Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3952 K.2023/9320

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile karar kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararının davacılar vekilince temyizi üzerine Dairece yapılan temyiz incelemesi sonucunda İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar murisinin 03.03.2017 tarihinde evinde öldürüldüğünü, 01.01.2016 tarihli Grup Hayat Sigortası Sertifikası gereğince hayat sigortası vefat teminatı olan 100.000,00 TL'nin 05.12.2017 tarihinde ödendiğini, ancak 100.000,00 TL'lik kazaen vefat teminatının ödenmediğini, olayın kavga olmadığını, sanığın eve öldürme amacıyla geldiğini belirterek 100.000,00 TL kazaen vefat teminatının ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; grup hayat sigorta sözleşmesinde vefat teminatının hayat sigortasına, kazaen vefat teminatının ise ferdi kaza sigortası genel şartlarına bağlı olduğunu, maktulün ölümüne neden olan hadisenin ani ve haricen gelişmediği, kavga-boğuşma nedeniyle eylemin kaza olmayıp Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 5 inci maddesi uyarınca tazminatın ödenmediğini, ceza yargılaması devam ettiğinden dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek, hakemin sınırlı yetki ve süre dahilinde dosyayı sonuçlandırması mümkün olmadığından dosyadan el çekilmesine ve genel mahkemeye başvurmakta muhtariyetine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile 100.000,00 TL kazaen vefat teminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 08.03.2019 tarihli ve 2019/İHK-2588 sayılı kararı ile sigortalının ölümünün kaza olarak nitelendirilemeyeceği ve rizikonun teminat dışında olduğu gerekçesiyle, davalının itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve başvurunun reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 14.02.2022 tarihli ve 2021/8407 Esas, 2022/2357 Karar sayılı ilamıyla; "...Ceza yargılamasının sefahati gözetildiğinde, maddi vakıanın tespiti yönünden ceza mahkemesince verilecek kararın, davalının sorumluluğunun tespiti bakımından eldeki davayı etkileyeceği açıktır. O hâlde İtiraz Hakem Heyetince; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 12. fıkrası da gözetilerek, İstanbul Anadolu Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/296 Esas sayılı dosyası sonucunun kesinleşmesi beklenerek, davalının sorumluluğu belirlenip sonucuna karar vermek gerektiği" gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozma sebep ve şekline göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 5 inci maddesine göre cürüm, cinayet işlemek veya bunlara teşebbüs ile tehlikede bulunan eşhas ve malları kurtarmak hali müstesna, sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunmasının sigorta teminatı dışında olduğu, davacılar murisinin ölümünün kaza olarak nitelendirilemeyeceği, ceza mahkemesi kararına göre suça sürüklenen çocuğun eylemi tasarlayarak gerçekleştirdiği, riziko teminat dışında olup kazaen vefat teminatının ödenemeyeceği gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; ceza mahkemesi kararından da anlaşıldığı gibi sigortalının vefatının, sigortalının iradesi dışında ani ve harici hadisenin tesiriyle gerçekleştiği, sigortalının herhangi bir kavgaya iştiraki veya kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketi bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; grup hayat sigorta poliçesinden kaynaklı kazaen vefat tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 297 nci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1496 ncı maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) 30 uncu maddesi, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Davaya konu Grup Hayat Sigorta Sertifikası uyarınca kaza sonucu vefat halinde, ecelen vefat ve kaza sonucu vefat teminatının birlikte ödenebileceği düzenlenmiş, Ferdi Kaza Sigorta Genel Şartlarının 2 nci maddesinde kaza tabirinden maksadın, ani ve harici bir hadisenin tesiri ile sigortalının iradesi dışında ölmesi veya cismani bir arızaya maruz kalması olduğu belirtilmiş, 5 inci maddesinde ise teminat dışı olan haller ve 6 ncı maddesinde ise aksine sözleşme yoksa, sigortadan hariç olan hâller sayılmıştır.

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının kaza sayılmayan hallere ilişkin 4 üncü maddesinin (c) bendinde "Cürüm ve cinayet işlemek veya bunlara teşebbüsün" ve (d) bendinde "Tehlikede bulunan eşhas ve malları kurtarmak hali müstesna, sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerden bulunmasının" teminat dışı hallerden olduğu düzenlenmiştir.

Dosya kapsamında.

Daire bozmasında işaret edilen ve maddi vakıanın tespiti yönünden eldeki uyuşmazlığı etkileyen ceza mahkemesi kararı ile davacılar murisine yönelik suça sürüklenen çocuğun, tasarlayarak silahtan sayılan eşya ile kasten öldürme suçundan cezalandırılmasına, suça sürüklenen çocuğun savunmasına göre olayı gerektirecek başka sebep bulunmadığından suça sürüklenen çocuğun savunması üstün tutularak lehine haksız tahrik indirimi uygulanmasına, maktulün cep telefonu ve bilgisayarının öldürülmesinden sonra alınmasına ilişkin eylem nedeniyle de nitelikli hırsızlık suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş, işbu karar kesinleşmiştir.

Karara göre suça sürüklenen çocuğun, arkasını dönmesi üzerine maktulü silahtan sayılan bıçak ve keserle öldürdüğü, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 2 nci maddesinde kaza tabirinden anlaşılması gerekenin ani ve harici bir hadisenin tesiri ile sigortalının iradesi dışında ölmesi veya cismani bir arızaya maruz kalması şeklinde tanımlandığı, haksız tahrik altında dahi olsa sigortalının dava dışı üçüncü şahıs tarafından tasarlanarak öldürülmesi olayının da genel şartlardaki tanıma uygun şekilde ani ve harici bir hadise kapsamında kabulü ile teminat kapsamında ölüm olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyetince ölüm şeklinin kaza tanımı içerisinde değerlendirilemeyeceği kabul edilmiş ise de, poliçe kapsamında teminat altına alınan maddi vakıa gerçekleşmiştir.

Şu hâlde; İtiraz Hakem Heyetince olayın teminat kapsamında kabulü ile kazaen vefat teminatına ilişkin talebin kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,