Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4854 K.2023/10542

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 20.10.2011 tarihinde ... sevk ve idaresindeki traktörün devrilmesi sonucu tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini ve ...’ın vefat ettiğini, geride başvuru sahipleri mirasçılarının kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... için 1.000,00 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 500,00 TL olmak üzere 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve defin gideri için ise 3.000,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL’nin kaza tarihinden avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle taleplerini ... için 166.829,49 TL, ... için 11.004,47 TL ve ... ... için 19.166,04 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; cenaze ve defin giderlerinin Güvence Hesabının sorumluluğunda olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacıların talebinin kabulü ile ... için 166.829,49 TL, ... için 11.004,47 TL ve ... ... için 19.166,04 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile tüm davacılar için toplam 3.000,00 TL cenaze ve defin giderinin 19.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; cenaze ve defin giderlerinin Güvence Hesabının sorumluluğunda olmadığını, aktüer bilirkişi raporunda destek payları müteveffanın anne ve babasının hayatta olup olmadığı araştırılmaksızın eş ve çocuklar arasında paylaştırma yapılmasının hatalı olduğunu, avans faizine hükmedilmesinin ve başvuranlar vekili lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının faiz türüne yönelik itirazının kabulüne, faiz türü dışındaki Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının aynen infazına; "Uyuşmazlık Hakem Heyeti’nin 27.03.2019 tarih ve K.2019/26557 sayılı kararının sonuç bölümünde avans faizine ilişkin 1 no’lu kısmının “... için 166.829,49 TL, ... için 11.004,47 TL ve ... ... için 19.166,04 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile tüm başvuranlar için toplam 3.000,00 TL cenaze ve defin giderinin 19.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek YASAL faizleri ile birlikte sigorta kuruluşundan alınarak başvuru sahiplerine ödenmesine” şeklinde, DÜZELTİLMESİNE karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Güvence Hesabının sorumluluğunun yalnız bedeni zararlar bakımından olup, cenaze ve defin giderlerinin müvekkili kurum tarafından karşılanmasının mümkün olmadığını, destek pay hesabında müteveffanın anne ve babasının hayatta olup olmadığı araştırılmadan paylaştırma yapıldığını, davacı vekili lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca Yargıtayca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir. Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince ... için 166.829,49 TL, ... için 11.004,47 TL ve ... ... için 19.166,04 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile tüm başvuranlar için toplam 3.000,00 TL cenaze ve defin giderinin 19.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline hükmedilmiş olup karara karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dosya içeriğine göre davalının davacılar ... ve ... ...'a yönelik temyize konu edilen miktarlar başvuru ve karar tarihi itibariyle kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Davalı vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz itirazlarına gelince;

a- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin davacı ...'a yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

b- Destekten yoksun kalma tazminatına esas zararın tespitinde, destekten yoksun kalanlara, ölenin sağlığında sağlamış olduğu/olacağı yardımın miktarı doğru şekilde belirlenmelidir.

Dairemizin yerleşik uygulamasına göre; desteğin çocuğu yok ise gelirini eşi ile eşit paylaşacağı kabul edilerek gelirden destek ile eşin %50’şer pay alacağı; desteğin çocuğu var ise destek ile eşin 2’şer, her bir çocuğun 1’er pay alacağı; desteğin eşi, çocuğu, ana ve babası var ise destek ile eşin 2’şer, çocuklar ile ana ve babanın 1’er pay alacağı kabul edilmektedir. Türk aile yapısıyla da uyumlu olan bu sistemde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri (özellikle çocuklar) arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, azaldıkça gelirden alınacak pay artmaktadır.

Yine istikrarlı Dairemiz uygulaması gereğince; çocukların pay dağılımından çıkması durumunda, bu çocuğun payı destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılmakta, ana ve babaya verilmemektedir. Ana ve babadan birinin pay dağılımından çıkması hâlinde ise payı diğerine aktarılmakta, ana ve baba ile çocukların tamamının pay dağılımından çıkması durumunda ise desteğin gelirini eşi ile eşit paylaşacağı varsayımı ile gelirden destek ile eşin %50’şer pay alacağı kabul edilerek tazminat hesaplanmaktadır.

Somut olayda; desteğin bütün geliri kendisi, eşi ve çocukları arasında paylaştırılmış olup desteğin ana ve babasının sağ olup olmadığı araştırılmamıştır. Hâlbuki UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede, desteğin nüfus kaydına göre annesinin destekten önce vefat ettiği, babasının ise sağ olduğu ve 15.12.2021 tarihinde vefat ettiği belirlenmiştir.

Destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş, çocukları ile sağ olan ana ve babasına ayıracağı varsayıldığından destekten yoksun kalanlardan bir kısmının destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmadığı durumda, talepte bulunmayan kişilerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.

Bu durumda; destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmayan ve 15.12.2021 tarihine kadar sağ olan babanın payı ayrılarak destek paylarının belirlenmesi, daha sonra Dairemizin yerleşik uygulamaları ile belirlenen ve yukarıda ifade olunan destek payları esas alınmak suretiyle bilirkişiden ek rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) davacı ...'nın talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeyle davalı vekilinin anılan yöne ilişkin itirazlarının reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

c- Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı ... lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde yazılı sebeple davalı vekilinin davacılar ... ve ... ...'a yönelen temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2.a) numaralı bendinde açıklanan sebeple davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE;

3. Değerlendirme bölümünün (2. b,c) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın, saklama kararını veren mahkemeye gönderilmesine,