Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3068 K.2023/6751

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir.

Karara davalı ... vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile kararın faiz türü yönünden düzeltilmesine, diğer itirazların reddine karar verilmiştir.

... kararının davalı ... vekilince temyizi üzerine Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın davalı ... yönünden kısmen kabulüne, diğer davalı yönünden reddine karar verilmiştir. ... kararı davacılar vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

26.05.2015 tarihinde davacıların eşi/babası olan destek ...’ün sürücüsü olduğu ve ...’i bulunmayan aracın, davalı ... nezdinde trafik sigortalı araçla karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucunda desteğin vefat ettiğini, soruşturma dosyasında alınan 11.06.2015 tarihli bilirkişi raporunda, davacılar desteğinin asli kusurlu, park halinde bulunan karşı araç sürücüsünün tali ve yolun bakım ve onarımından sorumlu olan kuruluşun tali kusurlu bulunduğunu,

davalıların tüm zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı eş için 41.000,00 TL ve her bir çocuk için ayrı ayrı 1.000,00 TL olmak üzere toplam 43.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 06.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk da dahil olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsilini talep emiş.

03.05.2016 tarihli dilekçesiyle davalı .... nezdinde sigortalı aracın alınan kusur raporunda kusursuz bulunması nedeniyle bu davalıya karşı taleplerini yükseltmediklerini belirterek, davalı ... yönünden taleplerini davacı eş için 189.842,07 TL'ye, küçük ... için 54.663,77 TL'ye ve küçük .... için 45.494,17 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; destek şahsın kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; talep edilen evraklar tamamlanmadan başvuruda bulunulduğunu, faiz isteminin haksız olduğunu, zamanaşımı def'inde bulunduklarını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun ... yönünden kabulü ile davacı ... için 189.842,07 TL, davacı ... için 54.663,77 TL ve davacı .... için 45.494,17 TL olmak üzere toplam 290.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 06.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Hesabından tahsiline, diğer davalıya yönelik taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 08.08.2016 tarihli ve 2016/İHK-1998 sayılı kararı ile yasal faize hükmedilmesi gerektiğinden, davalının itirazının kısmen kabulü ile ... kararının faiz türü yönünden düzeltilmesine, davanın ... yönünden kabulü ile davacı ... için 189.842,07 TL, davacı ... için 54.663,77 TL ve davacı .... için 45.494,17 TL olmak üzere toplam 290.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 06.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...

Hesabından tahsiline, diğer davalıya yönelik taleplerin reddine karar verilmiş; karara karşı davalı ... vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 21.12.2017 tarihli ve 2017/637 Esas, 2017/1007 Karar sayılı kararı ile dosyada mevcut kusur raporlarını da irdeleyen yeni bir kusur raporu alınması gerektiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ... kararının kaldırılmasına, davalının diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına ve dosyanın İtiraz Hakem Heyetine gönderilmesine karar verilmiş; ...

İtiraz Hakem Heyetince; bölge adliye mahkemesi kararı doğrultusunda İTÜ’den alınan kusur raporu uyarınca davalı ... şirketine sigortalı araç sürücüsünün bir kusuru bulunmadığı, tüm sorumluluğun davalı ... Hesabına ait olacağı gerekçesiyle davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 14.03.2022 tarihli ve 2021/11138 Esas, 2022/4677 Karar sayılı ilamıyla; davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "...Somut olayda; desteğin eşi ve çocukları için destek tazminatına karar verilmiştir. Destek payları hesaplanırken sadece davacıların hayatta olduğu varsayılarak hesaplama yapılmıştır. Ancak dosya kapsamından kaza tarihinde desteğin anne ve babasının hayatta olduğu anlaşılmaktadır.

Hükme esas alınan raporda müteveffanın destek tazminatı hesaplanırken anne ve babanın payı hesaba katılmamış olup, desteğin tüm gelirini eşi ve çocukları ile paylaşacağı varsayımı ile hesaplama yapıldığı görülmektedir. Desteğin gelirinden baba ve anneye destek payı ayrılmadan yapılan hesaplama eksik ve hatalı olmuştur.

O halde, Dairemizin yerleşik uygulaması ile belirlenen ve yukarıda ifade olunan destek payları esas alınarak, desteğin anne ve babasının payı gözetilmek ve halen sağ olup olmadıkları da açıklığa kavuşturulmak suretiyle, aktüer bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı uyarınca alınan 07.12.2022 tarihli ek raporun hükme esas alındığı gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile davacı eş ...için 148.719,23 TL, davacı ... için 30.776,81 TL ve davacı ... için 25.820,39 TL olmak üzere toplam 205.316,43 TL destekten yoksun kalma tazminatının 06.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Hesabından tahsiline, bakiye talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; itiraz hakemince alınan ek rapora itiraz ettiklerini, davacı eş halen evlenmemiş olup evlenme ihtimalinin ek rapor tarihi itibariyle belirlenmesini, desteğin anne babasına pay ayrılmasının hatalı olduğunu, önceki rapordaki rakamların tamamına yeniden hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; talebin teminat kapsamı dışında olduğunu, hesaplamada PMF 1931 Hayat Tablosu yerine TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılmasının hatalı olduğunu, denetime elverişli bir kusur raporu alınmadığını, müterafik kusurun değerlendirilmediğini, desteğin sürücü belgesinin olmadığı, temerrütün gerçekleşmediğini belirterek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacılar desteğinin sürücüsü olduğu ve ... poliçesi bulunmayan araçla karıştığı 26.05.2015 tarihli çift taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 297 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikin 16 ve 16/A maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden inceleme yapılması olanağı bulunmaması, ilk kararın davacılar tarafından temyiz edilmemesi, bozma sonrası alınan ek hesap raporuna davacı yanca itiraz edilmemesine göre davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İtiraz Hakem Heyetinin bozma öncesi kararı, davalı ... vekilinin temyiz istemi üzerine hükme esas alınan 02.05.2016 tarihli kök raporda desteğin hayatta olan anne ve babasına destek payı ayrılmamasının doğru olmadığı gerekçesi ile davalı lehine bozulmuştur.

Bozma kapsamında İtiraz Hakem Heyetince yapılan yargılamada verilen 05.12.2022 tarihli ara kararıyla bozma uyarınca hesaplamaya ilişkin diğer hususlar bakımından usuli kazanılmış haklar gözetilmek ve kök rapordaki veriler esas alınmak üzere ek rapor alınmasına karar verilmiş, ancak bozma sonrası alınan 07.12.2022 tarihli ek raporda, kök raporda PMF 1931 Yaşam Tablosu uygulanmasına karşın TRH 2010 Yaşam Tablosu uygulanarak bakiye ömür süreleri belirlenmiş ve hükme en yakın asgari ücret tutarları esas alınmış, desteğin anne babasına da pay ayrılmak suretiyle davacıların alacakları pay belirlenmiştir.

Ek rapora davalı ... vekilince itiraz edilmiş, davacılar vekilince itirazda bulunulmamış olup, İtiraz Hakem Heyetince ara kararına da aykırı şekilde düzenlenen 07.12.2022 tarihli ek rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Oysa sadece davalı ... lehine ilk hükmün bozulduğu, bozma kapsamında belirtilen yön dışında 02.05.2016 tarihli kök rapordaki veriler yönünden (tazminata esas alınan gelir, esas alınan asgari ücret yılı, yaşam tablosu, işlemiş/işleyecek dönem tarihleri gibi) davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alındığında; ilk hükmü temyiz etmeyen davacılar lehine olacak biçimde TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesi ve hükme en yakın asgari ücret üzerinden hesap yapılmak suretiyle destek paylarının belirlenmesi, davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edecek olup, benimsenen ek rapor hükme esas almaya elverişli değildir.

Şu hâlde; bozma sonrası alınan ek rapordaki hesaplama yöntemi hatalı olup, İtiraz Hakem Heyetince bozma öncesindeki ilk hükme esas alınan 02.05.2016 tarihli rapor yönünden davalı lehine oluşan kazanılmış hakkın korunmasını temin etmek üzere, 02.05.2016 tarihindeki veriler esas alınarak önceki bozma ilamında işaret edilen hususlar dikkate alınarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,