Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4927 K.2023/9118

Taraflar arasında alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 6111 sayılı Kanun gereği belediyelerden müvekkili idareye devredilen işçilere davalı belediyede çalıştıkları dönemde kullandırılmayan yıllık izinleri sebebiyle fazla ödemede bulunulduğunu, bahsi geçen Kanun'un 166/6 ncı maddesine göre davalı belediyede çalışıldığı döneme ilişkin doğan haklar sebebiyle dava dışı işçiye ödenmek zorunda kalınan yıllık izin ücretinden sorumlu olmadıklarını belirterek emekliye ayrılan şahıslara kurumca ödenen izin ücretlerinin ödeme gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile kusurlu davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.12.2015 tarihli ve 2014/13 Esas, 2015/232 Karar sayılı ilk kararı ile; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire'nin 03.07.2019 tarih, 2019/1806 Esas ve 2019/3738 Karar sayılı ilamı ile; 3533 sayılı Kanun'un 1 inci maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanların o Yasada yazılı tahkim usulüne göre çözümleneceği, tarafların sıfatı gereği, aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına bozma nedenine göre öteki yönlerin incelenmesine yer olmadığına karar vermiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek 3533 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; aynı konulu alacak davalarında hiçbir şekilde ‘’tahkim’’ yolu öngörülmediğini ve yargılamaların Asliye Hukuk Mahkemelerinde yapılarak lehlerine sonuçlanarak kesinleştiğini, uyuşmazlık özel hukuk konusuna ilişkin bir uyuşmazlık değilse mecburi tahkime başvurulmayacağını, bu nedenle 3533 sayılı Kanun kapsamında kalan idareler arasında kamu hukukundan kaynaklı olan uyuşmazlıkların hakem kararı ile çözümlenmesinin mümkün olmadığını, yaklaşık 6 yıl geçtikten sonra davanın görev yönünden reddine karar verilmesinin hem usul ekonomisine hem de yargılamanın amacına, ruhuna aykırılık taşıdığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Ek temyiz dilekçesiyle; ekte sunmayı unuttukları dava dosyalarının kararlarını eklemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 6111 sayılı Kanun gereği belediyelerden davacı idareye devredilen dava dışı işçiye ödenmek zorunda kalınan yıllık izin ücretine dair yersiz ödemenin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 ncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6111 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesi, 3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yoluile Halli Hakkında Kanun'un 1 ve 4 üncü maddeleri

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma gereğince karar verilmiş olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Davacı ...

Bakanlığı tarafından, değişik belediyelerde çalışırlarken 6111 sayılı Kanun gereği kadroları belediyelerden davacı idareye devredilen sürekli işçilere davalı belediyede çalıştıkları dönemde kullandırılmayan birikmiş yıllık izinler ücrete dönüştürülerek fazla ödemede bulunulduğu belirtilerek emekliye ayrılan şahıslardan dava dışı Abid Balcı'ya kurumca ödenen izin ücretlerinin (8.785,35 TL) ödeme gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile kusurlu davalıdan tahsili isteminde bulunulduğu, davanın kabulüne dair mahkemenin ilk kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine,

Dairece "3533 sayılı Yasa'nın 1 inci maddesine göre genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adli yargının görevi içinde bulunanlar o Yasa'da yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir." hükmü nedeniyle tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gereğine dayanılarak bozma kararı verildiği anlaşılmış,

ancak mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde bozmanın gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki bozmaya uyularak verilen son kararla; tarafların aralarındaki uyuşmazlığın tahkim usulüne göre çözümlenmesi gerektiği gözetilerek 3533 sayılı Yasa'nın 1 inci maddesi uyarınca dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

3533 sayılı Kanun ile; " Madde 1 - Umumi, mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı Devlete veya belediye veya hususi idarelere aid olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilirler." şeklindeki düzenleme ve "Madde 4 - (Değişik madde: 30/12/1981 - 2570/1 md.) Katma bütçe ile idare edilen daireler, belediyeler, özel bütçe ile idare olunan veya sermayesinin tamamı Devlet,

belediye veya özel idarelere ait olan daire ve müesseselerin veya bu daire ve müesseselerden biriyle ikinci maddede yazılı dairelerden biri arasında çıkan uyuşmazlıklar, bulunduğu yerin ve taşınmaza ilişkin uyuşmazlıklarda, taşınmazın aynına yönelik olanlar hariç olmak üzere o taşınmazın bulunduğu yerin ve taraflar değişik yerlerde bulunuyorlarsa davalı durumunda olan daire veya müessesenin ve davalılar birden çok olduğu takdirde bunlardan birinin bulunduğu yerin yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hakimi tarafından hakem sıfatıyla çözümlenir." şeklinde düzenleme yapıldığı,

tarafların sıfatı gereği aralarındaki uyuşmazlığın 3533 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi uyarınca o yerdeki yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hâkimi tarafından hakem sıfatıyla çözümlenmesi gerektiğinden dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken dava dilekçesinin sadece görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ancak belirlenen bu hatanın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 1086 sayılı HUMK'nun 438 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının 1 inci bendinde yer alan "1-Dava dilekçesinin görev yönünden REDDİNE, " ibaresinden sonra gelmek üzere "karar kesinleştiğinde 3533 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi uyarınca tahkim yoluyla görülmek üzere o yerin yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hakimi tarafından hakem sıfatıyla bakılmak üzere tahkime esas kaydının yapılmasına" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,