

Oysa davacı trafik kazası nedeniyle davalı sigortalı aracın sürücüsünün %75 kusuru ile %7 oranında sürekli ... göremez hale gelmiş ve 120 gün ... ve gücünden yoksun kalmıştır. Yapılan tazminat hesabında davacının 33.639.07 TL sürekli ... göremezlik ve 6.635,04 TL geçici ... göremezlik alacağının bulunduğu ortaya çıkmıştır.

Bu durumda uzlaşma raporunda hiçbir ödeme almadan, yaptığı uzlaşmanın maddi ve manevi haklarından mahrum edeceği, sürücü, işleten ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısına bir daha tazminat haklarını ... süremeyeceği açıkça anlatılmadan yapılan uzlaşma raporunun davacının büyük bir hak kaybına neden olacağı bu durumun CMK’nun 253.maddesinde ki amacına uygun olmadığı gerekçesi ile itiraz hakem kararının esası hakkında temyiz incelemesi yapılması gerekirken uzlaşma raporu olmasına göre davanın reddi gerektiği yönünde ki çoğunluğun bozma kararına katılmamaktayım.