Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6724 K.2025/15618

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

23.02.2009 tarihinde dava dışı sürücü ..'in sevk ve idaresindeki motosikleti ile yaya olarak yürümekte olan ve kucağında çocuğu ... ... bulunan davacı ...'a çarptığını, kazada davacı ...'un çocuğu ... ...'un vefat ettiğini, kazaya karışan aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) kaydı bulunmadığından/tespit edilemediğinden eldeki davanın Güvence Hesabına karşı açıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

ıslah dilekçesiyle davacı ... yönünden dava dilekçesinde talep edilen 2.999,00 TL destekten yoksun kalma tazminatını 20.618,00 TL'ye yükselttiklerini, davacı ... ... yönünden ise dava dilekçesinde talep edilen 1,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik sigortası poliçesinin bulunup bulunmadığı motor ve şase numarası da belirtilmek suretiyle Sigorta Bilgi Merkezinden sorularak araştırılması gerektiğini, aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik sigortası poliçesi yok ise müvekkili kurumun sorumluluğunun kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe limiti olan 150.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.03.2018 tarihli ve 2014/1109 E., 2018/198 K. sayılı ilk kararı ile dosya kapsamında alınan kusur bilirkişi raporuna göre dava dışı motosiklet sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %30, davacı ...'un ise % 70 oranında kusurlu olduğu, aktüer bilirkişi raporunda davacı baba ... için %100 sürücü kusuruna göre 20.618,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı,

davacı anne ... için % 70 kusur oranında kendi kusuru ile zarara sebebiyet verdiğinden %30 sürücü kusuruna göre hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından, eğitim ve bakım masraflarının düşülmesi sonucu talep edebileceği tazminat miktarı bulunmadığının tespit edildiği gerekçesiyle davacı ... için 1.000,00 TL'den açılan destekten yoksun kalma tazminatının reddine, davacı ... için açılan destekten yoksun kalma tazminatının kabulü ile 20.618,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İlk Derece Mahkemesinin 05.03.2018 tarihli ve 2014/1109 E., 2018/198 K. sayılı ilk kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesinin 30.09.2020 tarihli ve 2018/2457 E., 2020/3598 K. sayılı ilk kararı ile somut uyuşmazlıkta davacıların, dava dışı sürücü ..'in idaresindeki aracın ZMSS olmadığı gerekçesiyle iş bu davayı, davalı ...

Hesabına karşı açtıklarının anlaşıldığı, yargılama sırasında davalı vekilinin cevap dilekçesinde ve sözlü beyanlarında aracın başka bir sigorta şirketi nezdinde trafik sigortası olduğunu bildirdiği ve dava dışı ..

Sigortaya ait poliçeyi sunduğu, .. .. (..) Sigortaya davanın ihbar edildiği, sunulan poliçenin incelenmesinde sigortalının .. .., aracın 2008 model motosiklet, motor nosunun ... , şasi nosunun .., plakasının ... , sigorta başlangıç ve bitiş tarihinin 06.10.2008-06.10.2009 olduğu; kazaya konu aracın dosya içerisinde bulunan ruhsat bilgisine göre ise ruhsat sahibinin .. .., plakasının ... , model yılının 2008, motor nosunun ... , şasi nosunun .. olduğunun görüldüğü, o halde davaya konu motorun farklı plakalı olarak ZMSS poliçesi bulunduğunun sabit olduğu, mahkemece bu konuda kazaya karışan aracın plaka değişikliği olup olmadığı,

kaza tarihini kapsayan ZMSS bulunup bulunmadığı araştırılarak, ZMSS poliçesi bulunması halinde davalıya husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususunda değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken bu hususun göz ardı edilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Türkiye Noterler Birliği'nin KEP -.. sayılı müzekkere cevabında ... plakalı araç ile .. plakalı araçların şasi ve motor numaralarının aynı olduğu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin E...-622.03-.. sayılı müzekkere cevabında ise aracın 06.10.2008-2009 tarihleri arasında .. Sigorta A.Ş. tarafından 2...2 poliçe numarası ile sigortalandığının bildirildiği, buna göre kaza tarihi itibariyle aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi bulunduğundan, davalı ...'nın sorumluluk koşulları oluşmadığı gerekçesiyle pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aracın motor bilgileri belirtilerek .. .. (..) Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan 2008 model motosiklet, motor nosunun 08... , şasi nosunun .., plakasının ... plakalı aracın kaydının araştırıldığı, farklı bir aracın tespit edilemediğinin görüldüğü, ihbar olunan ..

Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak motor nosunun ... , şasi nosunun .., plakasının ... olan aracın ruhsat kaydının gönderilmesinin istendiği, ancak yazılan müzekkereye olumsuz yanıt verildiği, dosya kapsamına göre kazaya sebebiyet veren aracın 06.10.2008/2009 tarihleri arasında ..

Sigorta A.Ş. tarafından 2...2 poliçe numarası ile sigortalandığı, poliçede fiilen kullanımı mümkün olmayan bir plaka yazılması nedeni ile plakanın hatalı yazıldığı, sigorta poliçesi düzenlenen ... plakalı araç ile kazaya konu ... plakalı araçların şasi ve motor numaralarının, işleteni ile sigortalayanın aynı olması nedeniyle kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi bulunduğu anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle sigortası bulunmadığını, ... Yönetmeliğinin 9/1-b maddesindeki "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği" düzenlenmesi gereği müvekkillerin zararlarından davalı ...

Hesabının sorumlu olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeli kararında, ihbar olunan sigorta şirketine müzekkere yazıldığı ancak olumlu dönüş olmadığının bildirildiğini, o halde, Bölge Adliye Mahkemesinin, takdiri bir değerlendirme yaparak kazaya karışan aracın, kaza tarihinde ihbar olunan sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu kanaatine varıldığını, ancak, işbu değerlendirmede takdir yetkisinin kullanılmasının doğru olmadığını, uyuşmazlığın çekişmeli olduğu bir hususta ve davanın aydınlatılması gereken bir durum mevcut iken, bu yönde bir araştırma ve tespit yapılmaksızın karar verilmesinin hatalı olduğunu,

davalı tarafın sorumlu olduğu zararları karşılayarak sonradan tespiti sağlanan sigorta şirketine rücu ederek kendi zararlarını da telafi edebileceğini, bu izahlarının ...

Yönetmeliğinin Rücu Hakkının Kullanılması başlıklı 16 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde hüküm altına alındığını, bahse konu Yönetmelik hükmünde "hesaptan yapılan ödemeler nedeniyle sorumlunun sonradan belli olması halinde bu kişilere veya yükümlü sigorta şirketine igili mevzuat hükümleri çerçevesinde rücû edilir" denildiğini, dolayısıyla mahkemece pasif husumet yokluğu nedeniyle red kararı verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Torbalı Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/114 E.,

2009/477 K. sayılı dosyasında yer alan araç ruhsat kayıtları ile kaza nedeniyle soruşturma ve yargılama evraklarında da açıkça görüleceği üzere davaya konu kazaya karışan aracın plakasının ... olduğunu, Türkiye Noterler Birliğinin 15.02.2022 tarihli müzekkere cevabında; ... plakalı araca ait sorgulamada "Motor No:..

50... .. / Şasi No:.." kaydının çıktığını, dolayısıyla mezkur müzekkere cevabında yanlış bir plaka olan ... üzerinden sorgu yapıldığını, bu sebeple işbu yazılan müzekkerenin hatalı olduğunu, her ne kadar taraflarınca söz konusu hatanın düzeltilmesi maksadıyla ilgili yerlere müzekkere yazılması talep edilmişse de, İlk Derece Mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince talepleri dikkate alınmaksızın esas hakkında karar verildiğini, bununla birlikte, dava konusunun yöneltileceği davalının belirlenmesinde ihtilaf bulunması ve davalının yargılama aşamasında tespit edilmesi halinde, davacının bu davayı üçüncü kişiye yöneltmesinin zorunlu olduğunu,

bu durumda taraf değişikliği, değişiklik talebinde bulunan davacının tarafı yanlış göstermesine neden olan bir hatasından, kusurundan veya keyfi davranışından kaynaklanmadığını, bu nedenle, taraf değişikliği talebinin, ne karşı tarafın rızasına ne de mahkemenin iznine bağlı olduğunu, ayrıca, dava devam ederken davacı tarafından bu yönde bir taraf değişikliği talebi sunulması halinde, sonradan davalı olarak gösterilen kişinin, görülmekte olan davada davalı yerine geçeceğini ve davanın kaldığı yerden devam edeceğini, dolayısıyla, işbu huzurdaki davada, zorunlu taraf değişikliği taleplerini sunduklarını, davalı ... yerine davalı sıfatına ...

Sigorta A.Ş.'nin geçmesine karar verilmesini talep ettiklerini, Bölge Adliye Mahkemesinin ilamının herhangi bir geçerli hukuki gerekçeye sahip olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmadığı iddia edilen aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR