Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6577 K.2024/364

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, mahkemece bozm... uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait dükkanların arka tarafında bulunan davalıya ait tek katlı banka şubesinin davalı tarafından yıkılarak dört katlı bina yapımına başlandığını, binanın yıkımı sırasında ana kolonların kesilip 25 metre beton kazık (fore kazık) çakıldığını, kazıkların çakılması sırasında titreşim ve sallantı meydana geldiğini, müvekkilinin dükkanlarında çatlakların oluştuğunu, Samsun 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2008/123 D.

İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını ileri sürerek fazl... ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL yıkım ve yeniden yapım bedeli, dükkanların boş kalmaları nedeniyle mahrum kalınan 1.000,00 TL kira geliri, her iki dükkanın yıkılıp yapılmasına kadar geçecek sürede mahrum kalınacak 1.000,00 TL kira geliri ile dükkanların kullanımlarının h...ti tehlike oluşturmasından dolayı 20.000,00 TL manevi tazminatın 17.04.2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

04.09.2014 havale tarihli ıslah dilekçesi ile talebini her iki dükkan zararı 40.000,00 TL'ye, dükkanların yıkılıp yapılacağı sürede mahrum kalınacak kira geliri kaybı 3.750,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın hizmet binasının yıkılıp yeniden inşasının dava dışı ... Dekorasyon Mimarlık İnş. ve Tic. A.Ş. firmasına ihale edildiğini, imzalanan sözleşme çerçevesinde inşaat işlerinin bu firma tarafından yürütüldüğünü, davanın bu firm... karşı açılması gerektiğinden müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, iddia edilen zararların tadilat yapılmak suretiyle giderilmesinin mümkün olup olmadığına yönelik inceleme yapılması gerektiğini, manevi tazminat isteme koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin, 28.10.2014 tarih ve 2009/182 Esas, 2014/436 Karar sayılı kararıyla; davalının kendi arsasına bina yaparken bitişikteki taşınmazların zarar görmemesi için gerekli önlemleri almadığı, davacıya ait dükkanlarda çatlaklar, dökülmeler, düşey ve yatay çökmeler oluştuğu, dükkanların yıkılarak yeniden yapılması gerektiği, bu zararlardan davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle, "...ıslah talebi de dahil davanın kısmen kabulü ile,

A) 21 ve 23 nolu dükkanların hasar görmesi sebebiyle yıkım ve yeniden yapım bedeli ile bu dükkanların yıkılıp yeniden yapılmasına kadar geçecek sürede mahrum kalınacak kira kaybına ilişkin istemlerin kabulüne.

21 ve 23 nolu dükkanların hasar görmesi sebebiyle yıkım ve yeniden yapım bedeli olan 37.824,00 TL ile bu dükkanların yıkılıp yeniden yapılmasına kadar geçecek sürede mahrum kalınacak kira kaybı bedeli olan 3.450,00 TL ki toplam 41.274,00 TL'nin 17.04.2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu konuda geri kalan taleplerinin reddine.

B) Davacının, 21 ve 23 nolu dükkanların hasar görmesi nedeniyle boş kalması sebebiyle mahrum kalınan kira bedeli ile manevi tazminat talebinin reddine..." karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 29.03.2016 tarih ve 2015/3617 Esas, 2016/4118 Karar sayılı ilamıyla; "...davacının talebi üzerine 21.04.2008 tarihinde tespit yapıldığı ve inşaat mühendisi bilirkişinin raporunu 30.12.2008 tarihinde dosy... ibraz ettiği, dolayısı ile davacının 30.12.2008 tarihi itibariyle fiil ve faili öğrendiği, ıslah dilekçesinin verildiği 04.09.2014 tarihinde olay tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan B.K. 60/1 maddesinde öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresinin ıslah edilen miktar yönünden dolduğu anlaşılmaktadır. Belirtilen nedenle ıslah edilen miktar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir...." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Daire kararına karşı, davacılar vekilince kararın düzeltilmesinin talep edilmesi üzerine de Dairenin 04.05.2017 tarih ve 2016/10316 Esas, 2017/2506 Karar sayılı ilamıyla karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 05.10.2017 tarih ve 2017/285 Esas, 2017/458 Karar sayılı kararıyla; "...Dava 1086 HUMK yürürlükte olduğu dönemde ikame edilmiştir. Dava niteliği itibari ile kısmi davadır. Borçlar Kanunu 154. maddeye göre alacaklının mahkemeye başvurması zamanaşımını kesin sebep olarak kabul etmiştir. Dava açılması ile birlikte zamanaşımı kesilmiştir. Bu sebeplerle bozma ilamına katılmak mümkün olmamış ve eski hükümde direnilerek ıslah ile talep edilen tutar dahil 41.274,00 TL alacağın davalıdan tahsiline..." karar verilmiştir.

D. Daire Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 21.05.2018 tarih ve 2018/202 Esas, 2018/4291 Karar sayılı ilamıyla; "...Dairemizin 29.03.2016 gün, 2015/3617 esas ve 2016/4118 karar sayılı bozma ilamında düzeltilecek bir husus bulunmadığı ve ilk derece mahkemesi direnme kararının yerinde olmadığı anlaşıldığı ..." gerekçesiyle 6763 sayılı Kanunun 43. maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK'nun 373. maddesinin 5. fıkrası gereğince dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

E. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07.04.2022 tarih ve 2018/4-665 Esas, 2022/498 Karar sayılı ilamıyla, "... dava konusu haksız eylemle ilgili olarak davacının talebi üzerine 21.04.2008 tarihinde inşaat bilirkişi refakatinde tespit yapıldığı, bilirkişinin raporunu 30.12.2008 tarihinde dosy... ibraz ettiği, eldeki davanın 21.04.2009 tarihinde açıldığı, yargılama devam ederken davacının 04.09.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini kısmen ıslah ettiği, ıslah talebine karşı davalı vekilinin zamanaşımı def'inde bulunduğu görülmektedir.

Şu durumda; davacının bilirkişi raporunun verildiği 30.12.2008 tarihi itibariyle fiili ve faili öğrendiği, ıslah dilekçesinin verildiği 04.09.2014 tarihinde ise BK’nın 60/1. maddesinde öngörülen bir yıllık zamanaşımı süresinin ıslah edilen miktar yönünden dolduğu anlaşılmaktadır ....Hâl böyle olunca. Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yas... aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır ..." gerekçesiyle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince bozulmasına karar düzeltme yolu açık olarak karar verilmiştir.

F. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına karşı davacılar vekilince karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine de 10.11.2022 tarih ve 2022/4-900 Esas, 2022/1498 Karar sayılı ilamıyla Hukuk Genel Kurulunun kararında yer alan açıklamalara göre, 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uygun olm...n karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

G. Mahkemece Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Bozmasına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; "...

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde ise; dava konusu haksız eylemle ilgili olarak davacının talebi üzerine 21.04.2008 tarihinde inşaat bilirkişi refakatinde tespit yapıldığı, bilirkişinin raporunu 30.12.2008 tarihinde dosy... ibraz ettiği, eldeki davanın 21.04.2009 tarihinde açıldığı, yargılama devam ederken davacının 04.09.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini kısmen ıslah ettiği, ıslah talebine karşı davalı vekilinin zamanaşımı def'inde bulunduğu, şu durumda davacının bilirkişi raporunun verildiği 30.12.2008 tarihi itibariyle fiili ve faili öğrendiği,

ıslah dilekçesinin verildiği 04.09.2014 tarihinde ise BK’nın 60/1. maddesinde öngörülen bir yıllık zamanaşımı süresinin ıslah edilen miktar yönünden dolduğu anlaşıldığından, ıslah edilen miktar yönünden davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir ..." gerekçesiyle, "...

1-Davanın kısmen kabulüne, A)21 ve 23 nolu dükkanların hasar görmesi sebebiyle yıkım ve yeniden yapım bedeli olan 20.000,00 TL ile bu dükkanların yıkılıp yeniden yapılmasına değin geçecek sürede mahrum kalacak kira kaybı olan 1.000,00 TL olmak üzere toplam 21.000,00 TL'nin 17.04.2008 tarihinden işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazl... ilişkin istemin reddine,

B)Davacının 21 ve 23 nolu dükkanların boş kalması sebebiyle mahrum kalınan kira bedeli ile manevi tazminat talepleri yönünden davanın reddine ..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; ıslah edilen kısmın zamanaşımı nedeniyle reddinin hatalı olduğunu, davacıların zararının bilirkişi raporu ile ispat edildiğini, davanın kabulü gerektiğini, verilen kararı usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın husmetten reddi gerektiğini, davacı tarafından Samsun Sanayi Şubesi yapım işi nedeni ile maliki olduğu 21 ve 23 nolu dükkanlara davalı banka tarafından zarar verildiği iddiası ile açılan iş bu davada 21 ve 23 nolu dükkanların yıkımı ve yeniden yapımına ilişkin hüküm tesis edildiğini, oysa davalı banka aleyhine Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/29 Esas sayılı dosyası ile açılan davada alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, dükkanın güçlendirilmesi gerektiği yönünde hüküm tesis edildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, bu durumda,

aynı konuda hem taşınmazın yıkılıp yeniden yapılması yönünde bir mahkeme kararı bulunduğunu hem de güçlendirme kararı bulunduğunu, eldeki davada verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı bank... ait şube binasının tadilatı sırasında yapılan inşaat çalışmaları nedeniyle davacılar murisine ait dükkanda oluşan zarar nedeniyle tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 427, 428, 429 ile 439 uncu maddesi, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (mülga) 41 inci maddesi.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, d...ndıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle dosyanın geçirdiği safahat da gözetildiğinde verilen kararın bozm... uygun olmasına ve taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olmasına, kesinleşen hususların yeniden incelemeye konu yapılamamasına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara ve davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,