Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/413 K.2023/10766

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili, davalı ... mirasçıları vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

20.09.2008 tarihinde davacı ...'ın idaresindeki motosiklet ile davalı ... nezdinde ZMSS poliçesi olan ve diğer davalı ...'in idaresindeki kamyonetin karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacı ...’ın yaralandığını, kazada davacı ...’ın motosikletinin de hasar gördüğünü, meydana gelen kazada davacı ...’ın yaralanması sebebiyle davacıların manevi zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacılardan ... için 2.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 2.000,00 TL tedavi gideri, 750,00 TL motorsiklet değeri,

1.250,00 TL ulaşım gideri olmak üzere toplam 7.000,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminatın, davacı eş ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan sigorta şirketinden limitle sınırlı olmak üzere tahsilini talep etmiş, 23.02.2015 tarihli ilk ıslah dilekçesi ile davalı ... şirketinin davacı ...'a 10.11.2011 tarihinde 48.000,00 TL tazminat ödediğini belirterek,

ödenen bu miktarın bilirkişi raporunda hesaplanan 93.187,25 TL’den mahsubu ile bakiye 45.187,25 TL tazminatın davalılardan tahsilini istemiş, bozma ilamından sonra sunulan 29.06.2022 tarihli ikinci ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin taleplerini bu kez 172.414,26 TL’ye yükselttiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sigortalının kusuru ile zararın kanıtlanması gerektiğini, davacının davaya konu kaza nedeniyle SGK'dan ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...'e usulüne uygun şekilde dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı, ancak tahkikat aşamasında davanın reddini savunduğu, yargılama sırasında davalı ...' in vefat ettiği, Germencik Sulh Hukuk Mahkemesine ait veraset ilamından mirasçıları olarak ..., ... .... ve ...'in kaldığı, mirasçıların usulüne uygun olarak vekaletname sunarak davayı takip ettikleri anlaşılmıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 20.01.2016 tarihli 2015/44 Esas, 2016/47 Karar sayılı kararı ile. "Davacılar haksız fiile dayalı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır. Davalılar davanın reddini savunmuştur.

Dosya içinde mevcut kusur raporundan davacı ...'ın %40 oranında kusurlu olduğu, olay nedeniyle %58 oranında malul olduğu, davalı ... tarafından kendisine 2011 tarihinde 48.000 TL ödendiği, en son aktüerya bilirkişilerine ait 22/10/2015 tarihli rapora göre davacının kusura denk gelen geçici görmezlik tazminat miktarı ve sürekli gelir kaybı miktarının toplamının 155.312,10 TL olduğu, bu miktardan güncellenmiş ödeme ve davacının kusuru düşüldüğünde isteyebileceği miktarın 31.015,25 TL maluliyetten doğan gelir kaybının olduğu,

böylelikle geçici gelir kaybının ödeme nedeniyle reddine, 31.015,25 TL sürekli gelir kaybının davalılardan müteselsilen tahsiline, davacının tedavi giderlerinin SGK tarafından karşılandığı, şahsen adına kayıtlı bir faturasının bulunmadığı, yine ulaşım giderleri yönünden bir belgesi bulunmadığından bu tazminat taleplerine yönelik davanın reddine, davacıya ait 09 UM 461 plakalı motorsiklette kaza tarihiyle davalının kusuruna denk gelen hasar bedelinin 222,00 TL olduğu, bu miktarın haksız fiil tarihi itibariyle davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı ...' a ödenmesine, davacı ...' ın kaza nedeniyle %58 oranında malul olduğu,

davalı mütevveffa ...' in kusur oranının %60 olduğu, davacının kusur oranının %40 olduğu, 18 ayda iyileşebilecek şekilde kalça bölümünden yaralandığı ve sakat kaldığı, TBK 56 maddesi uyarınca tarafların mali ve içtimai durumları, tedavinin uzun süreli oluşu dikkate alınarak davacı lehine 10.000 TL manevi tazminata , diğer davacı ...' ın Şükrü' nün eşi olduğu, eşinin %58 oranında malul olması nedeniyle üzüldüğü,

bu ağır bedensel yaralanma nedeniyle zarar görenin yakın olması nedeniyle TBK 56 maddesi uyarınca manevi tazminat istemekle haklı olmakla 4.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren davalı ... mirasçılarından müteselsilen tahsiline, davalı ... şirketinin ZMS poliçesi kapsamında manevi tazminat sorumluluğunun bulunmadığı, manevi tazminatın teminat dışı kaldığı,

sigorta şirketi yönünden manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıların tedavi giderleri ve ulaşım giderleri talebinin reddine, davacı ...'ın geçici iş göremezlik tazminatına yönelik talebinin ödeme nedeniyle reddine, 222,00 TL motosiklet hasar bedelinin 20.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, 31.015,25 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 20.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine,

davacı ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminatın 20.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... mirasçılarından müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, davacı ... yönünden 4.000,00 TL manevi tazminatın 20.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... mirasçılarından müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, davalı ... yönünden manevi tazminat taleplerinin reddine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... mirasçıları vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 16.06.2020 tarihli 2019/2480 Esas, 2020/3499 Karar sayılı kararı ile. "1-...Temyize konu karar anılan yasanın yürürlüğünden sonra verilmiş olup davacı ... yönünden reddedilen 1.000,00 TL manevi tazminat miktarı ve buna ilişkin vekalet ücreti itibariyle karar temyiz eden davacı taraf yönünden kesin niteliktedir.

Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... mirasçıları vekilinin ve davalı ...

Japan Sigorta A.Ş vekilinin tüm; davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.3-Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut olayda, dava 24.04.2009 tarihinde açılmış olup, davalı ... şirketince 10.11.2011 tarihinde davacı ...'a 48.000,00 TL ödeme yapılmıştır.

Mahkemece, hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporunda yapılan bu ödeme güncellenerek tazminattan mahsup edilmiştir. Oysa, davadan sonra yargılama devam ederken yapılan ödeme tutarının yasal faiz eklenmeksizin hesaplanan tazminattan indirilmesi gerekir.

Bu durumda hesap bilirkişisi raporunda davadan sonra yapılan ödemenin güncellenmeden mahsup edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir.4-Kabule göre; davacı taraf dava dilekçesinde; davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğuna karar verilmesini talep etmiş olup manevi tazminat talep edilmediği halde davalı ... şirketine yönelik manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi ve davalı ... yararına vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Tüm dosya ve delilerin birlikte değerlendirilmesinde; davanın trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminata ilişkin olduğu, 20/09/2008 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki 09 UM 461 plakalı motosiklet ile davalının sevk ve idaresindeki 09 UL 091 plakalı kamyonetin çarpışması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda ATK dan alınan raporda davalı ... in %60, oavacı ... ın %40 kusurlu olduğu ve motosiklette 222,00TL., zararın oluştuğunun rapor edildiği,

yine davacının ATK den alınan maluliyet raporunda %58 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiği, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayabileceğinin rapor edildiği, davalı ... şirketinin davalı aracının sigorta şirketi olduğu kazadan dolayı sigorta sözleşmesi gereği sigorta limiti ile sorumlu olduğu, ve davalı ... tarafından davacıya yargılama devam ederken 48.000,00TL., ödeme yapıldığı, tazminat hesabı için dosya aktüerya bilirkişisine verildiğinde, bilirkişice bu bedelin güncel değerinin bulunup tazminat hesabından mahsup edildiği,

ve belirlenen miktar üzerinden davacı tarafın dilekçesini ıslah ettiği, ve mahkemecede ce rapor esas alınarak karar verildiği, ve mahkeme davacı ... lehine 10.000,00TL., diğer davacı ... lehine 4.000,00TL., manevi tazminata hükmettiği, kararın temyiz edilmesi üzerine, kararın tazminat hesap edilirken yargılama sırasında ödenen bedelin güncellenmeksizin hesaplanan tazminattan indririm yapılması gerektiği nedeni ile bozduğu, bozmaya uyularak bilirkişiden ek rapor alındığı,

bilirkişinin 02.06.2021 havale tarihli raporunda son zamanlarda Yargıtayın da kabul ettiği TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yaparak maddi tazminat miktarını toplam 172.414,26 TL., olarak hesapladığı davacı tarafça bu miktar üzerinden dilekçesini ıslah etmişse de davacının dava dilekçesi incelendiğinde davasının belirsiz alacak davası olarak açmadığı,

fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu, bu hali ile davacı tarafın ikinci kez ıslah dilekçesi veremeyeceği ve bu dilekçenin tamamlama harcı olarak değerlendirilemeyeceği ve daha önce bilirkişilerce 22.10.2015 tarihli raporlarında belirtilen 93.187,25 TL., miktar üzerinden sigorta şirketi tarafından ödenen 48.000,00 TL., mahsup edilerek 45.187,25TL, miktar üzerinden ve yine ATK raporunda belirlenen 222,00 TL hasar bedeli üzerinden diğer tazminat taleplerine ilişkin dosyada belge bulunmaması nedeni ile maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne,

yine manevi tazminat miktarları yönünden dosyada bozma bulunmadığından önceki kararda hükmedilen miktarlar gözetilerek hüküm kurulduğu..." gerekçesiyle davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 45.187,25 TL sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile 222,00 TL motosiklet hasar bedelinin kaza tarihi olan 20.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazla talep edilen 82.039,96 TL'nin reddine, davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kabulüne, 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteveffa ... mirasçıları olan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 4.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteveffa ... mirasçıları olan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talep edilen 1.000,00 TL'nin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; 29.06.2022 tarihli ikinci ıslah dilekçesi ile talep edilen miktarın reddinin hatalı olduğunu, davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda belirsiz alacak davasının dava türü olarak yer almadığını, 6100 sayılı HMK’nın 177 nci maddesinin 2 nci fıkrasına göre bozma kararından sonra tahkikata ilişkin bir işlem yapılması halinde, tahkikat sona erinceye kadar davanın ıslah edilebileceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafın ibraname ile davalı şirket ve sigortalısı hakkındaki taleplerinden feragat ettiğini, davacıya 10.10.2011 tarihinde 48.000,00 TL tazminat ödemesinin ibraname mukabilinde yapıldığını, davalı şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 111 inci maddesi uyarınca davacıların davalı şirketten herhangi bir tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu,

davalının geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı taleplerinden sorumlu olmadığını, kusur oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi, davacının kask ve koruyucu kıyafet giymemesi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı (ZMSS) olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralanması nedeniyle talep edilen sürekli ve geçici işgöremezlik tazminatı, tedavi gideri, araç hasarı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41, 44, 46 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden davacılar ve davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,