Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2169 K.2024/4129

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp 125.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen davada, aynı kazaya ilişkin olarak, davacının içinde yolcusu olduğu aracın minibüs olup araç için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ve zorunlu karayolu taşımacılık sigortası yaptırmasının zorunlu olduğunu, asıl davada zorunlu mali sorumluluk sigortacısının teminat limitinin üzerinde kalan zarardan zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında davalının sorumlu olduğunu, yine ferdi kaza sigortası kapsamında davalını %30 oranında teminat ödemesi gerektiğini açıklayıp 64.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu taşımanın Karayolu Taşımacılık Kanunu kapsamında kalan bir taşıma olmadığını, davalı kurumun ortaya çıkan zarardan sorumlu olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III.BOZMA ÖNCESİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2015 tarihli kararıyla asıl davanın kabulüne, 9.000,00 TL geçici iş göremezlik kaybı tazminatı ve 116.000,00 TL daimi iş göremezlik kaybı tazminatı olmak üzere toplam 125.000,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 04.12.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili ile davacıya verilmesine, birleşen davanın kabulüne, davacı ... için 19.946,32 TL daimi iş göremezlik kaybı tazminatının kaza tarihi olan 04.12.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Hüküm, davalı ... vekili, davalı Liberty Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 16.02.2017 tarih, 2014/18704 Esas, 2017/1571 Karar sayılı ilamıyla hüküm; "...Somut olayda davalı ...'in yerleşim yerinde usulüne uygun olarak yapılmış bir tebligat yoktur. Bu duruma göre HUMK'nun 73 üncü maddesine (HMK 27) aykırı biçimde davalının savunma hakkı kısıtlanmıştır.

Bu nedenle davalı ...'e dava dilekçesi ve duruşma gününün usulüne uygun biçimde tebliğ edilerek, savunmasına ilişkin delillerinin toplanması ile hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken savunma hakkını kısıtlar şekilde eksik araştırma ve inceleme ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır. " gerekçesiyle bozulmuş, bozma ilamının neden ve şekline göre davacı vekili, davalı ... vekili, davalı Liberty Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ...'in diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 20.03.2019 tarihli karar ile, asıl davanın kabulüne, 9.000,00 TL geçici iş göremezlik kaybı tazminatı ve 116.000,00 TL daimi iş göremezlik kaybı tazminatı olmak üzere toplam 125.000,00 TL tazminatın işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili ile davacıya verilmesine, birleşen davada taleple bağlı kalınarak 34.000,00 TL daimi iş göremezlik kaybı tazminatının birleşen dava tarihi olan 13.05.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birleşen dosya davalısından tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin25.03.2021 tarih, 2021/3038 Esas, 2021/3312 Karar sayılı ilamı ile hüküm; "...Somut olayda, davaya konu minibüs ile İstanbul-Doğubayazıt arasında düzenli bir taşıma işi yapıldığı taşımanın ticari şekilde ücret karşılığı yapıldığı davacı tarafça iddia ve ispat edilmediği gibi kaza sonrası yürütülen soruşturma kapsamında alınan beyanlardan, davacıların ve diğer yolcuların bayram ziyareti için İstanbul’dan Doğubayazıt’a gittikleri, aynı köyden olup İstanbul’da inşaatlarda çalıştıkları anlaşılmaktadır.

Buna göre, davaya konu taşımanın ticari bir taşıma olmadığı, diğer bir ifade ile Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında bir taşıma olmadığı gözetildiğinde, kazaya neden olan araç için Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılma zorunluluğu bulunmadığından davalı ... aleyhine açılan davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Kabule göre de; kaza tarihine göre Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının uygulama alanı olmayan olayda Zorunlu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortasının da uygulama alanı olamayacağından mahkemece davacının Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yönünden isabetli şekilde talebinin reddine karar verilirken, hükmün kendi içerisinde çelişecek şekilde Zorunlu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigortası yönünden talebin kabulüne karar verilmesi de doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle bozulmuş, Dairece, davacı vekili ve davalı ... vekilince karar düzeltme taleplerinin reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda asıl davada toplam 125.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davaya konu taşımada Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğunu, yetki belgesinin olmamasının sonucu değiştirmeyeceğini, yapılan taşımanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmesi nedeniyle ticari bir iş olduğunu, kabul edilen tazminata yasal faiz uygulamasının hukuka aykırı olduğunu, mevcut enflasyon ve ekonomik gelişmeler ve uzun yargılama nedeniyle 2009 yılındaki teminat limit dahilinde yapılan ödeme ve uygulanan faizin değer kaybının altında kaldığını belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalmaya dayalı maddi, manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununun 45 ve 47 nci maddesi.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozma ilamı ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden temyiz incelemesinin yapılamayacak olmasına göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,