Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4150 K.2023/7824

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı adına kayıtlı aracın 22.11.2019 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazasında hasarlandığını, aracın davalı şirket tarafından genişletilmiş maksimum kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 41.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, başvuru dilekçesinde talep edilen tazminat türü ve miktarına açıkça yer verilmediğinden dava şartının yerine getirilmediğini, kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, mevzuat hükümlerine uygun ve geçerli bir ehliyete sahip olmaksızın araç kullanılması nedeniyle meydana gelen hasarın teminat dışı olduğunu, ikame araç bedeline ilişkin talebin teminat dışı olduğundan reddi gerektiğini, hasar ile kazanın uyumsuz olduğunu, doğru ihbar yükümlülüğü ve dürüstlük kuralına aykırı davranıldığını, talep edilen hasar miktarının fahiş olduğunu, davalının sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kötüniyetli başvurunun reddi gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; başvuranın Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümleri gereği gerekli sürücü belgesine sahip olmadığı halde aracı kullanırken kazanın meydana geldiği ve Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın "Teminat Dışında Kalan Zararlar" başlıklı A.5 maddesinin 4 üncü bendi gereği zararın teminat dışı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davacının davaya konu trafik kazası meydana geldiğinde, Norveç Krallığı yetkili makamlarınca B sınıfı için düzenlenmiş 19.03.2045 tarihine kadar geçerli sürücü belgesi ile kullandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

Karayolu Trafik Yönetmeliği'nin 88 inci maddesi ile kaza tarihi itibariyle dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla bir yıl süreyle araç kullanılabileceğinin düzenlendiği, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5 maddesinde ise poliçede gösterilen aracın, ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların teminat dışında kaldığının belirlendiği, davacının Norveç Krallığı'ndan ehliyet aldığı, pasaport kayıtlarından Türkiye'ye son giriş tarihinin 26.03.2017 olduğunun anlaşıldığı,

kaza tarihinin ise 22.11.2019 olup, Türkiye'ye giriş tarihinden sonra iki yılı aşkın süre geçtiği, şu halde davacının Türkiye Cumhuriyeti makamlarınca düzenlenmiş geçerli bir sürücü ehliyeti olmadan kullandığı motorlu taşıtla yaptığı kaza sonucu doğan hasarın davalı ... şirketince düzenlenen poliçe teminatı dışında kaldığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davacının ehliyetsiz olduğu kabul edilerek hüküm kurulduğunu, davacının Norveç yetkili makamlarınca B sınıfı için düzenlenmiş 19.03.2045 tarihine kadar geçerli sürücü belgesi bulunduğunu, bu ehliyetin Türkiye'de geçerlilik kazanması için yapılması gerekli prosedürün yerine getirilmemesi nedeniyle ehliyetsiz olarak değerlendirilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, ... kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Genişletilmiş Maksimum Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 15.10.2020 tarihli trafik kazası sonucu araçta meydana gelen hasar bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1423, 1425 inci maddeleri, Karayolları Trafik Yönetmeliği 88 inci maddesi, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme İtiraz Hakem Heyetinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davacının Türk Hukuku'na göre geçerli bir ehliyeti bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan ... kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

12.06.2023 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru, tek taraflı trafik kazası sonucu oluşan ve genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alınan araç hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince; başvurucunun, Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca gerekli sürücü belgesine sahip olmadığı halde araç kullanırken kazanın meydana geldiği ve bu durumun; Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, ''Teminat Dışında Kalan Zararlar'' başlıklı A.5/4 bendi uyarınca teminat dışı hâllerden sayıldığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiş, anılan karara vaki itiraz; İtiraz Hakem Heyetince red edilmiş ve kararın temyizi üzerine Dairemiz çoğunluğunca ''Onama'' kararı verilmiştir.

Olay, başvurucu Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sürücü ...'ın, Norveç Krallığı tarafından verilmiş sürücü belgesi ile Beyşehir ilçesi istikameti yönünde karayolunda seyir hâlinde iken meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucunda, aracı hasar görmüştür.

Konuya ilişkin mevzuatı incelediğimizde;

Karayolları Trafik Kanununun, ''sürücü belgesini'', 3. maddesi ile; bu Kanunda belirtilen motorlu araçların sürülmesine yetki veren belge olarak tanımladığı,

Karayolları Trafik Kanunu Yönetmeliğinin 88. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile; Türk vatandaşlarının dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları düzenlenmiş olup, buna göre; dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla 2 yıl süreyle araç kullanılabileceği, geçerlilik süresi dolan sürücü belgesi ile araç kullanan sürücüye ise anılan Kanunun 39. maddesi uyarınca idari para cezası verileceği belirtilmiştir.

Keza, altı aydan fazla ülkemizde bulunanların, araç kullanırken sürücü belgelerinin dış temsilcilikler veya noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümelerini sürücü belgesi ile birlikte yanlarında bulundurmaları, iki yılın sonunda ise, ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin, ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesinin zorunlu olduğu, müracaatın herhangi bir nüfus müdürlüğüne yapılabileceği, müracaat sırasında ibraz edilmesi zorunlu olan bilgi ve belgelerin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce belirleneceği hususları ayrıca düzenlenmiştir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5/4 bendi uyarınca; teminat dışında kalan zararlar, ''Poliçede gösterilen aracın, ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararlar.'' şekilinde tanımlandığı, görülmektedir.

Somut olayda, davacının, Türkiye'ye son giriş tarihinin pasaport bilgileri dikkate alındığında, 26.03.2017 tarihi olduğu ve kazanın 22.11.2019 tarihinde meydana geldiği, yani ilgili mevzuat hükümlerine göre sürücü belgesinin, herhangi bir nüfus müdürlüğüne müracaat edilerek yenilenmesi gerekirken, yenilenme yapılmadan iki yılı aşkın bir süre kullanıldığı sabittir. Bu hâliyle yapılması gerekli idari işlemin süresinde yapılmadığı, araç kullanılmaya devam edildiğinden idari para cezası yaptırımı ile karşılaşılacağı tartışmasızdır.

Davacı Norveç Krallığı makamlarınca düzenlenmiş B sınıfı sürücü belgesine sahip olup, Türkiye'de iki yılı aşkın bir süre ile B sınıfı ehliyet gerektiren araç kullanmıştır. İki yılı aşan süreler için bu belgenin Türkiye Cumhuriyeti Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğünce yenilenmesi gerektiği düzenlenmiş ve yenilemede ihmal halinde idari para cezası öngörülmüştür.

Sürücünün yurt dışına giriş-çıkış yapması halinde iki yıllık sürenin yeniden başlayacağı gibi, rizikonun gerçekleşmesinden önce yahut sonrasında yenileme için ilgili idareye başvuru halinde de yenileme işleminin yapılmasını engelleyen herhangi bir düzenleme bulunmadığından söz konusu sürücü belgesinin tamamen geçersiz hale geldiğinden bahsedilemez, O halde davaya konu edilen sürücü belgesi, sigorta hukuku bakımından geçersiz bir belge niteliğinde değildir.

Bunun sonucu olarak, yenilemenin süresinde yapılmamış olması hâli, Genel Şartlar'da belirtilen ve teminat dışında kalan hâllerden sayılamaz.

Yukarıdaki gerekçeye binaen Dairemiz çoğunluğunun "Onama" görüşüne katılmıyorum.