Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6432 K.2023/9872

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davalıların sebep olduğu kazada müvekkillerinin desteğinin öldüğünü belirterek asıl davada fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00'er TL maddi, toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın, birleştirilen davada 1.000,00'er TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, asıl davada talebini ıslah ile ... için 81.498,83 TL'ye, ... için 9.921,19 TL'ye, ... için 17.754,47 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; görev itirazlarının bulunduğunu, kusuru kabul etmediklerini, davanın reddini, ayrıca davanın ihbarını talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili; ilk prim ödenmediğinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, ıslah edilen miktarın zamanaşımına uğradığını beyan etmiştir.

Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. ve ... vekili; davanın zamanaşımına uğradığını savunmuştur.

Davalılar ... ve ..., davanın reddini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.03.2011 tarihli ve 2009/14 Esas, 2011/155 Karar sayılı kararı ile; davacıların murisi Hazım Oran'ın trafik iş kazası sonucu vefat ettiği, bu nedenle SGK'ca davacı hak sahiplerine iş kaza dosyasından gelir bağlandığı ve bu gelirlerin peşin sermaye değerlerinin rücu talebiyle 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükmüne dayalı olarak davalılar aleyhine Kartal 3. İş Mahkemesinin 2006/1497 esasına kayıtlı davanın açıldığı, dosyanın halen derdest olduğu, görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu gerekçesiyle dosyanın yetkili ve görevli Kartal İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 16.11.2011 tarih ve 2011/13638 Esas, 2011/11971 Karar sayılı ilamında; "... davaya bakma görevi genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk mahkemesine ait olduğundan mahkemece işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. B.Mahkemece İlk Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 2012/331 Esas, 2013/26 Karar sayılı 12.03.2013 tarihli kararıyla, davalılar ... ve ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... ile bu dava ile birleşen Tuzla 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/382 E sayılı dosyasının davalıları yönünden ıslah dilekçesi dikkate alınmak suretiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... için 69.728,78 TL, davacı ... için 13.388,92 TL,

Melike için 7.308,23 TL olmak üzere toplam 90.425,93 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 21.02.2003 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan (sigorta şirketleri yönünden öncelikle zorunlu sigortadan alınmak ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ihbar tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte) tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için 10.000,00 TL davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.02.2003 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine

karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. ve ... vekili, davalı ... A.Ş. vekili ve davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 27.11.2014 tarih ve 2013/17976 Esas, 2014/17157 Karar sayılı ilamında; "... kaza 21.02.2003 tarihinde gerçekleşmiş, davacı vekilince ıslah talebi 11.01.2013 tarihli dilekçeyle yapılmış ve aynı gün harcı yatırılmış, birleştirilen dava ise 14.05.2012 tarihinde açılmıştır.

Davaya konu trafik kazası sonucunda bir kişi ölmüş olup, eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan 765 Sayılı TCK'nun 102/4 maddesinde öngörülen ceza zamanaşımı süresi 5 yıldır. Buna göre davada, kaza tarihiyle ıslah tarihi ve birleştirilen dava tarihi arasında uzamış ceza zamanaşımı süresi de dolmuştur.

Hal böyle iken, mahkemece ıslahla artırılan kısım yönünden ve birleştirilen dava yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, talebin tamamının kabulü yönünde yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına, bozma neden ve şekline göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiş; davacılar vekilinin karar düzeltme isteğinin Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 29.12.2015 tarih ve 2015/12201 Esas, 2015/15129 karar sayılı ilamıyla reddine karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 14.02.2017 tarihli ve 2016/56 Esas, 2017/47 Karar sayılı kararı ile; davalılar ... ile ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine ilişkin karar kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, Birleşen Tuzla 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/382 E sayılı dosyasında davalılar ... Otomotiv San. Tic.

A.Ş., Anadolu Sigorta A.Ş., İsviçre Sigorta A.Ş. yönünden davanın zaman aşımı nedeniyle reddine, asıl dava yönünden davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL toplam 30.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 21.02.2003 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile (Sigorta şirketleri yönünden öncelikle zorunlu sigortadan alınmak ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ihbar tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte) davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,

fazlaya ilişkin taleplerin reddine, asıl davada manevi tazminat yönünden davacı ... için 10.000,00 TL davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.02.2003 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Yılmazdan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin, yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve asıl dosya davalısı ... vekili, birleşen dosya davalıları Anadolu Sigorta A.Ş. vekili ve Ergo Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 17.10.2019 tarih ve 2017/3502 Esas, 2019/9591 Karar sayılı ilamında; davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, "... Somut olayda; desteğin kızı davacı ...'nin hükme esas alınan bilirkişi raporunun hazırlandığı tarihte 23 yaşında olduğu ve halen evlenmediği göz önüne alınarak 24 yaşına kadar destek alacağı varsayımı ile 24 yaşa kadar hesap yapılmıştır.

Davacı ...'nin yüksek öğrenim görüp görmediği dosya kapsamından anlaşılmamakla, yargılama sırasında davacı anne ...'ın sosyal ekonomik durum araştırması için tutulan tutanakta davacının büyük kızının üniversite öğrencisi olduğu belirtilmiştir.

Buna göre mahkemece davacı ...'nin yükseköğrenim görüp görmediği araştırılmak suretiyle, yükseköğrenim görüyorsa temyiz eden sıfatına göre 24 yaşa kadar, yükseköğrenim görmüyorsa 22 yaşa kadar destek göreceği kabul edilerek ona göre tazminat hesaplaması yapılması gerekirken yanılgılı değerlendirme içeren rapor esas alınmak suretiyle destek süresinin belirlenmesi doğru değildir.

Ayrıca hesaplanan tutar 9.921,19 TL olmasına rağmen mahkemece hesaplanandan fazla olarak 10.000,00 TL'ye hükmedilmesi de yanlıştır. SGK tarafından davalılara karşı Kartal 3. İş Mahkemesinde 2006/1497 E. sayılı dosya üzerinden rücu davası açıldığı anlaşılmaktadır. İlgili dosya dosya arasında bulunmamaktadır.

Davacılar lehine ve davalılar aleyhine sebepsiz zenginleşmenin önüne geçilebilmesi bakımından, dava dışı SGK Başkanlığı tarafından, davacıların desteklerinin ölümü nedeniyle davacılara ödenen bedellerin rücuen tahsili için Kartal 3. İş Mahkemesinde 2006/1497 E. sayılı dava dosyasının istenerek sonuçlanmasının beklenmesi;

bu davadaki hükümler ile 5510 sayılı Kanundaki düzenlemeler de dikkate alınarak SGK'nın davacılara ödediği bedellerin davacılar için hesaplanacak tazminattan düşülüp düşülmeyeceği ve düşülecekse miktarının ne olacağı konusu değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi doğru değildir.

Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir. Anılan tarife hükümleri gereği maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmolunması gerekirken mahkemece toplam tazminat miktarları esas alınarak vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru değildir.

Anadolu Sigorta A.Ş. ve Ergo Sigorta A.Ş. birleşen dosyanın davalıları olup asıl dosyada ihbar olunan olarak yer almaktadırlar.

Mahkemece bozma ilamına uyularak birleşen dosyanın reddine karar verilmesine rağmen asıl dosyada taraf sıfatı bulunmayan sigorta şirketleri hakkında hüküm kurulması isabetli değildir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, bozma neden ve şekline göre birleşen dosya davalıları Anadolu Sigorta A.Ş. ve Ergo Sigorta A.Ş. vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 21.02.2003 tarihinde meydana gelen kazada davacıların murisi ...'ın vefat ettiği, bu olayda davalılardan ... ... ile ...'un kusursuz oldukları, ...'ın %75 oranında kusurlu olduğu, bu aracın sahibinin ... Oto. San. Tic.

A.Ş olduğu, maktül ...'ın olayda %25 kusurunun bulunduğu, davacının davalılar ... ve ... yönünden davasından feragat ettiği, buna yönelik olarak 2012/331 Esas sayılı dosyasında verilen kararın bozma nedeni yapılmadığı, kaza nedeni ile davacılara SGK Başkanlığı tarafından gelir bağlandığı, buna ilişkin olarak cevap yazısında tüm gelir peşin sermaye değerinin belirtildiği, son bozma ilamından sonra yapılan yargılamada eksikliklerin tamamlanmasından sonra bilirkişiden alınmış olan hesap bilirkişisinin 18.01.2023 tarihli 2. Ek raporunda davacıların talep edebilecekleri miktarların ayrıntılı olarak belirtildiği,

alınan son ek raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından; ana dosyada, maddi tazminat yönünden davalı ... aleyhinde açılmış olan davanın kısmen kabulüne, toplam 17.483,44 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 21.02.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’den alınarak 2.200,22 TL sinin davacı ...’ye, 7.097,93 TL sinin davacı ...’ye, 8.185,29 TL sinin davacı ...’ye verilmesine,

fazlaya ilişkin taleplerin reddine, ana dosyada, manevi tazminat yönünden davalı ... aleyhinde açılmış olan davanın kısmen kabulüne, toplam 27.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21.02.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’den alınarak 10.000,00 TL sinin davacı ...’ye, 10.000,00 TL sinin davacı ...’ye, 7.000,00 TL sinin davacı ...’ye verilmesine,

fazlaya ilişkin taleplerin reddine, diğer davalılar ... ve ... yönünden verilmiş olan feragat nedeni ile red kararı kesinleştiğinden bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen Tuzla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/382 Esas sayılı dosyasında davalılar aleyhinde açılmış olan davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kazada sadece davacılar desteğinin vefat etmediğini birden çok yaralı bulunduğunu zamanaşımı süresinin dolmadığını, manevi tazminatların çok az olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalılar sorumluluğundaki aracın karıştığı 21.02.2003 tarihli trafik kazası sonucu davacılar desteğinin vefat etmesi sebebiyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90, 91 ve 109 uncu maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin inici fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı fazla alınan temyiz peşin harcının temyiz eden davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,