Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/439 K.2023/9667

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin, davalılardan ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.' den 28.08.2007 vadeli ve 250.000,00-TL bedelli senet ile 28.09.2007 vadeli ve 248.750,00-TL bedelli senet olmak üzere toplam 498.750,00-TL alacaklı olduğunu, alacağın tahsili amacıyla Bakırköy 10.İcra Müdürlüğünün 2008/1862 Esas ... dosyası ile takip yapıldığını, borç ödemeden aciz belgesi alındığını, yapılan araştırmada borçlu ... Şirketinin İstanbul ili, ...

Mah.155 Ada 16 Parsel ... taşınmazını borcun doğumundan sonra 18.12.2007 tarihinde 400.000,00-TL bedel karşılığı ... İnşaat Şirketine devrettiğini, davalı borçlunun alacaklısını zarara sokmak ve mal kaçırmak amacıyla düşük bedelle taşınmazı elden çıkardığını İİK 278.ve 279.maddesindeki iptal koşullarının oluştuğunu belirterek taşınmazın devrine ilişkin tasarrufun icra dosyasındaki alacak ve ferileri yönünden iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; tasarrufun iptali davası açabilme koşullarının gerçekleşmediğini, davaya mesnet alacağın davacı şirket ve diğer davalılar arasında muvazaa ile oluşturulduğunu, borçlunun ödeme emrini icra müdürlüğüne gelerek tebliğ aldığını ve takibi kesinleştirdiğini, alacağın gerçek olmadığını, aciz belgesi alınması ve borçlunun aciz halinin araştırılması gerektiğini, satış bedeli ile devir bedeli arasında fahiş fark bulunmadığını, anılan gayrimenkulün 410.000,00 TL bedel ile dava dışı ... Gülsoy'a satıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Diğer davalılar; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; üçüncü kişi davalının, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu bilebilecek kişilerden olduğu, davalı üçüncü kişinin de borçludan alacaklı olduğunun ticari kayıtlarından anlaşıldığı, borçlunun üçüncü kişiye yaptığı devir ile diğer alacaklılarından mal kaçırdığı, üçüncü kişi tarafından da kısa süre içerisinde taşınmazın elden çıkarıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının Bakırköy 10.İcra Müdürlüğünün 2008/1862 Esas ... takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak kaydı ile davalı 3. kişilerin taşınmazın elden çıkarıldığı tarihteki gerçek değeri olan 920.640,00 TL ile sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde. Yerel Mahkemenin kararında, yasanın tanımladığı şekle uygun hukuksal gerekçe bulunmadığını, özel dava şartlarının gerçekleşmediğini, hacze iştirak koşullarının uygulanmadığını, alacağın gerçekliğinin araştırılmadığını, ödenmesine karar verilen alacak miktarının hatalı olduğunu, gayrimenkulün rayiç değeri ile,

ipotekli satış değeri mukayese edildiğinde ivazlar arasında misli aşan fark bulunmadığını, satış tarihi itibarı ile borçluların borca batık olmadığını, taşınmazın satış tarihindeki özelliklerine göre değerlendirilmediğini, karara dayanak alınan Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/56 E. ... dosyasında aynı taşınmazın rayiç bedelinin 900.000,00 TL olarak tespit edildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ödeme olarak dayanılan çek tahsil tarihlerinin bu satıştan önce 02.08.2007, 15.08.2007 ve 22.08.2007 tarihlerinde olması göz önüne alındığında tacir olan tarafların taşınmazı satın almadan yaklaşık 4 ay önce bedel ödemeleri yaşam deneyimlerine aykırı olduğundan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnş. Ve Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 ... İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davalı ... İnş. Ltd. Şti ile borçlu şirket arasında 2006 yılı itibari ile cari hesap ilişkisi olduğunun anlaşılmasına, davalı 3. Kişi ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin dava konusu taşınmazı 18.12.2007 tarihinde satın almış olmasına rağmen, ödemeye ilişkin olarak dosyaya sunduğu çeklerin tahsil tarihlerinin bu satıştan önce 02.08.2007, 15.08.2007 ve 22.08.2007 tarihlerinde yapılmış olup, tacir olan tarafların taşınmazı satın almadan yaklaşık 4 ay önce bedel ödemeleri yaşam deneyimlerine aykırı olduğundan davalı 3.kişi ...

Ltd.Şti'nin, borçlu şirketin mali durumunu ve alacaklılardan mal kaçırma amacını bilebilecek kişilerden olduğunun anlaşılmasına ve aksinin de ispatlanamamasına göre davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İİK.nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahsın nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın o tarihteki gerçek değeridir. Bir başka anlatımla dava ve tasarrufa konu malı elinde bulunduran şahsın kötü niyetli olduğunun kanıtlanamaması halinde dava tümden reddedilmeyip borçlu ile tasarrufta bulunan şahsın, tasarrufa konu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında ve alacak miktarı ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesi gerekir.

Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ve tazminata hükmedilmesi doğru ise de; davalı 3. kişilerin taşınmazın elden çıkarıldığı tarihteki gerçek değeri olan 920.640,00 TL ile sorumlu tutulmalarına şeklinde hüküm kurulmuş olup, hangi davalının sorumlu olduğunun açıkça belirtilmemesi infazda kuşku yaratacağından doğru görülmememiştir.

Öte yandan davalı borçlu ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alacaklı olan dava dışı Türkiye Halk

Bankası A.Ş. tarafından açılan bir başka tasarrufun iptali davasında Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/31 Esas 2016/160 karar ... ilamı ile de dava konusu taşınmaz yönünden tasarrufun iptaline karar verilmiş olup, davalı ... İnş. Ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. aynı taşınmaz için tazminata mahkum edildiğinden, verilen kararların infazı halinde bu dosya ile tahsilde tekerrür oluşturabileceğinden, tahsilde tekerrür olmamak üzere tasarrufun iptali ile tazminata karar verilmesi gerekirken hükümde bu yönde de açıklık bulunmaması ve infazda kuşku yaratılması doğru değil bozma nedeni ise de yapılan yanlışlıkların giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 ... HMK'nın 370/2 maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 1. bendinde yer alan "3. Kişilerin" ibarelerinin çıkarılarak yerine "3. Kişi ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin" ibarelerinin yazılmasına, "920.640,00 TL ile" ibarelerinden sonra gelmek üzere "ve Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından açılan Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/31 Esas 2016/160 karar ... ilamı ile tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde" ibarelerinin yazılmasına ve "TUTULMALARINA" ibaresinin çıkarılarak yerine "tutulmasına" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ... İnş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,