Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5670 K.2023/9231

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda, Dairemizce İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... şirketinin trafik sigortacısı olduğu araç sürücüsünün kusuru nedeniyle gerçekleşen tek taraflı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, iş gücü kaybına uğradığını, öncesinde dava yoluyla davalıdan tazminat ödemesi aldıklarını ancak maluliyetin arttığını belirterek bedel artırım dilekçesiyle birlikte 5.267,27 TL geçici iş göremezlik, 130.382,73 TL sürekli iş göremezlik, 1.107,75 TL bakıcı giderinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, kusuru kabul etmediklerini bu nedenle rapor alınması gerektiğini, davacının eldeki dosydan önce açtığı davada davalıyı ibra ettiğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumluluklarının kalmadığını,davacının müterafik kusuru bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İTİRAZ HAKEM HEYETİNİN İLK KARARI

İtiraz Hakem Heyetinin 04.12.2019 tarih ve 2019/İHK-15881 sayılı kararı ile; önceki dava dosyasında %18 üzerinden maluliyetle anlaşma sağlanarak feragatname imzalandığı ve davanın konusuz kaldığı yönünde mahkemenin kesin hüküm kurduğu, davacının maluliyet artışından talebi olduğu, ancak ilk rapordaki sekellerin ve bu sekellere esas muayene raporlarının dikkate alınarak raporun düzenlendiği 17.08.2016 tarihinden sonra başvuru sahibinde ne gibi olguların geliştiğini gösteren yeni raporun dosyaya sunulmaması nedeniyle verilen başvurunun reddine dair kararda isabetsizlik bulunmadığından bahisle davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 14.04.2022 tarih ve 2022/3138 - 2022/7183 sayılı kararı ile " Dosya kapsamından, ilk maluliyet raporu olan 17.08.2016 tarihli Hatay Antakya Devlet Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporunun hangi yönetmelik hükümlerine göre düzenlenlendiği belirli olmamakla birlikte davacının ortopedik sekeli nedeniyle %18 oranında maluliyeti bulunduğu tespit edilmiştir.

Eldeki dosyaya sunulan 18.01.2019 tarihli 9 Eylül Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı raporu ise Maluliyet tespiti işlemleri ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre , davacının muayenesi yapılarak ortopedik sekel nedeniyle %25, psikiyatri sekeli nedeniyle %16 oranında maluliyetle toplamda %34 oranında maluliyeti bulunduğu 180 gün geçici iş göremezlik süresi ile 30 gün bakıcıya ihtiyacı bulunduğu tespit edilmiştir.

İki raporun incelemesinde; maluliyet oranları bakımından fahiş fark bulunmakla birlikte, bu farklılığın maluliyet oranında zaman içinde ortaya çıkan gelişen durum olup olmadığı konusunda yapılmış bir araştırma olmamakla birlikte, eldeki dosyaya sunulan raporda kaza ile illiyeti tespit edilen “komplike yas ve kronik depresyon” tanısının maluliyet oranını bir hayli yükselttiği de görülmektedir.

Açıklanan vakıalar karşısında İtiraz Hakem Heyeti'nce; tüm tedavi evraklarının dosyaya teminin sağlanarak ve maluliyet oranları bakımından fahiş fark bulunduğu dikkate alınarak, iki rapor arasındaki bu çelişkinin giderilmesi ile oran farklılığının maluliyette artış olarak kabul edilip edilemeyeceği (iki raporda maluliyet belirlemesine esas teşkil eden fiziksel ve fonksiyonel arazlarda zaman içinde gelişim olup olmadığı,

“komplike yas ve kronik depresyon” rahatsızlığının süreklilik arz edip etmediği ve sürekli değilse ne kadar süre devam edeceği ) hususlarında, Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi’nden ya da Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlıklarından olay tarihinde yürürlükte olan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği atfıyla Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik hükümlerine uygun gerekçeli, denetime elverişli ve kaza ile illiyet bağının kurulduğu rapor alınması ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Ayrıca İtiraz Hakem Heyetince davacının dava yoluyla talep etmediği bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı talebinde bulunabileceği dikkate alınarak bu yönlü talepleri hakkında gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmesi eksik inceleme olup hükmün bu yönden de bozulması gerekmiştir. " şeklinde belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacı vekilinin itirazının kabulü ile davanın kabulüne, bakiye 130.382,73 TL sürekli iş göremezlik, 5.267,27 TL geçici iş göremezlik, 1.107,75 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 136.757,75 tazminatın 14.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; rapor kapsamında belirlenen maluliyet oranının gerçeğin üzerinde oldukça yüksek olduğu, travma sonrası stres bozukluğunun maluliyet neden olmadığı, raporun Adli Tıp Kurumu (ATK) tarafında düzenlenmesi gerektiği, hesap raporunun TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak progresif rant yöntemi üzerinden düzenlenmesinin hatalı ve fahiş hesaplamaya neden olduğu, geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıkları, bu taleplerin Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sorumluluğunda olduğunu, bakıcı gideri hesabının ise net asgari ücretin %50'si üzerinden olması gerektiği, SGK tarafından başvuran tarafa herhangi bir gelir bağlanıp bağlanmadığı yönünde araştırma yapılması gerektiğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dairemizin 14.04.2022 tarih ve 2022/3138 - 2022/7183 sayılı bozma ilamında; ilk maluliyet raporunda davacıya ortopedik rahatsızlığı nedeniyle %18 maluliyet oranı verildiği hükme esas alınan 18.01.2019 tarihli maluliyet raporunda ise ortopedik rahatsızlığı nedeniyle %16, psikiyatrik rahatsızlığı nedeniyle %25 maluliyet oranı verildiği belirtilmekle, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiği, iki raporda maluliyet belirlemesine esas teşkil eden fiziksel ve fonksiyonel arazlarda zaman içinde gelişim olup olmadığı,

psikiyatrik rahatsızlığının süreklilik arz edip etmediği ve sürekli değilse ne kadar süre devam edeceği hususlarında Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi’nden ya da Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlıklarından olay tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun gerekçeli, denetime elverişli ve kaza ile illiyet bağının kurulduğu rapor alınması ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gereğine değinilmiştir.

Bozma ilamı sonrası alınarak hükme esas alınan 20.12.2022 tarihli Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının maluliyet raporu bozma gereklerine uygun düzenlenmemiş olup hükme esas alınmaya elverişli değildir. Zira 20.12.2022 tarihli maluliyet raporunda; bozmada çelişki oluşturduğu belirtilen iki maluliyet raporunun tartışılmadığı, raporda sadece trafik kazasına bağlı olarak Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve Yineleyici Depresif Bozukluk geliştiği belirtilmekle, bu rahatsızlığın süreklilik arz edip etmediği ve sürekli değilse ne kadar süre devam edeceği hususlarında da raporda bir bilgi bulunmadığı görülmektedir. Yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda İitraz Hakem Heyetince.

Dairemizin 14.04.2022 tarih ve 2022/3138 - 2022/7183 sayılı bozma ilamında belirtildiği üzere 17.08.2016 tarihli Hatay Antakya Devlet Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporu, 18.01.2019 tarihli Dokuz Eylül Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi ile oran farklılığının maluliyette artış olarak kabul edilip edilemeyeceği , iki raporda maluliyet belirlemesine esas teşkil eden fiziksel ve fonksiyonel arazlarda zaman içinde gelişim olup olmadığı,

psikiyatrik rahatsızlığının ( komplike yas ve kronik depresyon, travma sonrası stres bozukluğu ve yineleyici depresif bozukluk ) süreklilik arz edip etmediği ve sürekli değilse ne kadar süre devam edeceği hususlarında İstanbul Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi’nden olay tarihinde yürürlükte olan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği atfıyla Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine uygun gerekçeli, denetime elverişli ve kaza ile illiyet bağının kurulduğu rapor alınması ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Hükme esas alınan hesap raporunda ise; zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin limitinin üzerinde zarar tespit edilmesi halinde bakiye limitin belirlenmesinde, davalı tarafça davadan önce yapılan ödemenin güncellenmiş halinin poliçe limitinden tenzili gerektiği dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sadece ödenen rakamın tenzil edilmesi de bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,