Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3696 K.2023/8426

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...’un dedesi dava dışı ... Anayurt'un torunu ... için davalı ...Ş. nezdinde “Herkese Birikim Sigortası” adlı hayat/birikim sigortası yaptırdığını, sigorta poliçesinin vadesinin 02.05.2003-02.05.2013 tarihleri arasında olduğunu, 02.05.2013 tarihinde davaya konu sigortanın sona erdiğini, davalı sigorta şirketinin davacı tarafa herhangi bir bilgilendirme yapmadan ilgili tutarı (primlerin toplamını) 2016 yılında Güvence Hesabına ödediğini, paranın daha sonra Hazine Müsteşarlığına devredildiğini, davalıdan ödemiş oldukları toplam 11.000,00 USD’yi talep ettiklerini, davalının bu tutardan sorumlu olmadığını bildirdiğini belirterek 11.000,00 USD’nin davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın sigorta bedelini talep etmemesi sebebiyle söz konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, poliçenin başlangıç tarihinin 02.05.2003 olduğunu, poliçenin 10 yıl süreli düzenlendiğini, 02.05.2013 tarihinde poliçe süresinin tamamlandığını, 02.05.2013 tarihli vade gelim mektubunun poliçe başvuru formunda kayıtlı posta adresine, sigortalı ...’un anne ve babası(velileri) ...

Karaot ve Dilek Karaot’a hitaben iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, mektupta süre sonu vade gelimi kapitalinin 11.050,96 USD olduğunu, süre sonu işlemlerinin yapılması gerektiği hususlarının belirtildiğini, süre sonu kapitalinin davacı tarafça tahsil edilmemesi sebebiyle 27.01.2016 tarihli Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar bildirim mektubunu bu kez sigorta ettiren dava dışı ... Anayurt’un poliçe başvuru formunda kayıtlı posta adresine ...

Anayurt’a hitaben iadeli taahhütlü olarak gönderildiğini, bu mektupta 02.05.2013 tarihinde süresi sona ... ... isimli sigortalıya ait süre sonu kapitalinin tahsil edilmediğini, 15.06.2016 tarihine kadar davalı şirkete başvuruda bulunulması gerektiğini, velayet sahiplerinin başvuruda bulunmaması halinde 5684 ...

Sigortacılık Kanunu’nun Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar başlıklı 33/B maddesi uyarınca ilgili tutarın Güvence Hesabına devredileceğinin belirtildiğini, ancak süre sonu kapitalinin davacı tarafça tahsil edilmediğini, 6102 ...

Türk Ticaret Kanununun Zamanaşımı başlıklı 1420 inci maddesi 1 inci fıkrasında “(1) Sigorta sözleşmesinden ... bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.” hükmünün bulunduğunu, Hayat Sigortası Genel Şartlarının Zamanaşımı başlıklı C.12 üncü maddesinde de “Sigorta sözleşmesinden ... bütün talepler iki yılda zaman aşımına uğrar.” şeklinde düzenleme olduğunu,

poliçenin süresinin 02.05.2013 tarihinde dolduğunu ve sigorta sözleşmesine ilişkin taleplerin 02.05.2015 tarihinde zamanaşımına uğradığını, sigortalı tarafından talep edilmeyen süre sonu kapitalinin Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sigortalar Kapsamında Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar Hakkında Yönetmelik’in “Zamanaşımına uğrayan tutarların ilanı” başlıklı 5 inci maddesi ve “Zamanında aranmayan paraların devri” başlıklı 6 ıncı maddesi uyarınca usulüne uygun olarak 27/06/2016 tarihinde Güvence Hesabına aktarıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuru sahibi ...

Anayurt'un poliçede sigorta ettiren konumunda olduğu, poliçenin sigortalısı/lehdarının ise ... olduğu, Herkese Birikim Sigortası Özel Şartlarının 2 inci maddesinin 1 inci cümlesinde “Bu sigortanın temin etmiş olduğu süre sonu kapitali, kar paylarının ilavesiyle, sigorta süresi sona erdiğinde hayatta kalması halinde, aynı zamanda lehdar olan sigortalıya ödenir.” hükmünün bulunduğu, 6102 ...

Türk Ticaret Kanununun 1493/7 maddesinde “Sigortacıdan edimi istem ve tahsil yetkisi, aksi kararlaştırılmadıkça, lehtara aittir.” şeklinde düzenlemenin olduğu, bu nedenle başvuru sahibi ... Anayurt yönünden başvurunun usulden reddi gerektiği, davalı sigorta şirketi tarafından, sigortalının süre sonu kapitalinin oluştuğu tarihte 18 yaşından küçük olması nedeniyle, ... ve Dilek Karaot’a hitaben; poliçede bildirilen “...

Bayrampaşa/ İSTANBUL” adresine poliçe süresinin sona ereceğini hatırlatan “Süre Sonu Bildirim Mektubu” gönderildiği ancak tebligatın bila tebliğ edildiği, sigortalının dosya kapsamında “süre sonu kapitalinin” ödenmesine ilişkin bir başvurusunun 2020 yılına değin bulunmadığı, 6102 ...

Türk Ticaret Kanununun “Zamanaşımı” başlıklı 120 inci maddesinde “Sigorta sözleşmesinden ... bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.” şeklinde düzenlemenin olduğu, bu doğrultuda zamanaşımı süresinin muacceliyet tarihinden itibaren 2 yıl olduğu, poliçe süresinin 02.05.2013 tarihinde sona ermesiyle sigorta sözleşmesine ilişkin taleplerin 02.05.2015 tarihinde zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle başvuru sahibi ...

Anayurt tarafından yapılan başvurunun usulden reddine, başvuru sahibi ... tarafından yapılan başvurunun ise zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kararda uyuşmazlığa uygulanacak hükümlerin eksik tespit edildiğini, uyuşmazlığın 6762 ... TTK ve bu Kanun dönemindeki sigortalıyı koruyan amir hükümler dikkate alınarak çözülmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan tebligat/bildirimin Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını, zamanaşımı süresinin sigortalının haber alması ile başlayacağını, bildirim yükümlüğünün yerine getirilmemesi sebebiyle sürenin işlemeye başlamadığını ve zamanaşımının gerçekleşmediğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Uyuşmazlığa konu hayat sigortası poliçesi, 02.05.2003 tarihinde ve 10 yıl süreli olarak düzenlenmiştir. 6103 ... Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 39 uncu maddesinde “6762 ... Kanun yürürlükte iken yapılmış ve hüküm ifade etmeye başlamış sigorta sözleşmelerine, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl süreyle 6762 ... Kanun hükümleri uygulanır.

Ancak, bu bir yıllık süre içinde sigorta ettireni, sigortalıyı ve lehdarı koruyan hükümler bakımından, 1517 nci maddesi müstesna, Türk Ticaret Kanunu hükümleri geçerli olur.”hükmü vardır. 6102 ... Türk Ticaret Kanunu 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, önceki Kanun döneminde akdedilen sözleşmeler hakkında 01.07.2013 tarihine kadar 6762 ... Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmaya devam edecektir.

Somut olaydaki poliçenin süresinin 02.05.2013 tarihinde bittiği göz önüne alındığında, 6762 ... Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanacağı sonucuna varılmıştır. 6762 ...

Türk Ticaret Kanununun 1268 inci maddesine göre “Sebepsiz yere ödenmiş bulunan primin veya sigorta bedelinin geri alınması alacakları dahil sigorta mukavelesinden ... bütün mutalebeler, iki yılda müruruzamana uğrar.” Bu hüküm uyarınca uyuşmazlık konusu olan poliçeden kaynaklanan alacakların 2 yılda zamanaşımına uğrayacağı ortaya çıkmaktadır. Somut olayda, sigortalının süre sonu kapitalinin ödenmesine ilişkin bir başvurusunun 2020 tarihine değin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan 08.10.2013 tarihinde 5684 ... Sigortacılık Kanununun 33/B maddesi uyarınca “Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sigortalar Kapsamında Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar Hakkında Yönetmelik” yürürlüğe girmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından, sigortalının süre sonu kapitalinin oluştuğu tarihte 18 yaşından küçük olması nedeniyle, ... ve Dilek Karaot’a hitaben; poliçede bildirilen adres olan “...

Bayrampaşa/İSTANBUL” adresine poliçe süresinin sona ereceğini hatırlatan “Süre Sonu Bildirim Mektubu” gönderildiği ancak tebligatın bila tebliğ edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sigortalar Kapsamında Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğine dair bilginin Hakem Heyetine sunulması için davalı sigorta şirketine 5 iş günü süre verilmiştir.

Davalı sigorta şirketi sunmuş olduğu dilekçesinde, anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca “Sigorta ve emeklilik şirketleri ile özel kanun hükümleri dâhilinde sigorta faaliyetinde bulunan kuruluşlar tarafından Basın İlan Kurumu aracılığıyla yapılması gereken ilanı, Birlik bu şirketler ve kuruluşlar adına yapabilir.

Bu durumda anılan şirketler ve kuruluşlar ayrıca ilan yapmazlar.” düzenlemesinin getirildiği, Türkiye Sigorta Birliği tarafından gönderilen yazıda tek bir ilan yapılarak mevzuat gereği ilan işleminin yapılacağının bildirildiğini, buna göre davalı sigorta şirketinin yükümlülüklerini yerine getirdiği beyan etmiştir.

Tüm bu açıklamalara göre, davalı sigorta şirketinin sigortalının poliçede yazılı adresine iadeli taahhütlü mektup yoluyla bildirimde bulunduğu, ayrıca Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sigortalar Kapsamında Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirdiği anlaşılmakla, alacağın zamanaşımına uğradığına ve bu nedenle kapitalin Güvence Hesabına aktarılmasında hukuka aykırı bir husus olmadığı..." gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen hayat/birikim sigortası kapsamında süre sonu kapitalinin davacı tarafça talep edilmemesi sebebiyle ilgili tutarın Güvence Hesabına aktarılması nedeniyle davacının uğradığı zararın davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6762 ... Türk Ticaret Kanununun Müruruzaman başlıklı 1268 inci maddesi, 6102 ... Türk Ticaret Kanununun Zamanaşımı başlıklı 1420 inci maddesi 1 inci fıkrası, 6103 ... Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 39 uncu maddesi, Hayat Sigortası Genel Şartlarının Zamanaşımı başlıklı C.12 inci ve Tebliğ ve İhbarlar başlıklı C.10 uncu maddesi, 5684 ...

Sigortacılık Kanunu’nun Hak sahiplerince aranmayan paralar başlıklı 33/B maddesi, Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sigortalar Kapsamında Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar Hakkında Yönetmelik’in “Zamanaşımına uğrayan tutarların ilanı” başlıklı 5 inci maddesi ile “Zamanında aranmayan paraların devri” başlıklı 6 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, 02.05.2013 tarihli vade gelim mektubunun poliçe başvuru formunda kayıtlı posta adresine gönderildiği, süre sonu kapitalinin davacı tarafça tahsil edilmemesi üzerine 27.01.2016 tarihli Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar bildirim mektubunun poliçe başvuru formunda kayıtlı posta adresine gönderildiği,

davalının Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sigortalar Kapsamında Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen yükümlülüklerini yerine getirdiği, Türkiye Sigorta Birliğinin yazısına göre Özel Hukuk Hükümlerine Tabi Sigortalar Kapsamında Hak Sahiplerince Aranmayan Paralar Hakkında Yönetmelik uyarınca, davalı sigorta şirketinin de içinde bulunduğu üye sigorta şirketlerine ilişkin “2016 yılına ait zamanaşımı ilanı” adlı ilanın Hürriyet ve Sabah gazetelerinde 11 Şubat 2016 Perşembe ve 12 Şubat 2016 ... günlerinde yayınlandığı,

ilanda davalının da içinde bulunduğu sigorta şirketleri tarafından hak sahiplerine ödenmesi gereken her türlü tazminat tutarlarından zamanaşımına uğrayanların, sigorta şirketlerinin web adresleri üzerinden 31 Mayıs 2016 tarihine kadar sorguya hazır tutulacağı, zamanaşımına uğramış alacaklarla ilgili olarak, alacağın doğduğu şirkete 15 Haziran 2016 tarihine kadar başvuru yapılmaması halinde alacağın Güvence Hesabına devredileceğinin belirtildiği,

uyuşmazlık konusu olan poliçeden kaynaklanan alacağın muacceliyet tarihinden itibaren 2 yılda zamanaşımına uğrayacağı, davacı sigortalının süre sonu kapitalinin ödenmesine ilişkin bir başvurusunun 2020 yılına değin bulunmadığı, buna göre davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığının anlaşılmasına göre, karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan ... kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,