Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/217 K.2023/4682

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 11.05.2019 tarihinde davacının yolcu olduğu davalıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını beyanla, belirsiz alacak olarak 4.600,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici işgöremezlik tazminatı ve 50,00 TL geçici bakıcı gideri ve 300,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatın 01.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılamada sürekli iş göremezlik talebini 63.129,86 TL'ye, geçici işgöremezlik talebini 9.543,09 TL'ye, geçici bakıcı gideri talebini 3.837,60 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporuna itiraz ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık hakem heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun usule uygun olduğu, zararın aktüer bilirkişice usulünce hesaplandığı, davalı tarafın ... poliçesi doğrultusunda meydana gelen zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 76.810,55 TL tazminatın 27.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; eksik evrak ile başvuru yapıldığından başvurunun usulden reddi gerektiğini, başvuru geçerli olmadığından faiz başlangıcının dava tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini, kusur incelemesi yapılmadan davalı şirkete kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, davacı tarafından sunulan raporu şekil ve içerik bakımından Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamında olmadığını, bakıcı ihtiyacının belirlenmediğini, bakıcı tutulduğunun ispat edilmediğini,

aksi kanaatte hesaplamanın net asgari ücret üzerinden yapılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu 1,8 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin; tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

... yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmeliğe göre davacının fiziki muayenesi yapılarak adli tıp uzmanları tarafından düzenlendiği, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamında olduğu, davacı yolcu olup kendisine kusur izafe edilmediği, TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılmasına yönelik itirazın kabulü gerektiği, rapor ücretinin poliçe teminatı kapsamında olduğu,

davacı yolcunun sürücü ile kardeş olduğu olayda hatır taşıması indirimine yönelik itirazın reddinin gerektiği, faiz başlangıcının yerinde olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının kabulü ile ... kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile başvuranın talebinin kısmen kabulü ile 3.785,03 TL geçici bakıcı gideri, 8.765,25 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 54.276,35 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 66.826,63 TL tazminatın 27.08.2020 sigorta şirketinden alımarak başvurana ödenmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu, progresif rant yöntemine göre yapılması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; eksik evrak ile başvuru yapıldığından başvurunun usulden reddi gerektiğini, başvuru geçerli olmadığından faiz başlangıcının da dava tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini, kusur incelemesi yapılmadan davalı şirkete kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, davacı tarafından sunulan raporun şekil ve içerik bakımından Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamında olmadığını, bakıcı ihtiyacının belirlenmediğini, bakıcı tutulduğunun ispat edilmediğini,

aksi kanaatte hesaplamanın net asgari ücretten yapılması gerektiğini, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, davalı ... tarafından davacı için Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) 6.546,03 TL geçici işgöremezlik ödemesi yapıldığını, bu ödemenin mahsubu gerektiğini, vekalet ücretinin; tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 26, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. HMK 26 ncı maddesi "...Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez." şeklindedir.

Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda. Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ... sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Bu itibarla; tazminat hesaplamasında, TRH 2010 Tablosu'nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiş olmakla birlikte, davacı vekilinin ... kararına itiraz etmemesi nedeniyle, tazminat hesabında PMF 1931 Tablosu'nun (TRH 2010 Tablosu'ndan daha kısa ... süresi belirlediği halde davacı kabulü gereği) kullanılması gerekli görülmüştür.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için, PMF 1931 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ... süresinin belirlenmesi (davalı lehine olacak biçimde daha kısa ... süresi belirlediği halde davacı vekilinin talebiyle bağlı kalınması gerektiğinden), % 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanmasının gerektiği dikkate alınmak suretiyle, anılan biçimde hesaplama yapan ve davacı tarafın kabul edip üzerinden ıslahı yaptığı 30.11.2020 tarihli aktüer raporunun karara esas alınması ve davalı tarafın anılan yöne ilişkin itirazlarının reddi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesi ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 17/2 nci maddesi gereği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin, tarifeye göre belirlenen nisbi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında (maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla) olması gerektiği gözetilmeden fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,