Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6587 K.2023/11120

vekili Avukat ...

Asıl ve birleşen davada taraflar arasındaki trafik kazası sonucunda yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı asıl davada dahili davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından sevk ve idare edilen araç ile müvekkilinin yönetimindeki motosikletin 25.06.2009 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucunda müvekkilinin yaralandığını, kaza nedeniyle müvekkilinin tedavisinin halen devam ettiğini, yaralanması nedeniyle manevi zararının da doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 1.000,00 TL maddi ve 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile dava değerini 22.110,00 TL'ye yükseltmiştir.

Birleşen davada davacı vekili; müvekkilinin sevk ve idaresindeki araç ile davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan aracın 25.06.2009 tarihinde trafik kazasına karıştığını, kaza neticesinde müvekkilinin ağır yaralandığını, müvekkilinin el ve kollarındaki yaralanmalardan dolayı mesleği olan mimarlığı icra edemediğini, yaralanması nedeniyle müvekkilinin tedavi gideri yapmak zorunda kaldığını, kazanç kaybına uğradığını, aynı zamanda müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiğini,

kazada kusurlu olan sigortalı araç sürücüsü ... aleyhine İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2009/268 Esas sayılı dosya numarası ile maddi ve manevi tazminat istemli dava açıldığını, sigorta şirketinin müteselsil sorumluluğu dikkate alınarak sigorta şirketi aleyhine dava açtıklarını, İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/268 Esas numaralı ... aleyhine açılan dava ile doğrudan bağlantılı olduğu için davaların birleştirilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 22.110,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı ... süresinde davaya cevap vermemiştir.

Asıl davada dahili davalı SGK Başkanlığı süresinde davaya cevap vermemiştir.

Birleşen davada davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; aracın hurda bedelinin düşük gösterildiğini,müvekkilinin yoksun kalınan kazanç şeklinde bir maddi zararı karşılamakla yükümlü olmadığını, ayrıca mahkeme masraflarından poliçe limitleri ile sınırlı olarak karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin bu davadan önce temerrüte düşürülmediğini, müvekkilinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduğunu, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden yargılama giderlerinden aslında hiç sorumlu tutulmamaları gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.12.2014 tarihli, 2009/268 Esas ve 2014/370 Karar sayılı kararıyla, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 19.12.2018 tarihli, 2018/4859 Esas ve 2018/12501 Karar sayılı ilamı ile.

"Davacı, asıl davada kaza nedeniyle oluşan maddi zararlarının karşılanması için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi, birleşen davada ise 21.110,00 TL maddi tazminat talep etmiş; asıl davada yargılama sırasında 07.06.2010 tarihli dilekçesi ile talebini ıslah etmiş ve ıslah dilekçesinde hurda olan motosikleti için 9.300,00 TL talep etmiştir. Mahkemece yapılan araştırma inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın hasarsız piyasa rayici ve sovtaj bedeli denetime elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak değerlendirilmeden dava konusu aracın hasarlı parçaları ve işçilik bedeli belirtilerek, 11.325,00 TL hasar bedeli belirlenmiştir. Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu hüküm vermeye elverişli değildir.

O halde, mahkemece, dosyanın hasar konusunda uzman yeni bir makine mühendisi bilirkişiye tevdii ile motosikletin markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde motosikletin tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yönünden ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık bir rapor alınması,

motosikletin pert olarak değerlendirilmesi halinde ayrıca değer kaybı oluşmayacağı hususu da göz önünde bulundurularak ve dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Yargılamanın devamı sırasında yürürlüğe giren ve 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun'un 59. maddesinde, "trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın ... tarafından karşılanacağı" düzenlemesine.

Kanun'un geçici 1. maddesinde de "Bu Kanun'un yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin ... tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun'un 59. maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı'nın yükümlülüklerinin sona ereceği" düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenlemeler ile sigorta şirketlerinin belgeli tedavi giderleri yönünden sorumluluğu son bulmuştur. Öncelikle belirtmek gerekir ki, ..., 6111 sayılı Kanun ile değiştirilen 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesi kapsamında tüm tedavi giderlerinden değil, ancak sözkonusu madde kapsamında kalan tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeye dayanmayan tedavi giderlerleri, 6111 sayılı Kanun kapsamında değildir.

Belgeli olmayan tedavi giderlerinden SGK sorumlu olmayıp, sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir.

Davacı, birleşen İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/242 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesinde tedavi giderlerine ilişkin bölümde 90,00 TL ilave röntgen ve tetkik ödemeleri, 500,00 TL sigorta dışı ilaçlar, 900,00 TL fizyoterapi gideri, 1.320,00 TL el cerrahisi, 1.400,00 TL pansuman, sargı, kol ve parmak aletleri, tekerlekli sandalye ve kol değnekleri,

tedavi sırasında hastane ve ev arasında ulaşıma yaklaşık 1 yıl boyunca harcanan 1.000,00 TL ve hekimler tarafından yaklaşık 2 yıl sonra yapılacağı öngörülen yaklaşık 2.100,00 TL bedel olarak yansıyacak ikinci operasyondan oluşmak üzere toplam 6.810,00 TL tedavi gideri talebinde bulunmuş, bu hususta herhangi bir belge sunmamış, asıl dava da bu talebi konusunda ıslah yapmıştır.

Mahkemece davacının tedavi gideri talebi hakkında rapor alınmadan davanın ıslah edilen miktarı oranında kabulüne dair karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemiştir.

Bu durumda mahkemece, yargılamanın devamı sırasında yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun'un 59. ve geçici 1. maddesi gereği ...'nun sorumluluğuna geçen tedavi giderleri ve yol giderlerinin de dava konusu olduğu gözetilerek, SGK'nın davaya dahil edilmesinin sağlanması suretiyle yargılamaya devam edilerek, konusunda uzman doktor bilirkişiden, gerekli evraklar dosya arasına alındıktan sonra, davacının yaralanması ve maluliyeti dikkate alınarak, tedavi giderleri konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması,

davacı tarafından talep edilen tedavi giderlerinden 2918 sayılı Yasanın 98.maddesi ve yönetmelik kapsamında kalanların ve Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğuna esas olanların belirlenerek, yasa kapsamı dışında kalan giderlerden davalıların sorumlu tutulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir. Davacının dava dilekçesindeki diğer talebi trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle geçici işgöremezlik tazminatıdır.

İstanbul Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 26.11.2012 tarihli raporunda davacının trafik kazası nedeniyle iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceği ve %100 oranında malul sayılacağı belirtilmiştir.

Davacı tedavi süresinde mesleğini icra edemediğini ve kazanç kaybına uğradığını, ayrıca çalıştığı işyerinin yılın belirli bölümlerinde kendisini görevlendirmesi ile gittiği yurt dışı iş gezilerinden mahrum kalarak zarara uğradığını iddia etmiştir. Mahkemece yapılan, davacının tazminat hesabına esas geliri ve kayıplarını belirlemeye ilişkin araştırma yetersizdir.

Davacının geçici işgöremezlik nedeniyle talep edebileceği zarar, çalışmakta olduğu işini yapamaması nedeniyle uğradığı kazanç kayıpları olup, işvereni tarafından bu sürede maaşı yatırılmış ise, maaşı dışında kalan fazla çalışma ücreti, ikramiye vs. gibi yan ödemeler üzerinden tazminat belirlemesinin yapılması gerekir.

Davacının çalıştığı işyeri olan Anel Telekomünikasyon Elektronik Sistemleri San ve Tic A.Ş.'nin 20.10.2010 tarihli yazısında, davacının geçirdiği kaza nedeniyle 2 ay boyunca tamamen, sonrasında ise 3 aya kadar bir süre daha kırıklarından kaynaklı sağ el ve ayağını tam kullanamadığından 2 ay süreyle çalışamadığı, şirketle yürüttüğü Proje Süreç sorumluluğu ve mühendislik süreç yöneticiliği görevlerini yerine getiremediği belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece, davacının kaza tarihinde çalıştığı işyerinden, kaza sonrasında davacının çalışamadığı (geçici işgöremezliğe maruz kaldığı) dönemde maaş ödemesi yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa miktarı ve davacının işgöremez halde bulunduğu dönemde elde edemediği fazla çalışma, ikramiye vs. gibi yan ödemelerin miktarı konuları detaylı biçimde sorulmalı, SGK'dan maaş bordrosu, hizmet döküm cetveli ve sosyal güvenlik kayıtları getirtilmeli; bu hususların tespitinden sonra,

anılan ilkelere göre geçici işgöremezlik zarar hesabı yapılması için bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin 30.11.2021 tarihli, 2019/211 Esas ve 2021/416 Karar sayılı kararıyla; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda SGK Başkanlığı davaya dahil edilerek ve alınan bilirkişi raporlarına itibar edilerek asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, tedavi giderine ilişkin talebin reddine, araç hasarına yönelik açılan davanın kısmen kabulüne, 6.500,00 TL araç bedelinin davalı ... şirketi poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla, sigorta şirketi yönünden birleşen dava tarihinden,

diğer davalı ... yönünden olay tarihi olan 25.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar sigorta şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin kabulü ile 6.000,00 TL tazminatın davalı ... şirketi poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla, sigorta şirketi yönünden birleşen dava tarihinden, diğer davalı ... yönünden olay tarihi olan 25.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar sigorta şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline,

25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 25.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı süresi içinde asıl davada dahili davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 06.06.2022 tarihli, 2022/4922 Esas ve 2022/8292 Karar sayılı ilamıyla; "...Yargılama sırasında dahili davalı sıfatıyla SGK’ya husumet yöneltildiği ve mahkemece 6111 sayılı Kanun gereği SGK’nın sorumlu olduğu tedavi gideri talebi reddedildiğine göre yargılamada kendisini vekille temsil ettiren dahili davalı SGK yararına reddedilen miktar yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücreti takdir edilmesi gerekir. Mahkemece açıklanan yön gözetilmeden karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, tedavi giderine ilişkin talebin reddine, araç hasarına yönelik açılan davanın kısmen kabulüne, 6.500,00 TL araç bedelinin davalı ... şirketi poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla, sigorta şirketi yönünden birleşen dava tarihinden, diğer davalı ... yönünden olay tarihi olan 25.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar sigorta şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline,

geçici iş göremezlik tazminatı talebinin kabulü ile 6.000,00 TL tazminatın davalı ... şirketi poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydıyla, sigorta şirketi yönünden birleşen dava tarihinden, diğer davalı ... yönünden olay tarihi olan 25.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar sigorta şirketi ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 25.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada dahili davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada dahili davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince müvekkili yönünden davanın reddine karar verildiği halde gerekçeli kararda yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hakkındaki dava tümden reddedilen dahili davalı SGK Başkanlığı'nın yargılama giderinden sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6217 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla halen uygulanmakta olan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dahili davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Dahili davalı SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/J maddesi uyarınca dahili davalı SGK'den harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,