Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4040 K.2023/8471

Esas Hakkında Yeni Hüküm Kurulmasına

SAYISI : 2020/103196

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının kabulüne, davalı vekilinin itirazının reddine, ... kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın yaya konumundaki davacıya çarpmasıyla oluşan 03.12.2018 tarihli trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp %78 oranında malul kaldığını, hayatı boyunca bakıcıya muhtaç durumda olduğunu belirterek 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci madde gereği 40.001,00 TL bakıcı gideri tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, eksik evrakla başvurulduğundan davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddini, maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmesi gerektiğini, davacının %100 kusurlu olduğunu, bakıcı gideri talebinin teminat dışı olduğunu, belirsiz alacak davası ikame edilmesinin hatalı olduğunu, faiz talebinin reddini, beşte bir oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazadaki %50 oranında kusuru ve davacının sunduğu rapordaki % 78 malul kaldığı ve ömür boyu bakıma muhtaç olduğu, aktüer raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 40.001,00 TL sürekli bakıcı giderinin 30.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kusur oranının hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre yapılmasını, bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, hesabın hatalı olmasından dolayı taleplerini artırmadıklarını belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; karara esas alınan maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğe uygun olmadığını, usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddini, bakıcı gideri olarak belirlenen tutarın fahiş olduğunu, bakıcı gideri talebinin teminat kapsamında olmadığını, vekalet ücretine tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... kararına esas alınan maluliyet raporunun, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun biçimde düzenlendiği ve karara esas alınmasında usulsüzlük görülmediği; bakıcı giderine yönelik tazminat hesabının brüt asgari ücret üzerinden yapılmasına yönelik davacı itirazının yerinde olduğu; nispi tam vekalet ücretine hükmedilmesinin uygun bulunduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin itirazının kabulüne, davalı vekilinin itirazının reddine, ... kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne, 40.001,00 TL sürekli bakıcı giderinin 30.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sigortalı aracın %50 kusur oranının çok düşük olup, dosyada bu oran ile çelişen iki uzman görüşüne rağmen çelişki giderilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, ... kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluk Sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 266, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Dosyanın incelenmesinde; dosya içerisinde bulunan kusur raporunda davacı yayanın %50, sigortalı araç sürücüsünün %50 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş, İtiraz Hakem Heyetince de bu oranlar hükme esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Eldeki davaya ilişkin Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/160 esas-2021/1660 karar ... karar içeriğinde; '' Soruşturma aşamasında alınan ve bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda kazanın oluşumunda sanık ... ...'in birinci derecede asli kusurlu olduğu, müştekinin ikinci derecede tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. Rapora itiraz üzerine mahkememizce dosya Adli Tıp Kurumuna gönderilerek yeniden kusur raporu aldırılmıştır.

Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı tarafından düzenlenen raporda sanık ... ... ...'in asli kusurlu olduğu, müşteki yaya Sümer Tüfekçi'nin ise kusurunun olmadığının bildirilmiştir.

Raporlar arasında oluşan çelişkinin giderilmesi için dosya kül halinde Ankara Nöbetçi Asliye Ceza Mahkemesine tevdii edilerek oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden kusur raporu aldırılması istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 22/03/2021 tarihli raporda sanık ... ... ...'in asli kusurlu olduğu, müşteki yaya Sümer Tüfekçi'nin tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.'' gerekçesiyle davacı yayanın tali, araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu kabul edilmek suretiyle araç sürücüsünün adli para cezası ile cezalandırılmasına, sonuç olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, ceza dosyasının dosyaya getirtilmek suretiyle, ceza mahkemesi karar içeriğinde geçen çelişki giderir 22.03.2021 tarihli raporda ... ... ...'in asli kusurlu olduğu, yaya Sümer Tüfekçi'nin tali kusurlu olduğuna yönelik tespitin hükme esas alınması gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Eldeki davada kaza 03.12.2018 tarihinde meydana gelmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp davacının sürekli bakıcıya muhtaç olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 ... Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,