Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2849 K.2023/7479

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacılar vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine, davacılar vekilinin itirazının kabulüne, ... kararının kaldırılmasına, başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) ile teminat altına alınan aracın 04.10.2019 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda araçta yolcu olan davacılardan ...'nun eşi, davacılar ... ve ...'nun oğlu olan ...'nun vefat ettiğini, meydana gelen olay nedeniyle davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi gereğince her bir davacı için ayrı ayrı 5.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacılar vekili dava değerini davacı ... için 207.538,70 TL'ye, davacı Dudu için 15.893,26 TL'ye, davacı Arif için 27.002,27 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile meydana gelen tek taraflı trafik kazasında davacıların desteğinin vefat ettiği, kaza tespit tutanağından sürücünün kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davacıların zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak belirlendiği, davacıların desteğinin yolcu taşımaya elverişli olmayan traktör römorkuna gerekli tedbirleri almadan bindiğinden müterafik kusurlu olduğu, bu nedenle hükmedilecek tazminatlardan % 20 oranında indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulüne, ... için 129.628,28 TL, ... için 16.653,67 TL, ... için 10.446,23 TL destekten yoksun kalma tazminatının 14.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacılar vekili itiraz dilekçesinde; Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı kararı gereğince % 1,8 teknik faizin esas alınmasının mümkün olmadığını, davacıların zararının PMF Yaşam Tablosu göz önüne alınarak belirlenmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasının yerinde olmadığı gibi % 20 oranının da fahiş olduğunu ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacılar tarafından eksik belge ile başvuru yapılması ve eksikliklerin tamamlanmaması nedeniyle başvurunun değerlendirilemediğini, iddiayı ispata yarar delil olmaksızın kusur durumu ve geride kalan destekler araştırılmadan tazminata hükmedilmesinin yerinde olmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, olayda hatır taşıması söz konusu olduğundan bu nedenle de indirim yapılması gerektiğini, davacılar yararına fazla vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyada mevcut mirasçılık belgesi ve nüfus kayıt örneğine göre davacılar dışında desteğin bakmakla yükümlü olduğu kimse kalmadığı, müterafik kusur nedeniyle indirimin yapıldığı, olayda hatır taşıması söz konusu olmadığı, davacılar yararına hükmedilen vekalet ücretinde isabetsizlik olmadığı, bu nedenlerle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmesi gerektiği, davacıların itirazı yönünden sigortalı araçta 4 adet yolcu olduğu, yolcu sayısının kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılmasının yerinde olmadığı,

Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarili kararı sonrasında % 1,8 teknik faizin esas alınmasının mümkün olmadığı, bu nedenle Heyetçe TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davacıların zararının belirlendiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine, davacılar vekilinin itirazının kabulüne, ... kararının kaldırılmasına, başvurunun kabulüne, ... için 207.538,70 TL, ... için 27.002,27 TL, ... için 15.893,26 TL destekten yoksun kalma tazminatının 14.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru şartının yerine getirilmemesine rağmen esasa girildiğini, bilirkişi raporunda eşin evlenme ihtimalinin mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkilinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, kusur oranı hakkındaki tespitin gerçeği yansıtmadığını, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı tarafından ... poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda sigortalı araçta yolcu olup davacıların eşi ve oğlu olan ...'nun ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 366 ncı maddesi, 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51, 52 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Kanun'un 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları,

3. Değerlendirme 1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

İtiraz Hakem Heyetince ... için 27.002,27 TL, ... için 15.893,26 TL tazminata hükmedilmiştir. Dosya içeriğine göre davalının adı geçen davacılara yönelik temyize konu edilen miktar kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davacılar tarafından başvuru şartının yerine getirilmiş olmasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı eşin evlenme ihtimali nedeniyle indirim yapılmış olmasına, desteğin sigortalı araçta yolcu olması ve kazanın oluşuna etki eden davranışı bulunmaması nedeniyle kusur raporu alınmamasında isabetsizlik olmamasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin davacı ...'na yönelik aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 130 uncu maddesi "Kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarda yük üzerinde insan taşınması yasaktır.

Gerekli hallerde, kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla;

a) Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen ölçülere uygun oturma yerleri yapılması,

b) Kasa kenarlarının düşmeyi önleyecek şekilde kapalı ve üzerinin örtülü olması, Şartıyla taşıma sınırının her tonu için 2 yolcu taşınabilir.

c) Kısa mesafelerde işçi taşınmasında kullanılacaklar için, kasanın yanı ve arka kapaklarının 90 cm. yükseklikte ve sağlam şekilde kapalı olması, karoser zemininden itibaren en az 120 santimetre yüksekliğinde elle tutulacak sağlam bir korkuluğunun bulunması şartı ile taşıma sınırının her tonu için ayakta 2 yolcu (işçi) taşınabilir. Bu amaçla kullanılan araçların üzeriaçık olabilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Desteğin yolcu taşımaya uygun olmayan traktör römorkunda taşınması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; davalıya sigortalı araçta yolcu konumunda bulunan desteğin trafik kazası sonucu vefat ettiği ve yolcu taşımaya uygun olmayan traktör römorkunda taşındığı hususu dosya içeriği ile sabittir. Davacılar vekili kazaya karışan traktör römorkunun yolcu taşımaya uygun olduğu iddia ve ispat edilmemiştir. Buna göre; desteğin zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı ... lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılar ... ve ...'na yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...'na yönelik diğer temyiz itirazlarının reddine,

3. Değerlendirme bölümünün (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...'na yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,