Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6940 K.2024/3385

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi tarafından kararın bozulmasına karar verilmiş; mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... Hesabının Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesi ve ...

Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi uyarınca yasada belirtilen nedenlerle yaptığı ödemeler için zarara neden olanlara (aracın işletenine, sürücüsüne ve diğer sorumlulara) rücu etme hakkının olduğunu, davalıların murisi ...'un 20 L 4345 plakalı motosiklet ile tek taraflı tamamen kendi kusuru ile trafik kazasına sebebiyet verdiğini, motosikletin kaza tarihinde geçerli bir trafik sigortası bulunmadığından vefat eden sürücünün annesi ve babası olan davalılara Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararı ile toplam 52.882,24 TL ödeme yapıldığını, Denizli 9. İcra Müdürlüğü dosyasına ise toplam 76.616,57 TL ödeme yapıldığını,

murisin neden olduğu zarardan mirasçıları olarak davalıların kişisel olarak sorumu olduklarını, bu nedenle Çivril İcra Müdürlüğü'nün 2015/274 Esas sayılı icra dosyası ile takibe geçildiğini, dava dışı işleten ...'un itiraz etmediğini ancak davalıların borca itiraz etmesi neticesinde takibin durduğunu ileri sürerek davalıların haksız itirazlarının iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; Güvence Hesabının işbu dosyada müvekkillerine karşı doğmuş/doğacak bir alacak hakkı bulunmadığını, müvekkillerinin tazminat talep eden üçüncü kişi konumunda olduklarını, ... rücu yapabilecekse eğer aracın işletenine/malikine rücu etmesi gerektiğini, müvekkillerinin ölen ile kan bağının olmasının rücü sebebi sayılamayacağını, zararın destekten yoksun kalanların zararı olduğunu, bu nedenlerle davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini belirterek, davacının %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ölüm nedeni ile doğrudan davalılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davalılara yansıtılamayacağı, ... tarafından ödenen destek zarar miktarının rücu için yeniden davalı-mirasçılara başvuruda bulunulmasının mümkün olamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 30.11.2020 tarih ve 2020/2918 Esas 2020/7803 Karar sayılı ilamında; "... mahkemece ön inceleme duruşması usulüne uygun olarak yapılmadan ve tahkikat aşamasına geçildiği bildirilmeden, 13.04.2016 tarihinde yapılan duruşmada karar verildiği, 6100 sayılı HMK ile öngörülen yargılama aşamalarına uyulmadan, usulüne uygun sözlü yargılama yapılmadan savunma hakkını kısıtlayacak ve adil yargılanma hakkını etkileyecek şekilde yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu... " gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 23.03.2021 tarihli duruşması ile usulüne uygun ön inceleme duruşması yapılmış ve muris-sürücünün tam kusurlu olsa bile destekten yoksun kalan davalıların zarar gören üçüncü kişi konumunda olduğu, ölüm nedeni ile doğrudan davalılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davalılara yansıtılamayacağı, söz konusu kusurun mirasçı-davalılara yansıtılamayacağına göre ... tarafından ödenen destek zarar miktarının rücu için yeniden davalı-mirasçılara başvuruda bulunulmasının da imkansız olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalıların destekten yoksun kalma tazminatını talep eden üçüncü kişi olmasının, mirasçılık sıfatını ortadan kaldırmayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik kazası sonucunda vefat nedeniyle ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücuen tazminine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85 vd. maddeleri, Karayolları Trafik Yönetmeliği, ... Yönetmeliği'nin 9 ve16 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/b maddesinde rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların, bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla ... oluşturulacağı, yasanın geçici 2 nci maddesine dayanılarak çıkarılan ... Yönetmeliği'nin 16/c maddesinde zarardan sorumlu olan kişilere, hesaptan yapılan ödemeler nedeniyle rücu hakkının kullanılacağı düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan düzenlemeler çerçevesinde Güvence Hesabının, yaptığı ödemeler için zarara neden olanlara yani aracın işletenine, sürücüsüne ve diğer sorumlulara rücu etme hakkı bulunmaktadır.

Somut olayda, araç sürücüsünün babası ve annesi destek tazminatı yönünden 3. kişi sıfatıyla tazminat alacaklısı olmakla birlikte aynı zamanda müteveffanın mirasçısı sıfatıyla zarar nedeniyle borçludurlar. Zararı talep etme ve sorumlu olma hususları ayrı hukuki olgulara dayanmaktadır.

Açıklanan maddi ve hukuksal olgulara göre araç sürücüsünün asli kusuru ile sebebiyet verdiği zararı ... Yönetmeliği ve mevzuat gereği ödemek durumunda kalan ...'nın, yine yönetmelik gereği ödediği tazminatı, araç sürücüsünün mirasçısı olan davalılara rücu edebileceği gözetilmeden yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümününde açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,