Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5540 K.2023/12796

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ..., ..., Mapfre Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ..., ..., Mapfre Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların desteğinin 21.05.2017 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile hayatını kaybettiğini, kazanın meydana gelmesinde desteklerinin kusuru bulunmadığını, desteğin ölmeden önce asgari ücretle çalıştığını, vefatı nedeni ile aile içerisinde maddi ve manevi anlamda üzüntü ve zarar meydana geldiğini iddia ederek,

müvekkilleri ... için 500,00 TL maddi tazminat, 50.000,00 TL manevi tazminat ... için 500,00 TL maddi tazminat 50.000,00 TL manevi tazminat, ... için 500,00 TL maddi tazminat ve 30.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 131.500,00 TL tazminatın 21.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle beraber (manevi tazminat davası yönünden davalı ... ayrık tutulmaksızın) davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ..., ..., ... ve ... cevap dilekçesinde; kazada yaya durumdaki murisleri Mürsel Taşkın'ın da vefat ettiğini, kazaya araç sürücüsünün sebebiyet verdiğini, kazanın oluşumunda yaya durumdaki murisin kusurunun bulunmaması nedeniyle davacı tarafa herhangi bir tazminat yükümlülüklerinin bulunmadığını, kendilerinin de murisin vefat etmesi nedeni ile üzüntü içerisinde bulunduklarını, davacı tarafın kendilerine yönelttiği manevi tazminat talebinin hak ve adalete uygun olmadığını, talebin zenginleşme aracı olarak kullanıldığını, dava tarihinden önce taraflarına herhangi bir ihbar yapılmadığını,

bu nedenle olay tarihinden itibaren taraflarından faiz talep edilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; yayanın kontrolsüz bir şekilde aniden yola atlaması üzerine müvekkilinin sevk ve idaresindeki araçla müteveffaya çarptığını, yayanın çarpmanın etkisi ile aracın sağ ön cam kısmına çarptığını, orada kaldığını, bu esnada ise aracın sağ ön yolcu koltuğunda oturan davacıların murisi ile çarpıştığını, davalı sürücünün alkolsüz olduğunu, yaşanan kazada yayanın tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ilgili yolda yeterli aydınlatmanın mevcut olmaması,

havanın da karanlık olması nedeniyle müvekkilinin yayayı geç fark edebildiğini, fren yapmasına rağmen dava konusu kazanın gerçekleştiğini, araç maliki, davalı sürücünün babasının uzun bir süredir tutuklu bulunduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili tarafından cevap dilekçesinde; davacı tarafın manevi tazminat taleplerinin müvekkili sigorta şirketine yöneltilmesinde isabet bulunmadığını, davaya konu manevi tazminat taleplerinin trafik poliçesinin teminatı kapsamına dahil olmadığını, davacıların maddi tazminat talebinin müvekkili şirkete yöneltmesinde de isabet bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketinin sigorta poliçesi kapsamındaki sigorta limitleri dahilinde sorumlu olduklarını, dava konusu kazanın kusur değerlendirmesinde yayanın %100 kusurlu olduğunu, davalı sigortalı araç sürücünün ise kusurunun bulunmadığını, dava konusu kaza sebebiyle müvekkili şirketin davacıya yahut diğer davalılara karşı hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanını reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların desteğinin meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybetmesi nedeni davacılardan Mehmet ve Menşure'nin destekten yoksun kaldığının belirlendiğini, kusurlu bulunan sürücünün kullandığı aracın davalı ... şirketinin teminatı kapsamında yer alan araçlardan olduğunu, kaza sonucu meydana gelen ölüm nedeni ile davacıların uğradığı yıkım nedeni ile manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçeleri ile davacı ... adına açılmış olan destekten yoksun kalma tazminat davasının desteğin kardeşine desteği ispatlanamaması nedeni ile reddine,

davacılar ... ve ... adına açılan destekten yoksun kalma tazminat davasının bedel artırılmış haliyle kabulü ile; davacı ... için 246.081,00 TL (davalı ... yönünden 188.686,44 TL), davacı ... için 158.214,00 TL (davalı ... yönünden 121.313,56 TL) olmak üzere toplam 404.295,00 TL (davalı ... yönünden 310.000,00 TL) destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 31.07.2018 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 21.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ...'e verilmesine,

davalı ... aleyhinde açılmış olan manevi tazminat davasının reddine, diğer davalılar aleyhinde açılmış olan manevi tazminat davalarının kabulü ile, davacı ... için 50.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL ve davacı ... için ise 30.000,00 TL olmak üzere toplam 130.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 21.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirketi dışındaki) davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ..., ..., Mapfre Sigorta A.Ş.vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müterafik kusur itirazlarının değerlendirilmediğini, yolcu konumunda bulunan müteveffanın emniyet kemeri takmadığını, yolcunun arabaya karşılık olmaksızın bindiğini, sürücünün arkadaşı olduğunu, hatır taşıması indirimi yapılmadığını, hesaplanan tazminatın tarafların kusur oranı uyarınca paylaşılmadığını, müştereken ve müteselsilen kurulan hükmün hatalı olduğunu, borçlulardan birinin mirasın reddi yoluna başvurduğunu, borçtan kaçınmak yoluna gittiğini, buna rağmen tarafların kusuru oranında hüküm kurulmadığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilmiş olan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili ...'ın işleten sıfatı ile tazminat sorumluğunun bulunmadığını, kusur değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, yayanın ani olarak önüne çıktığını, müvekkilinin kazaya engel olamadığını, müvekkillerinin zararının tümünden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, hatır taşımacılığı ve müterafik kusurun dikkate alınmadığını, hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının hatalı olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilmiş olan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada yer alan kusur raporunun olaya ve oluşa uygun olduğu, davalıların müteselsilen sorumlu olduklarını, kazada hayatını kaybeden desteğin emniyet kemeri takmaması ile ölümü arasında illiyet bağı olmadığı, bakiye ömür hesabında ek rapor ile doğru belirleme yapıldığı, işletenin tutuklu olmasının araç üzerindeki fiili hakimiyetinin sona erdiği şeklinde kabulün mümkün olmadığı, olayda hatır taşıması yapıldığı gerekçeleri ile Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına,

Davacı ... adına açılmış olan destekten yoksun kalma tazminat davasının reddine, davacılar ... ve ... adına açılan destekten yoksun kalma tazminat davasının kısmen kabulü ile; davacı ... için 196.864,80 TL (davalı ... yönünden 188.686,44 TL), Davacı ... için 126.571,20 TL (davalı ... yönünden 121.313,56 TL) olmak üzere toplam 323.436,00 TL (davalı ... yönünden 310.000,00 TL) destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 31.07.2018 tarihinden,

diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 21.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ...'e verilmesine. fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ... aleyhinde açılmış olan manevi tazminat davasının reddine, diğer davalılar aleyhine açılmış olan manevi tazminat davalarının kabulü ile;

davacı ... için 50.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL ve davacı ... için ise 30.000,00 TL olmak üzere toplam 130.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 21.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirketi dışındaki) davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ..., ..., Mapfre Sigorta A.Ş.vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ..., ..., Mapfre Sigorta A.Ş.vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden desteğin yakınlarının uğradığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davacıların desteğinin kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olmadığına ilişkin dosya içerisinde delil bulunmamasına, davalıların meydana gelen kaza nedeni ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olmasına, kusur değerlendirmesinin ve yapılan tazminat hesaplamasının yerinde olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ..., ..., Mapfre Sigorta A.Ş. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ..., ..., Mapfre Sigorta A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,