Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5419 K.2025/12431

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.06.2021 tarihinde müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 50,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 25,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 25,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 100,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve gerçek zarar ile sınırlı olduğunu, davacının yeterli ehliyetnamesi bulunmayan sürücünün aracına binmekle müterafik kusurlu olduğunu, kazaya ilişkin soruşturmanın davacıya 25.000,00 TL ödeme yapılması üzerine gerçekleşen uzlaşma nedeniyle takipsizlikle sonuçlandığını, 5271 sayılı CMK’nın 253 üncü maddesinin 19 uncu fıkrası uyarınca uzlaşmanın sağlanması halinde davacının tazminat talep edemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan delillerin ve Çarşamba Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/4269 soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının müşteki, sigortalı araç sürücüsünün şüpheli sıfatıyla yer aldığı soruşturmanın, tarafların uzlaştığı gerekçesi ile takipsizlikle sonuçlandığı, uzlaşma dosyasına göre, taraflara uzlaşmanın hukuki sonuçlarının anlatıldığı,

tarafların sigortalı araç sürücüsünün davacıya 25.000,00 TL ödemesi suretiyle 02.02.2022 tarihinde uzlaştıkları, 25.000,00 TL'nin davacı vekilinin banka hesabına 11.02.2022 tarihinde "maddi ve manevi tazminat" açıklaması ile ödendiği,

davacının, uzlaşmayı, 25.000,00 TL karşılığında kabul edip, sigortalı araç sürücüsünden maddi/manevi hiçbir talepte bulunmayacağını uzlaştırmacı huzurunda ifade ettiği ve uzlaşmanın işbu davanın ikamesinden evvel gerçekleştiği, 5271 sayılı CMK'nın 253 üncü maddesinin 19 uncu fıkrasındaki hükme göre, sigortalı araç maliki ve sürücüsünün hukuki sorumluluğunu üstlenen davalı ... şirketinden de tazminat talebinde bulunulmasına olanak bulunmadığı, uzlaşma sağlanması durumunda soruşturma/kovuşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; uzlaştırma raporunun usule aykırı olarak düzenlendiğini, davacının uzlaştırmanın sonuçları hakkında bilgilendirilmediğini, mahkemece verilen kararın hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu kazanın ehliyetsiz araç sürücüsünün tam ve asli kusuru sonucu oluştuğunu, müvekkilinin araçta yolcu olduğunu, kazanın oluşumunda hiçbir kusurunun bulunmadığını ve kazanın üstünden bir yıl geçmiş olmasına rağmen koltuk değneğiyle yürümek zorunda olduğunu, maddi tazminat ödemesi için sigorta şirketine başvurulduğunu, ancak sigorta şirketinin müvekkilinin zararını karşılamadığını,

sigortalı aracın sürücüyle uzlaştırma yolu ile manevi tazminat yönünden anlaştıklarını, 25.000,00 TL’nin manevi tazminata ilişkin olduğunu, uzlaştırmanın sadece manevi tazminat yönünden geçerli olması gerektiğini, maddi tazminat taleplerinin de mevcut olduğunu, uzlaştırma ile müvekkilinin maddi zararının karşılanmadığını, uzlaşma nedeniyle sigorta şirketlerinin sorumluluğunun sona ermeyeceğini, davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun uğradığı sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri tazminatı talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından, İlk Derece Mahkemesince davacı ile davalıya sigortalı aracın sürücüsü arasında Çarşamba Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/4269 soruşturma sayılı dosyası kapsamında uzlaşmanın sağlandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

18.10.2023 tarihli ve 32343 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli ve 2023/43 Esas, 2023/141 Karar sayılı kararı ile 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 06.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanun’un 24 üncü maddesiyle değiştirilen 253 üncü maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin “Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;…” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Şu durumda, İlk Derece Mahkemesince, yukarıda açıklanan iptal hükmü uyarınca işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,