Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3950 K.2023/10551

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

21.08.2020 tarihinde aleyhinde başvuruda bulunulan sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı araç ile çekicinin çarpışması neticesinde meydana gelen çift taraflı ölümlü trafik kazasında sigortalı araçta yolcu konumunda olan ...’ın vefat ettiğini, başvuru sahiplerinin desteği ...’ın vefatı sebebiyle desteğinden yoksun kaldığını, 01.10.2020 tarihinde sigorta şirketine yapılan başvurularına olumlu olumsuz bir cevap verilmediğini belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak olarak başvuru sahibi ... için 20.000,00 TL,

başvuru sahibi ... ... için 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçesiyle taleplerini ... bakımından 256.749,12 TL’ye, ... ... bakımından 105.000,78 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket nezdinde 03.05.2020/2021 tarihlerini kapsayan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı aracın karıştığı kazada vefat eden davacılar desteği yönünden eksik evrak ile yapılan başvurunun usulden reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, müteveffanın ana ve babasının hayatta olup olmadığının tespiti ile tazminat hesabında pay ayrılması gerektiğini, müteveffanın yolculuk yaptığı araçta istiap haddinin aşıldığını,

müteveffanın kaza sırasında emniyet kemeri takmaması sebebiyle hesaplanan tazminattan müterafik kusur sebebiyle indirim yapılması gerektiğini, tazminata hükmedilmesi halinde vekalet ücretinin 1/5 olarak hükmedilmesi gerekeceğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının talebinin kabulü ile davacı ... açısından 256.749,12 TL destekten yoksun kalma tazminatının 14.10.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacı ... ... açısından 105.000,78 TL destekten yoksun kalma tazminatının 14.10.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacılara verilmesine karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporunda AGİ dahil hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu ve muhtemel ikinci çocuğa pay ayrılması gerektiğini, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esasına göre yapılması gerektiğini, tazminat miktarından müterafik kusur indirimi yapılmasını ve başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, ceza dosyasının celp edilerek uzlaşma bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itirazların vekalet ücreti yönüyle kabulüne, diğer itirazlarının reddine, "Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının sonuç bölümü (1-c) numaralı maddesinin çıkarılarak “Başvuru sahibi ... vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 17., 13 maddeleri ve 5684 sayılı yasanın 30/17. maddesi uyarınca maktu 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalı ...Ş.’den alınıp, başvuru sahibine verilmesine” ibaresinin yazılmasına,

yine Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının sonuç bölümü (2-c) numaralı maddesinin çıkarılarak “Başvuru sahibi ... ... vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 17., 13 maddeleri ve 5684 sayılı yasanın 30/17. maddesi uyarınca maktu 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı ...Ş.’den alınıp, başvuru sahibine verilmesine” ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekli ile düzeltilmesine " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; aktüer raporu ile yapılan tazminat hesabının hatalı olduğunu, AGİ dahil hesap yapılmaması gerektiğini, müteveffanın çalışmasına ve vergilendirilmiş kazancına ilişkin belge bulunmadığını, müteveffanın muhtemel ikinci çocuğuna pay ayırılmadan hesaplama yapıldığını, TRH 2010 Hayat Tablosunun ve %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, müteveffa kaza sırasında emniyet kemeri takmadığından hesaplanan tazminattan müteraik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Kararı temyiz eden davacılar vekilinin 16.09.2021 tarihli dilekçesiyle temyiz isteğinden feragat ettiğini bildirdiği ve vekaletnamesinde temyizden feragate yetkili olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin feragat nedeniyle reddi gerekmiştir.

2. Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; a) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

b) Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Destekten yoksun kalma tazminatına esas zararın tespitinde, destekten yoksun kalanlara, ölenin sağlığında sağlamış olduğu/olacağı yardımın miktarı doğru şekilde belirlenmelidir.

Dairemizin yerleşik uygulamasına göre; desteğin çocuğu yok ise gelirini eşi ile eşit paylaşacağı kabul edilerek gelirden destek ile eşin %50’şer pay alacağı; desteğin çocuğu var ise destek ile eşin 2’şer, her bir çocuğun 1’er pay alacağı; desteğin eşi, çocuğu, ana ve babası var ise destek ile eşin 2’şer, çocuklar ile ana ve babanın 1’er pay alacağı kabul edilmektedir. Türk aile yapısıyla da uyumlu olan bu sistemde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri (özellikle çocuklar) arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, azaldıkça gelirden alınacak pay artmaktadır.

Somut olayda; 39 yaşında vefat eden kadın müteveffanın evli ve 1 çocuklu olarak vefat ettiği, bilirkişi raporuyla da tek çocuk için pay hesabı yapıldığı anlaşılmıştır.

Destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş, çocukları ile sağ olan ana ve babasına ayıracağı varsayıldığından destekten yoksun kalanlardan bir kısmının destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmadığı durumda, talepte bulunmayan kişilerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.

Dairemiz'in yerleşik uygulamalarıyla; çalışma ve gelir elde etme durumunda olan desteğin evlenmesinden belli bir süre (2 yıl) sonra ilk çocuğu ve yine bir süre (2 yıl) sonra ikinci çocuğunun olacağı; çocukların olacağı süreler içinde kendine 2 pay, eşine 2 pay, çocuklara birer pay, ana ve babaya da birer pay ayıracağı; ana babadan birinin destekten çıkması halinde, çıkanın payının diğer ebeveynin alacağı paya ekleneceği kabul edilmektedir.

Bu durumda; desteğin muhtemel 2 nci çocuğu için de pay hesabı yapılması, daha sonra Dairemizin yerleşik uygulamaları ile belirlenen ve yukarıda ifade olunan destek payları esas alınmak suretiyle bilirkişiden ek rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) davacının talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeyle davalı vekilinin anılan yöne ilişkin itirazlarının reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeple davacı vekilinin temyiz dilekçesinin feragat nedeni ile REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2-a) numaralı bendinde açıklanan sebeple davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE;

3. Değerlendirme bölümünün (2-b) numaralı bendinde açıklanan sebeple davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,