Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4179 K.2024/11359

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

04.06.2018 tarihince ...'ın idaresindeki araç ile Erciş Şehir merkezinden Patnos yönüne doğru seyrederken, ... yönetimindeki otobüs ile çarpışarak ölümlü yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazada müvekkili ...'nin eşi ve diğer müvekkillerinin babası ...'ın olay mahallinde vefat ettiğini, yine aynı kazada müvekkili ...nin oğlu ve diğer müvekillerinin kardeşi ...'ın ise tedavi gördüğü hastanede vefat ettiğini, müvekkili ...' ın ise çok ağır bir şekilde yaralandığını ve uzun süre tedavi gördüğünü,

kaza tespit tutanağına göre kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsü ...'ın sola dönüş kurallarına riayet etmediğinden dolayı asli kusurlu sayıldığını, müvekkillerinin destekten yoksun kaldıklarını, müvekkili ...'ın kaza hasebiyle efor kaybına uğradığını, müvekkilinin geçirmiş olduğu trafik kazası neticesinde ciddi şekilde yaralandığını ve 1 aya yakın komada kaldığını, en son Erciş Devlet Hastanesi'nden alınan 01.08.2018 tarihli rapora göre müvekkilinin %95 oranında malul kaldığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak müvekkili ... yönünden;

meydana gelen kazada yaralanması dolayısıyla 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL bakıcı gideri ve 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak ...'a ödenmesine; eşi ...'ın vefatı dolayısı ile 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak ...'a ödenmesine, oğlu ....'ın vefatı dolayısıyla.

100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak ...'a ödenmesine; müvekkili ... yönünden; babası ...'ın vefatı dolayısıyla 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren başlayacak ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak ...'a ödenmesine, yaşı küçük müvekkilleri ..., ..., ... yönünden; ...' ın vefatı dolayısı ile 100,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren başlayacak ticari faiz ile birlikte davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak adı geçen davacılara ödenmesine,

1.506,80 TL delil tespiti masrafının davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, Karayolları Trafik Kanunu’na göre zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olduğunu, Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi için genel şartlarda düzenlenmeyen bir husus olması gerektiğini, davacı yanın talep etmiş olduğu tazminatlara ilişkin düzenlemelerin Trafik Sigortası Genel Şartları’nda açıkça düzenlenmiş olduğundan genel şartlarda bulunan usul ve esaslara uyulması gerektiğini, haksız ve mesnetsiz davanın sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.03.2020 tarih ve 2018/477E.-2020/101K. sayılı kararı ile bedel artırım dilekçesi doğrultusunda karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili ile davalı ... vekili istinaf yasa yoluna başvurmuş, Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi'nin 16.10.2020 tarih ve 2020/319E.-2020/393K. sayılı kararı ile dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... yönünden açılan davanın 16.04.2020 tarihli beyan dilekçesi doğrultusunda konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... yönünden açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile.

239.989,78 TL geçici iş göremezlik ve daimi iş göremezlik tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...

Sigora A.Ş'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair istemin reddine, 3.094,99 TL bakıcı gideri tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair istemin reddine, müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla 204.864,19 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...

Sigora A.

Ş'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair istemin reddine, müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla 62.824,08 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...Ş'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair istemin reddine, müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla taleple bağlılık ilkesi gereğince 6.224,30 TL'nin dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...'den tahsil edilerek davacı ... 'a verilmesine;

müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla.

2.492,97 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair istemin reddine, taleple bağlılık ilkesi gereğince 26.648,40 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine;

taleple bağlılık ilkesi gereğince 14.063,22 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine.

72.391,10 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece "istinaf öncesi raporda 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapıldığı ve hesaplama yöntemine yönelik itiraz ve istinaf bulunmadığından davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek dosyanın yeniden bilirkişiye tevdii ile 26.12.2021 tarihli raporun 1,8 teknik faiz yöntemi uygulanmak suretiyle güncelenmesinin istenilmesi" gerekçesiyle tekrardan ek rapor aldırması ve bu ek rapora göre hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, son dönemlerde resmi eflasyon oranı %70'lerde iken yasal faize hükmedilmesinin hakkaniyette aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesinde; aleyhe bozma yasağına aykırılık teşkil etmemesi için hesaplamanın 2020 tarihinde mevcut asgari ücret verilerine göre yapılması gerektiğini, Erciş 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce 2018/477 Esas sayılı dosyasında tanzim edilen 31.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz verilerine göre hesaplama yapıldığını ve bu raporun hükme esas alındığını, davacı tarafından söz konusu ilama karşı istinaf yoluna başvurulsa da hesaplama yöntemi ve tazminat tutarına karşı herhangi bir itirazda bulunulmadığını, Van Bölge Adliye Mahkemesi'nin 16.10.2020 tarih,

2020/319 Esas, 2020/393 sayılı kararı ile tazminat tutarına ve hesaplama yöntemine ilişkin bir kaldırma kararı verilmediğini, bu nedenle her durumda hesaplamanın 2020 mevcut asgari ücret üzerinden yapılması gerektiğini, müteveffa ... aracın işleteni ve kazaya karışan aracın sigortalısı olması nedeni ile hükme esas alınan destekten yoksunluk tazminatı trafik poliçesi teminatı dışında kaldığından hükmün kaldırılması gerektiğini, dava konusu kazaya sürücü... asli kusuruyla sebebiyet verdiğinden müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davacı

... için hesaplanan geçici iş göremezlik

tazminatı ve geçici bakıcı giderinin trafik poliçesi teminatıi

dışında olduğunu, davacıların müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı tespit edilmeden hüküm kurulmasının doğru olmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf isteminin kabulüne, Erciş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 26.05.2022 tarih, 2020/533 Esas, 2022/915 Karar sayılı ilamının 6100 Sayılı HMK'nın 353/b-1. bendi gereğince düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına; davalı ... yönünden açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile.

140.231,29 TL geçici iş göremezlik ve daimi iş göremezlik tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...

Sigora A.Ş'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair istemin reddine, 3.094,99 TL bakıcı gideri tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...Ş'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine;

fazlaya dair istemin reddine, davacı ...'ın müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı istemin reddine, müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla 34.461,75 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalı ...'den tahsil edilerek davacı ...'a verilmesine; fazlaya dair istemin reddine, davacı ... 'ın müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı istemin reddine, müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla;

davacı ...'ın müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı istemin reddine, davacı ...'ın müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı istemin reddine, davacı ...'ın müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı istemin reddine, davacı ...'ın müteveffa ...'ın vefatı dolayısıyla talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatı istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dosyanın daha önce istinaf incelemesinden geçmediğini, dosyanın usuli eksiklik nedeniyle yerel mahkemeye geri gönderildiğini, bu nedenle de davalı taraf için usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceğini, usuli kazanılmış haktan bahsedebilmek için en azından dosyanın bir üst mahkeme tarafından incelenmesi gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi gerektiğini ve % 1,8 teknik faiz uygulanmadan tazminatın hesaplanması gerektiğini,

tazminat hesaplamasında hüküm tarihine en yakın kazanç verilerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, bu davalarda ticari faiz uygulanması gerektiğini, kazada vefat eden müteveffa Sadrettin Yanar'ın aracın işleteni ve kazaya karışan aracın sigortalısı olması nedeni ile hükme esas alınan destekten yoksunluk tazminatının trafik poliçesi teminatı dışında kaldığı tespitinin usul ve yasaya aykırı olup söz konusu kararın yasal dayanağı bulunmadığını belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı ...'nin uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebi ile ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, kusur bilirkişi raporunun oluşa uygun ve denetime elverişli olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR