Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2114 K.2023/5965

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 15.01.2018 tarihinde davalının trafik sigortacısı olduğu aracın yaya konumundaki davacıya çarpmasıyla oluşan kaza sonucunda davacının yaralanıp %16 oranında malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL tazminatın kaza

tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini 154.165,43 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazayı kapsadığı iddia edilen poliçenin başlangıcından iptal edildiğini ve zarardan sorumlu olmadıklarını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince tüm dosya kapsamına göre; davanın kabulü ile 135.928,87 TL. sürekli işgücü kaybı ve 18.336,56 TL. geçici işgöremezlik olmak üzere toplam 154.165,43 TL tazminatın 21.05.2019 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

... kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 18.04.2020 tarihli 2020/İHK-8446 sayılı kararı ile;"... davacının davalı ... şirketine başvurusu sırasında sunduğu maluliyet raporunun yönetmelikteki şekil şartlarına uygun olmadığı, gerekli tüm belgeler ile davadan önce sigortacıya başvurunun dava şartı olduğu" gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının kabulü ile ... kararının kaldırılmasına; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin 18.04.2020 tarihli 2020/İHK-8446 sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 31.01.2022 tarih ve 2021/8290 Esas 2022/1152 Karar sayılı ilamında; "...Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 06/05/2019 tarihli raporda, davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyeti %16 olarak belirlenmiştir. Anılan bu raporun tanziminde, 30/03/2013 tarihli Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri ile ekindeki cetvellere göre belirleme yapıldığı görülmekte olup, raporun kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan yönetmeliğe uygun olduğu açıktır.

... tarafından; davacının davalıya başvuru sırasında sunduğu maluliyet raporunun usule uygun düzenlenmediği ve KTK'nın 97. maddesi ile ... Genel Şartları gereği gerekli olan tüm belgeler ile başvuru yapılmadığı, tahkime başvurulmadan önce usulüne uygun yapılmış başvuru bulunmasının dava şartı olduğu gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. Bu nitelikleri gereği de eksiklik bulunması halinde tamamlanabilir olup olmadıklarına göre ve 6100 sayılı HMK'nın 114 ile 115. maddelerindeki düzenlemeler kapsamında ele

alınmaları gerekir. Davanın esasına girilmesine engel olacak nitelikteki dava şartı eksiğinin giderilmesinin her zaman mümkün olduğu durumlarda, HMK'nın 115/2. maddesi gereği eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmelidir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi ile, zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiş olmakla birlikte, bu başvuru yapılmadan dava yoluna gidilmesi halinin dahi HMK'nın 115/2.maddesi gereği tamamlanabilir dava şartı olduğu Dairemiz'in yerleşik uygulamaları ile kabul edilmektedir. Bu başvurunun yapıldığı; ancak, eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda ise, usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksikliğin her halükarda tamamlanabileceği açıktır.

Diğer yandan; davalıya husumet yöneltilmesine neden olan 03.11.2017- 03.11.2018 vadeli ... poliçesinin, primin ödenmemesi nedeniyle başlangıcından iptal edildiği davalı yanca savunulmuş. UHH tarafından, poliçe iptalinin, poliçenin son gününde (03.11.2018'de) yapıldığı ve kaza tarihi (15.10.2018) itibariyle poliçenin yürürlükte olduğu gerekçesiyle davalının zarardan sorumlu olduğu kabul edilerek karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 1421/1. maddesinde, sigortacının sorumluluğunun başlangıcı "aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar" şeklinde düzenlenmiştir. Davalı tarafın primin hiç ödenmediğini savunduğu durumda, prim tahsili ve tarihinin net biçimde saptanması gerektiği açık olup, hakem heyeti tarafından bu konuda bir araştırma yapılmadan karar verilmesi de eksik inceleme niteliğindedir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında.

06.05.2019 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri ile ekindeki cetvellere uygun biçimde, konusunda uzman doktor heyeti tarafından ve kazadaki yaralanma ile maluliyet arasındaki illiyet bağı da kurularak düzenlendiği, karara esas alınabilir bir rapor olduğu ve dava şartı eksiğinin bulunmadığı gözetilmek suretiyle, davalının düzenlediği ... poliçesi priminin tahsil edilip edilmediğinin davalı sigortacı ile poliçe tanzim eden acentesine ait ticari kayıtlar üzerinde yapılacak incelemeyle saptanması ve davalıya husumet düşüp düşmeyeceğinin değerlendirilmesi;

davalıya husumet düşeceğinin tespiti halinde, davalı vekilinin UHH kararına ilişkin diğer itirazları da incelenerek karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...maluliyet raporunun usul ve denetime elverişli olduğunun bozma ilamı ile belirlendiği, bilirkişi heyeti raporu ile poliçenin geçerliliğinin belirlendiği" gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddi ile Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 09.10.2020 tarih ve 2020/80553 sayılı kararının aynen infazına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, bu sebeple başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, öncelikle sigortalı sürücünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun tek taraflı olarak düzenlenip şekil ve esas bakımından kaza tarihinde geçerli yönetmeliğe göre düzenlenmediğini, ATK tarafından rapor düzenlenmesi gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 yaşam tablosu, 1,65 teknik faize göre belirlenmesi gerektiğini, temerrüt oluşmadığından faiz başlangıcının dava tarihi, faiz türünün yasal faiz olması gerektiğini, vekalet ücretinin tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 ve 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme 1. 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesi uyarınca; hüküm sonucu kısmında taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak nitelikte belirtilmesi gerekir. Bu yön, kamu düzenine ilişkindir.

Dairenin bozma kararı öncesinde, ... kararına davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kabulüne karar verilerek, ... kararı kaldırılmış ve yeniden hüküm kurulmuş, bu doğrultuda, başvuru sahibinin talebinin usulden reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin temyizi üzerine.

Dairece, başvurunun yapıldığı; ancak, eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda, usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksikliğin her halükarda tamamlanabileceği ve davalının düzenlediği ... poliçesi priminin tahsil edilip edilmediğinin davalı sigortacı ile poliçe tanzim eden acentesine ait ticari kayıtlar üzerinde yapılacak incelemeyle saptanması ve davalıya husumet düşüp düşmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ve ... kararı davacı yararına bozulmuştur.

İtiraz Hakem Heyetince, bozma ilamı sonrası yapılan yargılama sonucunda, davalı vekilinin itirazının reddi ile Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 09.10.2020 tarih ve 2020/80553 sayılı kararının aynen infazına karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince, ... kararının aynen infazına karar verilmiş olması doğru görülmediği gibi aynen infazına karar verilen ... kararının tarih ve sayısı da dosya kapsamı ile örtüşmemektedir.

..., bozma kararı öncesinde ... kararını kaldırarak yeniden karar verdiğine göre, bozma sonrasında da bozmaya uygun olarak HMK'nın 297. maddesi gözetilerek kaldırılan karar yerine geçmek üzere denetlenebilir ve infaz edilebilir bir karar vermesi gerekirken bozma öncesi kaldırılan ve bu aşamada ortada olmayan ... kararına atıf yaparak "... kararının aynen infazı" şeklinde hüküm tesisi yoluna gitmesi doğru olmamış, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın ...'ne iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,04.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.