Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/3985 K.2023/8427

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiş, karara davacılar vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacılar vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece kararın bozulmasına karar verilmiş; bozma ilamına uyularak İtiraz Hakem Heyetince davacılar vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 11.06.2016 tarihinde davacıların desteğinin yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) poliçesi olan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında desteğin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıya başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile talebini davacılardan Muhammed için 146.331,80 TL'ye, ... için 36.338,68 TL’ye ve Mahmud için 27.811,03 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; hükmedilecek tazminattan hatır taşıması indirimi ve istiap haddinin aşılması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; desteğin anne ve babası tarafından davalı ... aleyhine açılan tazminat davası kapsamında alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulması, mahkemece hükmedilen tazminat için yürütülen icra takibi hakkında beyanlarının sunulması için davacı tarafa kesin süre verildiği, davacı tarafın verilen kesin süre içinde beyanda bulunmadığı gibi ara kararda talep edilen belgeleri de dosyaya sunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 24.01.2021 tarihli 2021/İHK-2416 ... kararı ile.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince talep edilen belgelerin davalı tarafından dosyaya sunulduğu, aktüer bilirkişi raporu ile usulünce tazminatın hesaplandığı, açık kasa kamyonette 50 civarında yolcu taşındığı, istiap haddinin aşıldığı, yolcu taşımaya müsait olmayan araçta yolculuk yapıldığı için aktüer raporda hesaplanan tutarlardan % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı, davalının hatır definde bulunduğu, ancak desteğin araçta işçi olarak taşındığı anlaşıldığından hatır için taşımanın olmayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına,

başvurunun kısmen kabulü ile davacılardan ... için 108.428,64 TL, ... ... için 33.265,18 TL, Mahmud ... için 26.691,38 TL destekten yoksun kalma tazminatının 12.03.2020 temerrüt tarihinden işleyen yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 06.06.2022 tarihli 2021/13407 Esas-2022/8268 Karar ... kararı ile "...Davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup davacılar ... ... ve Mahmud ... yönünden temyiz edilen karar, tazminat miktarı itibariyle kesin nitelikte olup bu nedenle davalı vekilinin adı geçen davacılar yönünden temyiz isteminin miktar yönünden reddine karar vermek gerekmiştir...

İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacıların teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi,

anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu yönden bozulmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiş, bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükmüne uyulan bozma kararı uyarınca davacılar vekilince takdiren 5.000,00 TL teminat depo edilmesi yolunda ara karar verildiği, davacı tarafça verilen kesin sürede teminatın yatırıldığı, dava şartı eksikliğinin bu şekilde giderildiği, açık kasa kamyonette 50 civarında yolcu taşındığı, istiap haddinin aşıldığı, yolcu taşımaya müsait olmayan araçta yolculuk yapıldığı için aktüer raporda hesaplanan tutarlardan % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı, davalının hatır definde bulunduğu,

ancak desteğin araçta işçi olarak taşındığı anlaşıldığından hatır için taşımanın olmayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile davacılardan ... için 108.428,64 TL, ... ... için 33.265,18 TL, ... için 26.691,38 TL olmak üzere toplam 168.385,20 TL destekten yoksun kalma tazminatının 12.03.2020 temerrüt tarihinden işleyen yasal faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kamyonet sürücüsünün kolluk ifadesinde yolcuları aracına almak istemediğini, çok ısrar etmeleri üzerine aracına almak zorunda kaldığını, herhangi bir ücret almadığını beyan ettiğini, davacılar lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ... Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 53 üncü maddeleri, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 01.06.1990 tarihli ve 3/4 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı.

3. Değerlendirme 1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 tarihli ve 3/4 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca Yargıtayca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir. ... İtiraz Hakem Heyetince davacılardan ... ... için 33.265,18 TL, Mahmud ... için 26.691,38 TL tazminata hükmedilmiş olup karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine göre davalı tarafından davacılardan ... ... ve Mahmud ...'a yönelik temyize konu edilen miktarlar sırasıyla 33.265,18 TL ve 26.691,38 TL olup kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Temyizen incelenen ... kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı, desteğin araçta işçi olarak taşındığı anlaşıldığından hatır taşımasının söz konusu olmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin davacılardan ...'a yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin (13) numaralı fıkrası ve Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.

Yine AAÜT’nin anılan fıkrası uyarınca, konusu para ile ölçülemeyen işlerde, asliye mahkemeleri için öngörülen maktu vekâlet ücretine, ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin ise beşte birine hükmedileceği, Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekâlet ücretinin, kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceği öngörülmüştür.

Açıklanan nedenlerle; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ancak belirlenen bu hatanın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılardan ... ... ve Mahmud ...'a yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılardan ...'a yönelik diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılardan ...'a yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile ... kararının hüküm fıkrasının 6.3. numaralı bendinde yer alan “14.250,72 TL” ibaresi çıkartılarak yerine "9.200,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,