Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5073 K.2023/12833

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacılar desteğinin vefat ettiğini, davacıların bu davadan önce Tahkim Komisyonu nezdinde dava açtıklarını o dosyada aktüer tarafından davacı ...'nin destek tazminatının 131.086,05 TL olarak hesaplandığı, davacınin destek tazminatının 90.627,39 TL olarak hesaplandığını taleple bağlı kalınarak 10.000,00 TL tazminatın tahsiline karar verildiğini bu nedenle kalan destek tazminatının tahsili amacıyla iş bu davanın açıldığını belirterek,

aktüer hesabı yapılmak suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş. 10.11.2019 tarihli bedel arttırım dilekçesiyle taleplerini davacı ... için 116.870,61 TL, davacı için 82.879,98 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ödeme yaparak sorumluluklarını yerine getirdiklerini, kusuru ve zararı kabul etmediklerini, yeni Genel Şartlara göre hesap yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne; davacı ... için 85.351,84 TL, davacı için 59.623,39 TL olmak üzere toplam 144.975,23 TL bakiye destekten yoksun kalma zararının 28.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacı tarafa ödeme yapılarak tüm sorumluluğun yerine getirildiği, aksi kanaat halinde ise yeni genel şartlara göre hesaplama yapılması gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini, davacı tarafa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiğini, hesaplama vergilendirilmiş gelirin esas alınması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılmasını, faizin ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faiz olarak uygulanabileceğini, vekalet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... şirketinin ödeme yaptığı tarih olan 2018 yılı verilerine göre hesaplama yapıldığı ve yapılan ödemenin yeterli olmadığının anlaşıldığı, hesap raporunda TRH Yaşam Tablosu ve %1,8 faiz oranı esas alınarak hesaplama yapıldığı, desteğin gelirine ilişkin veri bulunmadığı ancak eğitim durumu, kıdemi ve mesleki unvanı göz önünde bulundurularak TÜİK verileri esas alınarak belirlenen emsal ücret üzerinden hesaplama yapıldığı, desteğin yolcu olduğu aracın sürücüsünün kusur oranının iç ilişkide önemli olduğu bu nedenle kusura yönelik itirazın yerinde olmadığı,

taşımanın hatır için yapıldığına yada hatır taşımasının unsurlarının bulunduğuna dair dosyada herhangi bir delile rastlanmadığı, davaya konu kazanın iş kazası olmaması nedeni ile SGK tarafından yapılan ödeme bulunup bulunmadığına dair araştırma yapılmasına gerek olmadığı, davalının kısmi ödeme yaptığı tarihte temerrüdün oluştuğu ancak Hakem Heyetinin başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası temerrüt tarihi olarak kabul ettiği bu duruma davacı itirazının bulunmadığı bu nedenle kararda değişikliğe gidilmediği, tam vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı tarafça iş bu davadan önce Sigorta Tahkim Komisyonunda aynı kazaya ilişkin aynı taleple dava açılmış olup 2018. E.68687 - 2019.İ.1403 sayılı dosyada davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafça ilgili dosyada ıslah talebinde bulunulmamış olup taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiş, iş bu davada ise dava dilekçesinde kalan destek tazminatının tahsili amacıyla iş bu davanın açıldığı belirtilmiştir.

Davanın tarafları arasında daha önce görülüp kesinleşen 2018.E.68687- 2019.İ.1403 sayılı tahkim dosyasında davacının tazminat alacağının belirlendiği ve taleple bağlı kalınarak tazminata karar verildiği, kesinleşen bakiye tazminat için eldeki davanın (ek dava) açıldığı, anılan önceki davada tazminat miktarının kesinleşip davacı taraf yararına kesin delil oluştuğu gözetilerek yeniden hesaplama yapılmaksızın (kazanılmış hakları gözetilerek) asıl dosyadaki yapılan hesaplama üzerinden asıl dosyada hükmedilen miktarlar mahsup edilerek bakiye kısma hükmedilmesi gerekirken yeni bir hesap raporu alınarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51 inci (818 sayılı BK’nın 43) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda destek, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu konumundadır. Soruşturma dosyası içeriğine göre destek ile sigortalı araç sürücüsünün arkadaş olduğu asker eğlencesinden döndükleri anlaşılmaktadır. İş bu davada davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu belirtmiştir. İtiraz Hakem Heyetince, dosyada hatır taşımasının mevcudiyetini gösterir delil olmadığı gerekçesiyle olayda hatır taşıması bulunmadığı yönünde hatalı şekilde değerlendirme yapılmış ise de sürücü ile yolcu olan desteğin arkadaş olduğu gözetilerek olayda hatır taşıması bulunduğunun kabulü ile tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesi ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 17/2 nci maddesi gereği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin, tarifeye göre belirlenen nisbi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında (maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla) olması gerektiği gözetilmeden fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2- Değerlendirme bölümünün (2) , (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,