Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3592 K.2023/9873

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17 Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ...Ş vekili ve davalı ... Yağ Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıların sürücü, işleten ve sigortacısı olduğu araçtan yola dökülen yağ nedeniyle davacının idaresindeki aracın kazaya karıştığını, davacının kaza nedeni ile yaralandığını ve aracında hasar oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.304 TL araç kiralama bedeli, 135.99 TL çekici bedeli, 3.000 TL değer kaybı ve 15.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 21.439,00 TL maddi ve manevi tazminatın tahsilini talep etmiş, 13.06.2022 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile araç değer kaybı bedelini 10.000 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili; taleplerin zamanaşımına uğradığını, değer kaybı taleplerinin dolaylı zarar olup ZMMS kapsamında olmadığını, kusur oranı ve gerçek zararın belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Yağ Gıda Tic. Ltd. Şti. vekili; davalı ...'in vefat ettiğini, davalı ... şirketinin hem ZMMS hem de ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, naylon fatura olduğunu, davacının manevi tazminat talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.05.2016 tarihli ve 2014/245 Esas, 2016/451 Karar sayılı kararı ile; %50 kusur oranı ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile davacının 1.250,00 TL değer kaybı alacağının dava tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek sureti ile davalı ... Yağ ve Gıda Endüstri Tic. Ltd. Şti. ve Axa Sigorta A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının araç kiralamadan doğan 1.000,00 TL alacağının dava tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek sureti ile davalı ... Yağ ve Gıda Endüstri Tic. Ltd. Şti.'den tahsiline, davacının manevi tazminat ve fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine davalı ... Yıldız Tekin hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 26.09.2019 tarihli ve 2016/16005 Esas, 2019/8593 Karar sayılı ilamıyla; davacının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek,

"Kaza sonrası resmi görevlilerce tutulan trafik kazası tespit tutanağında kazaya davalı sürücünün kullanmış olduğu araçtan dökülen yağın neden olduğu belirtilerek davalı sürücü tam kusurlu bulunmuştur.

Mahkemece, yargılama sırasında, kusur durumlarının belirlenmesi yönünden, İTÜ makine mühendisliği öğretim üyesinin bulunduğu bilirkişi heyetinden rapor alınmış düzenlenen raporda her ne kadar trafik kazası tespit tutanağında yola dökülen yağ nedeni ile davalı sürücü tam kusurlu bulunmuş ise de davacı sürücüye de kusur atfedilmiş ve kusur oranları %50 şer olmak suretiyle tespit edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile kaza tespit tutanağı arasında çelişki bulunduğu anlaşılmakla çelişki giderilmeden hüküm kurulması isabetli değildir. Ayrıca davacı vekili ceza soruşturması sırasında alınan bilirkişi raporunda davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu belirten kusur bilirkişisi raporu bulunduğunu bildirmiş olup ilgili dosya, dosya arasında bulunmamaktadır.

Bu durumda, mahkemece, Malkara Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/189 esas sayılı dosyası da dosya arasına alınmak suretiyle kusur durumunun belirlenmesi amacıyla Karayolları Genel Müdürlüğü trafik-fen alanında uzman kişilerden oluşacak bilirkişi heyetinden, çelişki gideren ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz görülmüştür.

Davacı vekili dava dilekçesinde davacının kaza nedeni ile yaralandığını belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuş dilekçe ekinde 15.12.2012 tarihli genel adli muayene raporunu sunmuş olup mahkemece bu konuda herhangi bir araştırma yapılmaksızın gerekçesi de belirtilmeden davacının manevi tazminat talebi reddedilmiştir.

Mahkemece manevi tazminat talebi hakkında araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken gerekçesi belirtilmeksizin talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, araç değer kaybının belirlenmesi Dairemizce kabul görmüş kriterlere uygun bulunmamaktadır.

Dairemiz uygulamasına göre, davacının talep ettiği değer kaybı zararı belirlenirken yapılması gereken, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki 2. el değerinin belirlenmesi ve aracın tamir edilmesinden sonra, aracın yaşı, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alındığında yine serbest piyasa koşullarında 2.el değerinde ne kadarlık bir azalma olacağının belirlenmesinden ibarettir.

Bu durumda mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler ışığında araçtaki değer kaybının tespiti hususunda yeniden başka bir kişiden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. " gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi raporları doğrultusunda yapılan yargılamada, davanın kısmen kabulü ile davacının 10.000,00 TL değer kaybı alacağının Axa Sigorta A.Ş yönünden dava tarihinden itibaren, davalı ... Yağ ve Gıda Endüstri Tic. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden (15.12.2011) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Yağ ve Gıda Endüstri Tic. Ltd.

Şti ve Axa Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının araç kiralamadan doğan 2.000,00 TL alacağının kaza tarihinden (15.12.2011) itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... Yağ ve Gıda Endüstri Tic. Ltd. Şti. den tahsiline, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden (15.12.2011) itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... Yağ ve Gıda Endüstri Tic. Ltd.

Şti. alınarak davacıya verilmesine, davalı ... hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş vekili ve davalı ... Yağ Gıda Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş vekili; değer kaybı bedeli hakkında bilirkişi raporları arasında çelişki olduğunu, hükme esas alınan rapordaki yöntemin usule aykırı olduğunu, kilometresinin farazi yöntemlerle bulunduğunu, değer kaybının tamamından kusur incelemesi yapılmaksızın sorumlu tutulmalarının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Yağ Gıda Tic. Ltd Şti vekili; talebin zamanaşımına uğradığını, diğer davalının aynı zamanda ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, raporlara karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, kusuru kabul etmediklerini, değer kaybı hesap yöntemini kabul etmediklerini, araç kiralama bedeli bakımından yeterli inceleme yapılmadığını, manevi tazminat şartlarının oluşmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 15.02.2011 tarihli trafik kazası nedeniyle davacı sürücünün araç değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddeleri, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaması, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Yağ Gıda Tic. Ltd Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı fazla alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılar Axa Sigorta A.Ş ve ... Yağ Gıda Tic. Ltd Şti'ye geri verilmesine

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,