Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5019 K.2023/9295

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ...’nin müvekkiline olan vergi borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borçlarına yetecek haczi kabil malının bulunmadığını, ancak alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile kendisine ait 3 adet traktörü davalı ... Otomotiv Tar. Mak. Mah. Akg. Tic. San. Ltd. Şti.'ne sattığını öne sürerek yapılan tasarrufların iptalini talep etmiştir.

II.CEVAP

1. Davalı ...; davaya konu üç adet tröktörü fatura ile devretmediğini, faturadaki imzaların kendisine ait olmadığını, şirket müdürü olan ... ...'nin kendi imzasını taklit ederek fatura tanzim ettiğini, traktörlerin halen kendisinin olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Oto. Tar. Makine Müt. Maden Akaryakıt Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Sevil ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davanın yasal unsurlarının oluşmadığını, ... hakkında kesin veya geçici aciz vesikasının bulunmadığını, şirketin tüzel kişiliğinin bulunması sebebi ile müvekkili firmanın ortaklarına husumetin düşmeyeceğini, müvekkili firma yetkilisinin ... ... olmayıp ... Uyan olduğunu, müvekkili firma tarafından davalı ...'den alınan üç adet traktörün ...'nin ticareti terk etmesinden önce olup alım satım işinin davalı ... ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.10.2011 tarihli ve 2008/120 Esas, 2011/540 Karar ... kararı ile; 6831 ... Yasanın 28.maddesine göre davalılar yakın akraba olup ... Otomotiv Limited Şirketinin müdürü davalı ...'nin kardeşi ... ... olup, karineten kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Mc Cormick C 75 - 2 Max 2007 Model 18094 şase nolu traktörün 21.01.2008 tarih 122728 ... fatura ile, Mc Cormick C 95 - 2 Max 2007 model 23189 şase nolu traktörün 21.01.2008 tarih 122729 ... fatura ile, Mc Cormick C 75 - 4 Max 2006 model 16097 şase nolu traktörün 21.01.2008 tarih 122730 ... fatura ile ... Otomotiv Tarım Makineleri Mahrukatçılık Müteahitlik Madencilik Akaryakıt Gıda Limited Şirketine yapılan devir işlemlerinin davalı ...'nin vergi borcu miktarı ile sınırlı olmak üzere iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 23.10.2013 tarihli ve 2013/10292 Esas, 2013/14199 Karar ... ilamı ile; "... Üçüncü kişinin mal veya ... dava sırasında elinden çıkarması veya elinden çıkardığının dava sırasında öğrenilmesi halinde, davanın ıslahına gerek olmadan davacı alacaklı davaya bedel davası olarak devam edilmesini isteyebilir veya devralan 4. kişiyi davaya dahil ederek davaya devam edilebilir.

Somut olayda davalı borçlu ... davaya konu edilen 3 adet traktörü 21.01.2008 ve 22.01.2008 tarihlerinde davalı ... Otomotiv Tar. Mak. Mah. Akg. Tic. San. Ltd. Şti. satmış, aynı traktörler daha sonra dava dışı başka kişilere satılmış olup trafik tescil kayıtlarının halen dava dışı olan kişiler adına olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davalılar adına tescil kayıtları oluşmamış ise de davaya konu araçların borçlu davalı tarafından 3. kişi konumundaki davalı şirkete satılmış olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı alacaklı Maliye Bakanlığınca dava konusu traktörleri devir alan ve adlarına tescil kayıtları oluşan kişilerin kötü niyetli olduklarının ileri sürülmemesi nedeniyle davanın tazminat isteğine dönüştüğü kabul edilerek 3. kişi konumundaki davalı ... Otomotiv Tar. Mak.

Mah. Akg. Tic. San. Ltd. Şti.nin araçları elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında ve davacının asıl alacak ve ferileri ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesi gerekirken yanlış değerlendirme sonucu davalılar arasındaki tasarrufun iptaline karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu araçların borçlu davalı tarafından 3.kişi konumundaki davalı şirkete satıldığı, tescil kayıtları oluşan kişilerin iyiniyetli oldukları, böylelikle davanın tazminat isteğine dönüştüğü gerekçesiyle davanın kabulüne davalı borçlu ... tarafından ... Otomotiv Tar. Mak. Mad. Akg. Tic.San. Ltd.

Şti.ne satılan Mc CORMİCK C95-2Max 2007 model 23189 şase nolu, Mc CORMİCK C75-4Max 2006 model 16097 şase nolu, Mc CORMİCK C75-2Max 2007 model 18094 şase nolu üç adet traktörün satışlarının yapıldığı, 21.01.2008 ve 22/01/2008 tarihleri itibariyle traktörlerin saptanan gerçek bedellerinin toplamı olan (47000+40000+45000) 132000 TL'nin davacının alacak ve ferileriyle sınırlı olmak üzere ve faiz yürütülmeksizin davalılardan ...'den alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde; davalı şirket ... Otomotiv Leverda MecCormic Traktörleri Manisa Ana Bayii ile Akhisar VD.ne kayıtlı olarak bayiliğini yaptığını, ancak kendisinden habersiz imzası kullanılmak suretiyle satılan traktörlerün hem kendisini yüksek vergi borcu altına soktuğunu, hem de satım bedellerinin tarafına ödenmediğini, kararda hükmedilen miktarın kendisinden alınmasına karar verilmesinin haksız olduğunu, Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığı 2010/2064 Sor.No.lu dosyasında da ... ... ve ... Şen'in imzalarını taklit ettiklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6183 ... Yasa’nın 24 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6183 ... Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 24 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ...'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

İptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahsın nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın o tarihteki gerçek değeridir. Bir başka anlatımla dava ve tasarrufa konu malı elinde bulunduran şahsın kötü niyetli olduğunun kanıtlanamaması halinde dava tümden reddedilmeyip borçlu ile tasarrufta bulunan şahsın tasarrufa konu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında ve alacak miktarı ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesi gerekir.

Hükmüne uyulan Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 23.10.2013 tarihli ve 2013/10292 Esas,

2013/14199 Karar ... bozma ilamında da; davacı alacaklı Maliye Bakanlığınca dava konusu traktörleri devir alan ve adlarına tescil kayıtları oluşan kişilerin kötü niyetli olduklarının ileri sürülmemesi nedeniyle davanın tazminat isteğine dönüştüğü kabul edilerek 3. kişi konumundaki davalı ... Otomotiv Tar. Mak. Mah. Akg. Tic. San. Ltd.

Şti.nin araçları elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında ve davacının asıl alacak ve ferileri ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmesi gereğine değinilmiş olup, mahkemece davalı 3.kişi olan ... Otomotiv Tar. Mak. Mah. Akg. Tic. San. Ltd. Şti.

Hakkında tazminata hükmedilmesi gerekirken, zaten borçlu konumunda olan ve hakkında takip yapılan davalı ... hakkında tazminata hükmedilmesi ve tasarrufun iptali davalarında borçlu ile 3.kişi zorunlu dava arkadaşı olup yargılama giderlerinden müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğundan mahkemece yargılama giderlerinden davalı ... ve davalı 3.kişi ... Otomotiv Tar. Mak. Mah. Akg. Tic. San. Ltd.

Şti.'nin müşterek müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken yalnızca davalı borçlunun sorumlu tutulması doğru görülmemiştir. Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 ... HMK'nın 370/2. maddesi gereğince düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...'nin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...'nin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 1 numaralı bendinde yer alan "...'den" ibarelerinin çıkarılarak yerine "... Otomotiv Tar. Mak. Mah. Akg. Tic. San. Ltd. Şti.'nden" ibarelerinin yazılmasına, 3, 4 ve 5 numaralı bentlerinde yer alan "...'den" ibarelerinin çıkarılarak yerlerine "... ve ... Otomotiv Tar. Mak. Mah. Akg. Tic. San. Ltd. Şti.'nden müşterek ve müteselsilen" ibarelerinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ...'ye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,