Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5973 K.2023/12895

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 29.07.2004 tarihinde davacılar desteğinin yolcu olarak bulunduğu, davalı ... Tur. Ltd.

Şti.’ye ait ve davalı Birlik Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan aracın, karşı yönden gelen İran uyruklu tır ile çarpışması sonucunda desteğin öldüğünü, davadan önce davalı Birlik Sigorta A.Ş. tarafından kısmi ödeme yapıldığını belirterek her bir davacı için 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı 1.000,00 TL cenaze defin giderlerinin davalılardan olay tarihinden itibaren müştereken ve müteselsilen tahsilini, desteğin eşi için 20.000,00 TL, desteğin çocukları için 15.000.00'er TL manevi tazminatın davalılardan ğdır Tur.

Ltd. Şti.’den tahsiline karar verilmesini talep etmiş; yargılama sırasında dava tarihinden itibaren faiz işletilmesini istemiş, 17.02.2010 tarihli dilekçesiyle davacı ... için destek tazminatı talebini 81.343,31 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.07.2010 tarihli ve 2008/7 Esas, 2010/46 Karar sayılı kararıyla; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak kazada davalı ... Tur.Ltd.

Şti.’ye ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, ve in destekten yoksun kalma zararlarının davalı Birlik Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödeme ve SSK tarafından bağlanan peşin sermaye değeri ile karşılandığı, murisin eşi Hatice’nin maddi zararının Birlik Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödeme indirimi ile 81.343,31 TL olduğu, SGK’nın eşe sağladığı hüküm tarihine en yakın peşin sermaye değeri 69.785,05 TL’nin indirilmesi sonucu eşin 11.558,26 TL maddi tazminat isteyebileceği, defin ve taziye giderlerinin 440,00 TL olduğu,

manevi tazminatın BK’nun 47. maddesine göre takdir edildiği gerekçesiyle davacı ... için 11.558,05 TL maddi tazminatın ve 440,00 TL cenaze ve defin masrafının davalı ... Tur.Ltd. Şti ve Birlik Sigorta A.Ş’den (sorumluluğu poliçede belirtilen miktar olan 40.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen, için 10.000,00 TL, çocukların her biri için 5.000.00 TL manevi tazminatın davalı ... Tur. Ltd.

Şti’den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı Birlik Sigorta A.Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 07.05.2012 tarihli ve 2011/7574 Esas, 2012/7201 Karar sayılı ilamıyla; davalı Birlik Sigorta vekilinin diğer, davacılar vekilinin davacılar veyönünden tüm, davacı ... yönünden ise diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "...Mümeyyiz davalı Birlik Sigorta’nın dava açılmadan önce davacılara toplam 37.660 TL ödeme yaptığı ve bu miktarın davacıların destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken mahsup edildiği anlaşıldığından,

mahkemece, davacı ... için hükmolunan 11.558,05 TL maddi tazminatın ve 440 TL def’in taziye masrafının davalı Birlik Sigortadan tahsiline karar verilirken, sorumluluğunun poliçede belirtilen miktar olan 40.000 TL ile sınırlı olduğunun belirtilmesi doğru olmamıştır.

Bu bakımdan mahkemece, mümeyyiz davalı ... tarafından yapılan ve yukarıda belirtilen ödeme de gözetilerek sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın 12. maddesi gereğince sigorta bedelinin hükmedilen tazminata oranı da dikkate alınarak vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu olacağı dikkate alınması gerekirken, yazılı şekilde verilen kararın mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince, davacı ...’nin destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken davacıya SGK tarafından bağlanan peşin sermaye değeri tazminattan mahsup edilmiş ise de, öncelikle ilgili Kuruma yazı yazılarak, davacıya bağlanan gelirin hangi sigorta kolundan olduğu, bağlanan gelirin rücu edilebilir nitelikte olup olmadığının araştırılması ve sonucuna göre tazminatın hesaplanması gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak verilen kararın davacı ... yararına bozulmasına karar verilmiştir.” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 25.12.2014 tarihli ve 2013/1 Esas, 2014/243 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davacı ... için 11.558,05 TL maddi tazminatın davalı ....

Şti’den taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ve (sorumluluğu poliçede belirtilen miktar olan 2.234,00 TL ile sınırlı olmak üzere) Birlik Sigorta A.Ş’den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, cenaze ve defin giderleri için tespit edilen 440.00 TL’nin davalı ....

Şti’den taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ve (sorumluluğu poliçede belirtilen miktar olan 2.234,00 TL ile sınırlı olmak üzere) Birlik Sigorta A.Ş’den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılar Sezer ve ... lehine maddi tazminata hükmolunmasına yer olmadığına, davacı ... için 10.000,00 TL, çocukların her biri için 5.000.00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ....

Şti’den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı Birlik Sigorta A.Ş temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.06.2018 tarihli ve 2015/12163 Esas, 2018/5976 Karar sayılı ilamıyla; davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmesinden sonra "... Bozma ilamına uyulmasından sonra bozma ilamında belirtilen eksiklikler giderilmeksizin hüküm kurulmuştur.

Daha önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere, davalı ... kaza tarihindeki geçerli teminat limiti ile sınırlı oranda sorumlu olup, davacılara davadan önce ödeme yaptıkları ve sorumluluk limitinin bir kısmının davacılara yapılan ödeme ile son bulduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre mahkemece; davacı ... için hükmolunan 11.558,05 TL maddi tazminatın ve 440,00 TL defin taziye masrafının davalı Birlik Sigortadan tahsiline karar verilirken, sorumluluğunun poliçede belirtilen miktar olan 40.000,00 TL ile sınırlı olduğunun belirtilmesi doğru olmamıştır.

Bu bakımdan mahkemece, davalı ... tarafından yapılan ve yukarıda belirtilen ödeme de gözetilerek sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın 12. maddesi gereğince sigorta bedelinin hükmedilen tazminata oranı da dikkate alınarak vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu olacağı dikkate alınması gerekirken, yazılı şekilde verilen kararın bozulması gerekmiştir.

Davacılar vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; bozma ilamından sonra davacı ...’nin destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken davacı eşin destekten yoksunluk zararının 126.345,08 TL olduğu, bu miktardan SGK tarafından bağlanan gelirin rücu edilecek kısmı olan 46.122,05 TL indirildiğinde davacı ...'ın sonuç bakiye zararının 80.223,03 TL olduğu belirtilmiş, mahkemece belirlenen zarardan mükerrer olacak şekilde SGK tarafından bağlanan gelirin karar tarihine en yakın peşin sermaye değeri olan 69.785,05 TL indirilerek davacının zararının 11.558,26 TL olduğu kabul edilmiştir.

5510 sayılı Kanuna göre. Kurumca rücu edilebilen peşin değer; kusurlu olan işveren bakımından 5510 sayılı Kanunun 21/1, kusurlu üçüncü kişiler bakımından ise aynı Yasa'nın 21/4 maddesine göre belirlenmelidir. Desteğin kusurunun bulunmadığı durumlarda kurumca yapılan ödemelerin indirilmesi yönteminde; kusurun işveren ya da üçüncü kişide bulunmasına göre 5510 sayılı Yasanın 21/1 ve 21/4 maddelerinde ayrı ayrı düzenlenmiştir. 5510 sayılı Yasa'nın 21/4. maddesinde ise “...

İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir.” hükmü düzenlenmiştir.

Mahkemece, kurumca bağlanan gelirin hükme en yakın tarihteki peşin sermaye değerinin indirilmesi şekli usulüne uygun olmadığı gibi SGK tarafından bağlanan gelirin mükerrer şekilde indirilerek davacı aleyhine yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir" şeklindeki gerekçeyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak alınan bilirkişi raporu benimsenerek davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 54.469,06 TL maddi tazminatın taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... Şti'den ve sorumluluğu poliçede belirtilen miktar olan 2.234,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalı davalı ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, mahkemenin 2013/1 Esas 2014/243 Karar sayılı ilamının 3,4 ve 5 numaralı hüküm fıkraları yönünden taraflarca temyiz edilmeden ve Yargıtay ilamında bozma konusu yapılmadan kesinleştiğinden bu hususlarda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davacılara yeterli ödeme yapılarak müvekkilinin ibra edildiğini, davacıların bakiye zararlarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı 29.07.2004 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 Sayılı Borçlar Kanunun 45 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 87, 88, 89, 90 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozma ilamı ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden temyiz incelemesinin yapılamayacak olmasına, karara esas alınan raporun karar vermeye elverişli olmasına göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,