Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2024 K.2023/4519

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; zorunlu trafik sigortası olmayan aracın yaya konumundaki davacıya çarpmasıyla meydana gelen 05.08.2012 tarihli trafik kazası sonucunda müvekkilinin %27 oranında malul kaldığını, bu kapsamda sigortaya başvuru yapıldığını ve kısmi ödeme aldıklarını, ödemenin yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi olarak açtığı davada 5.000,00 TL maddi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Yargılama sırasında 06.09.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 42.974,47 TL'ye yükseltmiştir, bozmadan sonra ise ikinci kez ıslah dilekçesi vererek bu kez 165.406,02 TL talepte bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; hak sahibine kazadan kaynaklı olarak %12 maluliyet oranı sigortalının %25 kusuru ve TRH 2010 Yaşam Tablosu dikkate alınarak 22.06.2017 tarihinde 15.157,00 TL ödeme yapıldığını ve ibraname alındığını, kazaya sebep olan aracın tespiti ile olaydaki kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlikten sorumlu olmadıklarını, %27 maluliyet oranını ve raporu kabul etmediklerini, ödeme tarihindeki verilere göre hesap yapılması gerektiğini, ... temerrüde düşmediğinden faiz talep edilemeyeceğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esasının uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararı ile; "..davacının %27 maluliyet oranı, PMF 1931 Yaşam Tablosu ile progresif rant esası ve araç sürücünün %25 kusuruna göre tespit edilen tazminatın yerinde olduğu" gerekçesiyle başvurunun kabulüne 42.974,47 TL bakiye tazminatın 14.07.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte Güvence Hesabından alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin ilk kararı ile; ... kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. ...'nin kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 25.05.2021 tarih ve 2021/3069E-2021/1583K sayılı kararı ile "....Davacının kaza tarihi ve sonrasındaki tüm tedavi evrakları da eklenerek, davacıya ait Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin raporu da irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde, ATK 3.İhtisas Kurulu'ndan ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıklarından rapor alınıp, sonucuna göre, temyiz eden davalı lehine usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle karar verilmesi" gerektiği belirtilerek ... kararı bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmadan sonra alınan rapora göre davacının %28 maluliyeti üzerinden, davalıya sigortalı aracın %25 kusuruna göre hesaplanan zarara göre Uyuşamazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisine, başvurunun kabulü ile 150.718,57 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 14.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebebleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömrün belirlenmesi gerektiğini, tedavi giderleri hakkında karar verilmesi gerektiğini, tam vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesi ile; usulü kazanılmış haklarının ihlal edildiğini, ... kararına karşı davacının temyiz yoluna gitmediği halde, yeni alınan maluliyet raporunda belirtilen orana göre yeni tarihli hesap verilerine göre tazminata karar verildiğini, bozma kararının kendileri yararına olduğunu, temyiz kanun yoluna başvurmayan davacının ilk hükmü kabul ettiğini ve kararın onun yönünden kesinleştiğini, dosyada ikinci kez ıslah yapılamayacağını, zamanaşımı deflerinin değerlendirilmediğini,

04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren yeni genel şartlar gereği hesaplamda %1,65 oranında iskonto uygulanması gerektiğini ayrıca bakiye ömrün TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre belirleneceğini temerrüt tarihinin hatalı olduğunu, davacının kazada müterafik kusurlu olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortasız aracın davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 177, 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Uyuşmazlık Hakem Heyetince Dairemizin bozma kararından önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen 20.08.2017 tarihli aktüerya raporunda, davacının %27 maluliyet oranı esas alınarak ve davadan önceki ödeme de güncellenerek, davacı için 42.974,47 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış; davacı taraf, rapordaki bedel üzerinden dava değerini ıslah etmiş; Hakem Heyetince ıslah doğrultusunda maddi tazminata hükmedilmiştir. Davalının kararı temyizi üzerine, Dairemiz tarafından davacının maluliyet oranının yürürlükteki mevzuata uygun biçimde belirlenmesi gerektiği belirtilerek karar davalı yararına bozulmuştur.

Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre yeni maluliyet raporu alınmış ve davacının kazadan kaynaklı sürekli iş göremezlik oranının %28 olduğu tespit edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince yeni belirlenen maluliyet oranına göre yeniden hesap raporu alınmış; davacı ikinci kez ıslah dilekçesi ile son rapora göre dava değerini yükseltmiştir. ... tarafından bozma sonrası alınan 06.05.2022 tarihli hesap rapor ile (bilinen dönem sonunu 29.04.2022'ye kadar uzatan ve güncel verilere göre zararı tespit eden) belirlenen miktar kabul edilerek hüküm tesis edilmiştir.

Oysaki; ilk kararın davalı lehine bozulduğu, davacı tarafın ilk karara esas alınan 20.08.2017 tarihli hesap raporuna itirazının bulunmadığı ve kararı temyiz etmediği gözetildiğinde, bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında bozma öncesi rapordaki hesap biçimi (davacının geliri- işlemiş/ işleyecek devre ve maluliyet oranı %27) bakımından davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmalıdır. İlk kararı temyiz etmeyen davacı lehine olacak biçimde, davacının %28 maluliyet oranı ve güncel veriler dahilinde yeniden hesap yaptırılıp tazminatın belirlenmesi, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edecektir (HGK'nın 18.02.2020 tarih, 2016/21-817 Esas ve 2020/167 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir).

Açıklanan bu durum karşısında İtiraz Hakem Heyetince; bozma öncesindeki hükme esas alınan 20.08.2017 tarihli rapordaki hesap verileri (davacının geliri- işlemiş/ işleyecek devre ) yönünden davalı lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, anılan rapor tarihine göre ve 20.01.2017 tarihli Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi raporuyla belirlenen %27 maluliyet oranı üzerinden belirlenen tazminata karar verilmesi gerekirken, davalının kazanılmış haklarını ihlal edecek biçimde, güncel veriler dahilinde hesaplama yapan rapora göre ve davacının ikinci kez verdiği ıslah dilekçesi dikkate alınarak HMK'nın 177 inci maddesinin 2 inci fıkrasının son cümlesine aykırı olacak şekilde hüküm tesisi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ... kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,