Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5142 K.2023/9702

Taraflar arasındaki muvazaa nedeniyle sıra cetveline itiraz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi tarafından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu ...'ın davacı bankaya borcu nedeni ile Kırıkkale 2. İcra Dairesi'nin 2015/1124 ... icra takibine başlanıldığını ve takibin kesinleştiğini, davalı borçlu ...'in çalıştığı kuruma maaş haczi için müzekkere yazıldığını, maaş haczine verilen cevap ile davalı ...'in Kırıkkale 4. İcra Dairesi'nin 2014/3976 ... dosyasına dayanak olan bono ile diğer davalı ...'a borçlandığının ve davalı borçlunun maaşının ve tüm ek ödemelerinin bu dosyaya kesilmesi bakımından muvafakat verdiğinin öğrenildiğini, davalılar arasındaki takibin muvazaalı olduğunu,

davalılar arasındaki takipte ödeme emrinin davalı ...’e tebliğ edilmesi üzerine davalı ...’in icra dairesine gelerek maaş, ikramiye, devlet ikramiyesi, izin avansı, güzeşte, vergi iade alacakları, banka promosyon alacakları, teşvik ve tehlike prim alacakları, tüm sosyal hakları, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve hatta emekli olması halinde emekli maaşının tamamının bu dosyaya kesilmesine muvafakat ettiğini, takip dosyası incelendiğinde asıl alacağa %27 reeskont faizi işletildiğini, bunun bile takibin ne kadar profesyonelce yapıldığını gösterdiğini, davalıların aynı iş yerinde çalıştıklarını, çok yakın dost olduklarını,

aralarında ticari ilişki ya da alışveriş olmadığını, icra dosyasında davalı alacaklı ... adına yatan paranın davalı borçlu ...’e geri verildiğini, davalının tüm yasal alacaklarının haczine muvafakat etmesinin sosyal intihar niteliğinde olduğunu, evli ve çocuk sahibi olan davalı ...’in başkaca bir geliri olmadığını ve dolayısıyla maaşının tamamının haczine muvafakat ederek ailesinin haklarını elinden almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

müvekkilinin alacağının kredi sözleşmesinden kaynaklandığı ve davalılar arasındaki bononun her zaman düzenlenme imkanı olduğunu belirterek davalılar arasındaki Kırıkkale 4. İcra Müdürlüğünün 2014/3976 ... dosyasında yapılan muvazaalı icra takibinin sıra cetvelinden çıkarılmasına, müvekkilinin alacaklı olduğu Kırıkkale 2. İcra Müdürlüğünün 2015/1124 ... icra dosyasının maaş haczinde birinci sıraya alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalıların aynı iş yerinde çalıştıklarını, davalı ...'in diğer iş arkadaşlarına borçlandığını, bu borcu kapatmak için davalı ...'tan borç istediğini, müvekkilinin de çeşitli bankalardan kredi alarak bu borcu kapattığını, bu alacağına istinaden de icra takibine konu edilen senedin düzenlendiğini, taraflar arasındaki alacağın davacının alacağından daha önceki bir tarihte doğduğunu, işlemin muvazaalı olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; diğer davalı ile aynı iş yerinde çalıştıklarını, çeşitli borçları nedeni ile davalı ...'tan borç aldığını ve bu borcuna karşılık olarak senet düzenleyip verdiğini, iki yıl boyunca borcunu ödemeyip beklediğini, sonrasında aleyhine takibe başlanıldığını, davalı ...'ın yardımları nedeni ile borca itiraz edemediğini, muvazaalı bir borç olmadığını, annesi ve kardeşinin yardımlarıyla geçindiğini, maaşının tamamına konulan hacze konu borcunun gerçek olması nedeni ile ... gösterdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 31.03.2016 tarihli, 2015/255 Esas ve 2016/256 Karar ... kararıyla; davalılardan ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, davalılardan ... yönünden davanın kabulü ile borçlu ...'ın maaş haczinden davalı ...'a isabet edecek paydan öncelikle davacı alacağının ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve katılma yoluyla da davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 2016/5848 Esas ve 2020/422 Karar ... ilamıyla; "...Dava muvazaa nedenine dayalı iptal istemine ilişkindir. İİK'nın 83/2. maddesinde, borçlunun maaşının üzerinde birden fazla haciz söz konusu olması halinde, haciz tarihi önde olan alacak bitmedikçe sonraki haciz alacaklısına ödeme yapılamayacağı belirtilmiştir.

Borçlunun maaşına yazılan haciz yazılarının sıraya konularak bu sıra ile ödeme yapılması, İİK'nın 140/1 maddesinde tanımlanan sıra cetveli niteliğinde değildir. Bu nedenle sıra cetvellerinde ispat yükünün davalıda olduğuna ilişkin kuralının maaş haczinde de uygulanması mümkün değildir. Maaş haczinde yapılan sıralamaya vaki muvazaa iddialarında genel muvazaada olduğu gibi ispat yükü davacıdadır.

Bu durumda mahkemece, davanın TBK'nın 19. maddesinde düzenlenmiş muvazaa iddiasına dayalı iptal istemine ilişkin olduğunun kabulü ile ispat yükü yönünden genel ilkelere uygun olarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekirken ispat yükü davalıya yüklenerek yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davalılar arasındaki bononun her zaman ileri veya geçmiş tarihli düzenlenme imkânı olması, davalıların arkadaş olup aynı iş yerinde çalıştıkları, davalı ...'in eşine ve çocuğuna bakmakla yükümlü olması nedeniyle maaşının tamamının borcu nedeniyle kesilmesine muvafakat etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davalılar arasındaki borç alış verişinin 2008 yılında başladığı, daha önce alınan borçlar ödenmeden yeniden borç verildiği, davalı ...'ın borç verdiği paraları alamamasına rağmen alacağını 2011 yılında protokole bağladığı, icra takibine ise 2014 yılında başladığı,

bu durumların hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve davalılar arasındaki alacağın muvazaalı olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile Kırıkkale 4. İcra Müdürlüğünün 2014/3976 ... dosyasındaki icra takibinin, Kırıkkale 2. İcra Müdürlüğünün 2015/1124 ... dosyası açısından iptaline, davacı alacaklıya alacağının tahsili amacıyla Kırıkkale 2. İcra Müdürlüğünün 2015/1124 ... dosyasındaki alacak ve fer'ileriyle sınırlı olmak üzere, Kırıkkale 4. İcra Müdürlüğünün 2014/3976 ... dosyasında açılış tarihinden bu yana yapılan maaş hacizleri ile bundan sonra yapılacak hacizler üzerinde cebri icra yetkisi tanınmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; muvazaa nedenine dayalı sıra cetveline itiraz davasında ispat yükünün alacaklıya düştüğünü, buna göre davacının, alacağının takipten önce doğduğunu ikna edici kanıtlarla ispatlaması gerektiğini, dosya kapsamında muvazaayı ispata yarayan inandırıcı delil bulunmadığını, varsayımlar üzerinden hareket edilerek davanın kabulüne karar verildiğini, dinletilen tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, tanık ifadelerini çürütecek hiçbir somut delil yer almadığını, tanık beyanlarının birbirleri ile uyum içerisinde olup herhangi bir çelişki de mevcut olmadığını,

kararda müvekkilinin kullandığı tüketici kredilerine dair dekontların dikkate alınmadığını, her bireyin arkadaş ilişkilerinin farklı olduğunu, tek düze yaşanması gerekirmiş gibi diğer ilişkilerle kıyaslanmasının son derece hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı müvekkili ile borçlunun uzun yıllar süren arkadaşlığı, aynı siyasi görüşü paylaşmaları, aynı iş yerinde çalışmaktan da gelen birbirlerine olan güvenleri nedeniyle yerel mahkemece muvazaalı olduğuna karar verilen hukuki ilişkiye girişmelerinin anormal karşılanacak bir durum olmayıp hayatın olağan akışına da uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalılar arasındaki bonoya dayalı icra takibinin davacının alacağı yönünden muvazaalı olup olmadığı iddiasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi, 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekili tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,