Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1920 K.2023/9535

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı Unico Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının sahip olduğu kamyoneti ile Ödemiş'ten Birgi yönünde giderken aynı yönde seyreden ve kazada ölen ... yönetimindeki motosiklete arkadan çarptığını, kaza neticesinde Tanju'nun akciğer yaralanmasına bağlı olarak hastanede öldüğünü, motosikletin parçaları üzerinden jandarmanın yürüttüğü soruşturma neticesinde davalının kimliğinin belirlendiğini, soruşturma sırasında bilirkişiden alınan raporda arkadan çarpan sürücü davalı ...'in asli kusurlu, ölenin ise kusursuz olduğunun tespit edildiğini, olay sonrası yaşamını yitiren ...'in ölmeden önce sigortalı olduğunu, ücretli olarak çalıştığını,

anne ve babası ile birlikte yaşadığını ve onlara maddi ve manevi destek olduğunu, ölümü ile anne ve babasının ... boyu destekten yoksun kaldığını, davalı ... şirketinin davalının kaza yaptığı aracın zorunlu sigorta poliçesini düzenleyen şirket olduğunu, maddi tazminat ile ilgi sorumluluğunun bulunduğunu belirterek davacı ... ve davacı ... için belirsiz alacak davası olarak 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... için ise 1.000,00 TL motosikletin uğradığı zararın davalı ... yönünden teminat kapsamında dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte,

davalı ... bakımından ise olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, yine her bir davacı için 25.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ...'ten olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş. 12.10.2015 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat talebini 27.244,40 TL'ye artırmış. 09.07.2021 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat talebini davacı ... için 111.196,35 TL'ye, davacı ... için 84.404,19 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların açmış oldukları davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacıların soruşturma kapsamında davalıdan şikayetçi olmadıklarını, ceza dosyası kapsamında belirlenen kusuru kabul etmediklerini, kazaya davacının sebep olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesinin talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.11.2015 tarihli ve 2012/179 E.-2015/1051 K. sayılı kararı ile; davacıların davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 8.798,87 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı ... için 16.445,53 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve davacı ... için 2.000,00 TL araç hasar bedelinden ibaret 27.244,40 TL tazminatın davalı sürücü ...'dan olay tarihi olan 01.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek faizi, davalı ... açısından ise sorumluluk poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

davacı ... için 6.000,00 TL, diğer davalılar ... ve ... için ise 12.000,00 'er TL olmak üzere toplamda 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.03.2019 tarihli ve 2016/6708 E.- 2019/2614 K. sayılı bozma ilamında özetle; davalı ... vekilinin tüm, davacıların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmesinden sonra, "...davacılar Ediz, Esedullah ve ... için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, buna göre davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatların olay tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı,

müteveffanın gelirinin asgari ücretin 1.5 katı olduğu kabul edilerek yapılan tazminat hesabının hükme esas alınması gerektiği ve müteveffanın 45 yaşında dul olarak vefat etmiş olması, 18 yaşından küçük bir çocuğu olduğu için yeniden evlenme ihtimalinin bulunmaması gibi durumların dikkate alınarak destek paylarının hesaplanması gerektiği, bu nedenlerle mahkemece, Yargıtay uygulamaları da gözetilmek suretiyle, bilirkişiden işaret edilen hususta ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetli olmadığı” gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bozma Sonrası Verilen Karar

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacı ... için 102.397,48 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davacı ... için 67.958,66 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... yönünden kaza tarihi olan 01.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek ve davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı sorumluluk olmak kaydıyla dava tarihi olan 04.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak anılan davacılara verilmesine,

davacı ...'in aracında meydana gelen zarara ilişkin maddi tazminat talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 9.000,00 TL manevi tazminatın manevi tazminatın kaza tarihi olan 01.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak anılan davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ile davalı Unico Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; ilk bilirkişi raporunun üzerinden yaklaşık 8 yıl geçmiş olmasına rağmen davacı ...'nin bakiye ömrünün ek raporda güncellenmemesinin davacı ... ve davacı ...'ın destek süreleri ve tazminat miktarlarının hatalı hesaplanmasına neden olduğunu, ölenin kusurunun olmaması, kazanın oluşu ve tarafların sosyal özellikleri dikkate alınmadan manevi tazminata karar verildiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı dava dilekçesinde açıkça bildirilmiş olmasına ve davada reddedilen bir maddi tazminat istemi de bulunmamasına rağmen davalılar lehine 5.100,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemenin Yargıtay'ın hatalı bozma ilamına uyması ve ardından ilgili esas sayılı dosyası üzerinden tekrar bilirkişi raporu alıp davacı tarafa eksik harcı tamamlatarak karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca yine Mahkemenin manevi tazminat miktarlarında artış yapması ve olay tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmesinin de hatalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı Unico Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacı vekili tarafından düzenlenen 12.10.2015 tarihli dilekçe ile davanın müddeabihi arttırılarak ıslah yoluna gidildiğini, ayrıca davacı vekili tarafından 09.07.2021 tarihli müddeabihin arttırılması dilekçesi ile tekrar ıslah yoluna gidildiğini, öncelikle ikinci kez yapılan ıslah değeri üzerinden aleyhe karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğunu, motorlu araç kazalarından doğan zararların tazminine ilişkin taleplerin 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, dava konusu kaza 02.01.2012 tarihinde meydana gelmiş olup ceza zamanaşımı süresinin de dolduğunu,

dava konusu kaza sonrası davalı ... tarafından hasar dosyası açıldığını, bozmadan önceki ilam gereği yapılan takip sonucunda Ödemiş 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/1216 sayılı dosyasına 27.244,40 TL ödendiğini, yapılan ödemenin güncelleştirilmeden mahsup edilmesinin ise usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan ve diğer davalının işleteni olduğu aracın karıştığı 01.01.2012 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... ve davalı Unico (Aviva) Sigorta A.Ş. vekilinin tüm davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Somut olayda Mahkemenin 27.11.2015 tarihli ilk kararı sonrasında davalı ... tarafından Ödemiş 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/1216 E. sayılı dosyasına 27.244,40 TL ödeme yapılmış, mahkemenin 20.04.2022 tarihli kararı ile bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda hesaplanan tazminattan icra dosyasına yapılan ödeme mahsup edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kısmen kabul kararı verildiği için gerekçeli kararın hüküm fıkrasının (10) numaralı bendinde reddedilen kısım yönünden davalılar lehine "5.100,00 TL" vekalet ücreti takdir edilmiştir.

Ancak davalı ... şirketince yapılan ödemeden dolayı davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değil bozma sebebi ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, hükmün 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulamasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ile davalı Unico Sigorta A.Ş. vekilinin tüm davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan “Davalılar Aviva Sigorta A.Ş. ve davalı ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT 13/1 ve 3/2. maddeye göre 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine" ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılmasına ve devam eden bentlerin sıra numaralarının düzenlenerek kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılara yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,