Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1968 K.2023/7160

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, İtiraz Hakem Heyetince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davacının itirazının kabulüne, davalının itirazının vekalet ücreti yönünden kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İşbu karar davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 30.12.2016 tarihinde meydana gelen olağan durumun üstündeki dolu ve sağanak yağış nedeniyle davacı şirketin işlettiği akaryakıt deposuna su sızdığını, su karışmış akaryakıtın verildiği araçlarda oluşan hasar nedeniyle ödenen 146.419,95 TL'nin 22.230,71 TL'lik kısmının sigorta şirketince ödendiğini, bakiye 124.189,24 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu zararın ''yanlış akaryakıt dolumu teminatı'' kapsamında değerlendirilerek 22.230,71 TL'nin davacı tarafa 04.05.2017 tarihinde ödendiğini ve teminat limitinin tüketilerek sorumluluğun sona erdiğini, talebin poliçede yazılı diğer teminat türleri kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, faiz talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının talebinin kısmen kabulü ile 74.689,24 TL'nin 07.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekillerince itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetininin 12.06.2018 tarih 2018/İHK-4834 sayılı kararı ile davacı vekilinin itirazının kabulüne, davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kabulüne, diğer itirazların reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kabulü ile 124.189,24 TL'nin 20.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 01.06.2022 tarih 2021/10392-2022/8045 sayılı kararı ile ''İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde; "davalı vekilinin başvuran yararına hükmedilen vekalet ücretine yönelik itirazının yerinde olmadığı" şeklinde gerekçe yazılmış iken kısa kararda ise davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik itirazının kabulüne şeklinde hüküm kurulmuştur. Böylece hükümle gerekçe arasında açık bir çelişki ortaya çıkmıştır. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, aralarında çelişki bulunamaz.

Karardaki bu çelişkinin bozma nedeni oluşturacağına ve bozmadan sonra mahkemenin önceki kısa kararla bağlı olmaksızın çelişkiyi gidermek koşuluyla vicdani kanaatine göre karar verebileceğine, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunca 10.04.1992 gün ve 7/4 sayıyla karar verilmiştir. Açıklanan nedenle, hüküm ile gerekçeli karar arasındaki çelişkinin giderilmesi için kararın bozulması gerekmiştir. '' gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile poliçede 250.000,00 TL tutarlı ''Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Teminatı'' bulunduğu, Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 1 inci maddesi uyarınca üçüncü şahıslar tarafından ileri sürülecek zarar taleplerinin teminat dahilinde olduğu, poliçede %2 muafiyet bulunmadığı,

bozma ilamına uyularak vekalet ücretine yönelik kısa kararla gerekçeli karar arasındaki çelişkinin giderildiği gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulüne, davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kabulüne, diğer itirazların reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kabulü ile 124.189,24 TL'nin 20.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu zararın 'yanlış akaryakıt dolumu' teminatı kapsamında olduğunu, ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere üçüncü şahıs mali mesuliyet teminatı kapsamında olayın değerlendirilemeyeceğini, davacının mesleği gereği gerekli özeni göstererek araçlara ayıplı yakıt vermemesi gerektiğini, ihmal ve ağır kusurunun bulunduğunu, aksinin düşünülmesi halinde Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Teminatı Özel Şartları gereği tenzili muafiyet uygulanması gerektiğini, zarar gören araçlardaki hasar net olarak tespit edilemediğinden davanın reddi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, işyeri sigorta poliçesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen İtiraz Hakem Heyeti kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve temyiz dilekçesinde ileri sürülen diğer nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. İtiraz Hakem Heyetince davalının sorumluluğunun poliçede düzenlenen Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Teminatı Özel Şartları kapsamında kaldığı kabul edilerek teminatın belirlenmesi isabetli ise de; özel şartların incelenmesinde; üçüncü şahıs mali mesuliyet teminatı kapsamındaki her bir hasarda, hasar bedelinin %10 u, minimum 500,00 TL tenzili muafiyet uygulanacaktır düzenlemesi yer almaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince yukarıda belirtilen tenzili muafiyet gözetilmeksizin, davacı tarafından üçüncü şahısların araçlarında oluşan hasar nedeniyle ödenen tüm bedele hükmedilmesi doğru olmamıştır.

3. 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekir.

Yargılama gideri olan vekalet ücretinin takdirinde hukuki sürecin tamamlandığı ve dava sonunda kararın çıktığı tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.

Somut olayda; bozma sonrası İtiraz Hakem Heyetince yeni hüküm kurarak 124.189,24 TL'nin davalıdan tahsiline karar verildiği, bozma öncesi karar tarihi olan 2018 yılı dikkate alınarak kararın 2 numaralı bendinde 2.537,02 TL vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmaktadır. İtiraz Hakem Heyeti'nce davacı lehine karar tarihindeki vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile ilk karar tarihindeki vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1-Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine,