Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2717 K.2023/6142

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... ve davalı ŞE-TA Madencilik Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı Bünyamin'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacıların murisi ....'a çarparak ölümüne neden olduğunu, cenaze ve defin giderleri ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ve 350.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini istemiş, davasını ıslah ederek 1.000,00 TL maddi, ... için 250.000,00'er TL, diğer davacılar için 100.000,00'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazanın oluş tarihinin 13.06.2012 olduğunu, davanın açılış tarihinin 04.10.2013 tarihi olduğunu, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında zamanaşımı süresi bir yıl olduğu için davanın zamanaşımına uğradığını,davacıların murisi ...'un kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunu,yaya ...'un topunun peşinden kontrolsüz şekilde yola çıktığını, 1. Derecede asli kusurlu bulunduğunu, davacıların da çocuklarının akşam saatinde oyun alanı dışında kalan kaldırımda top oynamasına göz yummakla ebeveyn görevlerini ihmal etmeleri nedeniyle kusurlu olduğunu, açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 06.05.2014 tarihli ve 2013/777 Esas, 2014/610 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile 1.000,00 TL maddi tazminatın ... Sigorta A.Ş. için 27.07.2012 den, diğer davalılar için olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınıp davacılara verilmesine, ... için 10.000,00'er TL, ... için 7.000,00'er TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. ve Bünyami'den müteselsilen alınıp davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı Şe-Ta Madencilik Gıda San. ve Tic. A.Ş ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 13.02.2017 tarihli ve 2014/18208 Esas, 2017/1385 Karar sayılı ilamıyla; davacılar, davalı Şe-Ta Madencilik Gıda San. ve Tic.

A.Ş ve Bünyamin Bayram vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "... desteğin anne ve babası olan davacı ... ve davacı ... lehine takdir olunan manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.Somut olayda, davacılar davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın maddi tazminat yönünden kabul edilerek 1.000,00 TL'ye hükmedilmiş olmasına rağmen, anılan tarife hükmü gözetilmeksizin davacılar lehine 1.500,00 TL maktu fazla vekalet ücretine hükmolunması doğru değildir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 29.03.2018 tarihli ve 2017/253 Esas, 2018/106 Karar sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı ...Ş. için 27.07.2012'den, diğer davalılar için olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınıp davacılara verilmesine, davacı ... ve ...için 30.000,00 TL (ayrı ayrı), ... için 7.000,00'er TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. ve Bünyami'den müteselsilen alınıp davacılara verilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Bünyamin Bayram temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 22.06.2020 tarihli ve 2018/5588 Esas, 2020/3774 Karar sayılı ilamıyla; "..dosyada mevcut kusur raporu dikkate alındığında, davacılar lehine takdir olunan manevi tazminatın fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 15.04.2021 tarihli ve 2021/43 Esas, 2021/177 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı ...Ş. için 27.07.2012'den, diğer davalılar için olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınıp davacılara verilmesine, 30.000,00 TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 25.000,00 TL’sinin davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. ve Bünyami Bayramdan müştereken ve müteselsilen, 10.000,00 TL’sinin ise davalı Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş 'den alınarak davacılardan ...’a verilmesine,

30.000,00 TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 25.000,00 TL’sinin davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, 10.000,00 TL’sinin ise davalı Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. 'den alınarak davacılardan ...’a verilmesine, 7.000,00 TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılardan ...’a verilmesine,

7.000,00 TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılardan ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 09.11.2021 tarihli ve 2021/22345 Esas, 2021/8449 Karar sayılı ilamıyla; "hükümde davalı ... ve diğer davalı Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. yönünden hükmedilen tazminat tutarlarında çelişki oluştuğu Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş.'nin hükmedilen 30.000,00 TL yönünden kararı temyiz etmediği, ancak Mahkeme tarafından kararının gerekçesinde daha önce verilen kararın davalılardan Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş tarafından temyiz edilmemesi sebebiyle hüküm kurulduğu belirtilmesine rağmen hükümle gerekçe arasında çelişki olduğu ve hükmün infazında tereddüt oluştuğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Mahkemece bozma kararına uyularak hüküm verilmişse de 6100 sayılı HMK’nın 297. maddesi uyarınca; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Bu yön, kamu düzenine ilişkindir.

Şu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenleme gözetilmeksizin manevi tazminat talebi yönünden kurulan hüküm usul ve yasaya uygun düşmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozma sebep ve şekline göre davalı Bünyamin Bayram vekilinin manevi tazminat tutarına ilişkin temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda tarafların kusur oranları, dosya içinde mevcut bilirkişi raporları ve bozma ilamları dikkate alınarak 29.03.2018 tarihli hükmün davalılardan Şe-Ta Madencilik şirketi tarafından temyiz edilmemiş olduğu, bozma ilamı doğrultusunda önceki hükümde sehven oluşan çelişkilerin giderildiği gerekçesiyle.

1.000,00 TL maddi tazminatın davalı ...Ş için 27.07.2012 tarihinden, diğer davalılar için 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, 30.000,00 TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 20.000,00 TL'sinin 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, 10.000,00 TL'sinin ise 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş'den alınarak davacılardan ...'a verilmesine,

30.000,00 TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 20.000,00 TL'sinin 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, 10.000,00 TL'sinin ise 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş'den alınarak davacılardan ...'a verilmesine, 7.000,00'er TL manevi tazminatın 13.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Şe-Ta Madencilik Gıda A.Ş ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak ayrı ayrı davacılar ... ve ...'a verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı Şe-Ta Madencilik Gıda San. ve Tic.A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin herhangi bir birikimi bulunmadığını, hükmedilen kararın müvekkilinin sosyal ve ekonomik durumu, paranın alım gücü ve ülkenin ekonomik koşulları da dikkate alındığında hakkaniyete uygun olmadığını ve yoksullaşmasına sebebiyet verdiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının müvekkilince ödenemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ŞE-TA Madencilik Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkil şirketin işe girecek kimseler için gerekli tüm özen ve denetimlerini usulüne uygun yerine getirmesinden dolayı müvekkil şirketin söz konusu olayda TBK m. 66/1 ve TBK m. 66/2 gereğince herhangi bir sorumluluğu bulunmamadığını, karşı vekalet ücreti yönünden usul ve yasalara aykırı hüküm tesis edildiği ve reddedilen manevi tazminat yönünden müvekkili lehine hüküm kurulmadığınıileri sürerek kararın bozulmasına talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 13.06.2012 tarihinde davalı ... tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan davalıların maliki ve sürücüsü olduğu aracın davacılar desteği yayaya çarpması sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulamasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, mahkemece verilen 29.03.2018 tarihli kararın davalı ŞE-TA Madencilik Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından temyiz edilmediğinden kesinleştiği, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının hak ve nesafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Değerlendirme bölümünde açıklanan davalı ... ve davalı ŞE-TA Madencilik Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılar ... ve ŞE-TA Madencilik Gıda San ve Tic. A.Ş'ye yükletilmesine,