Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/6972 K.2023/10102

Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararının Kaldırılması ve Davanın Kısmen Kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/78792

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası(ZMSS) ile sigortalı araç ile müvekkilinin yolcu olduğu aracın 08.04.2015 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucunda müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını, davalıya başvuru yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 4.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100 TL bakıcı gideri ve 250 TL tedavi ve maluliyet raporu için harcanan yol gideri tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini,

1.260 TL rapor ücretinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesinde dava değerini 63.974,50 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddia edildiği şekilde malul kaldığının sabit olmadığını, medikal firma tarafından yapılan incelemede davacının yaralanmasının sekel bırakmadan iyileştiğinin tespit edildiğini, bu nedenle kaza ile illiyetli yeni bir rapor alınması gerektiğini, çalışmayan bir kişinin gelir kaybına uğraması da söz konusu olmadığından davacının aktif olarak sigortalı olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, rapor ücreti talebinin teminat kapsamı dışında olduğunu, müvekkilinin tedavi ve yol giderinden sorumlu olmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini,

davacının emniyet kemeri takıp takmadığının araştırılarak takmaması halinde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan maluliyet raporundan davacının %5,1 oranında sürekli maluliyeti olduğunun, iyileşme süresinin 3 ay olduğunun ve 1 ay bakıcıya ihtiyacı olduğunun anlaşıldığı, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlendiği,

davacı tarafından talep edilen yol giderine ilişkin dosyada delil bulunmadığından bu talebin reddine karar verildiği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 58.103,92 TL sürekli iş göremezlik, 3.001,62 TL geçici iş göremezlik, 858,96 TL bakıcı gideri ve 1.260,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 63.224,50 TL'nin 14.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacıda meslekte kazanma gücü kaybının söz konusu olmadığını, medikal firma tarafından düzenlenen raporda davacının yaralanmasının sekel bırakmadan iyileştiğinin tespit edildiğini, her iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, hesaplamanın PMF Yaşam Tablosu esas alınarak yapılması gerektiğini, davacı lehine yüksek vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe uygun şekilde, davacının bizzat muayenesi yapılarak üniversite hastanesi tarafından düzenlendiği, bu nedenle raporun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile tazminat hesaplarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle yapılacağının düzenlendiğini, eldeki başvuruya konu kaza tarihinin ise 08.04.2015 olduğu,

Genel Şartların yürürlük tarihinden önce gerçekleşen olaya uygulanması mümkün olmadığından hesaplamanın PMF Yaşam Tablosu esas alınarak yapılması gerektiğinden davalının bu yöndeki itirazının yerinde olduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyetince Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle itirazın kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına,

başvurunun kısmen kabulü ile 44.678,43 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.859,09 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.201,50 TL bakıcı gideri ve 1.260,00 TL rapor ücreti olmak üzere 49.999,00 TL'nin 14.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli 2019/40 esas ve 2020/40 karar sayılı iptal kararı sonrasında Yargıtay uygulamalarına göre tazminat hesaplamalarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant formülü esas alınarak yapıldığını, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının yerinde olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacıda meslekte kazanma gücü kaybının söz konusu olmadığını, medikal firma tarafından düzenlenen raporda davacının yaralanmasının sekel bırakmadan iyileştiğinin tespit edildiğini, her iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, hesaplamanın PMF Yaşam Tablosu esas alınarak yapılması gerektiğini, rapor ücreti yargılama gideri olduğundan tazminata dahil edilerek faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı lehine yüksek vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan araç ile davacının yolcu olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının yaralanmasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve rapor ücreti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Kanun'un 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, hükme esas alınan maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik gözetilerek düzenlenmiş olmasına, davalı tarafından medikal firmadan alınan raporun yönetmeliğe uygun şekilde düzenlenmiş bir rapor olmaması nedeniyle çelişkiden söz edilemeyecek olması ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda; PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre tazminat hesabı yapıldığı; hakem heyetince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada PMF Yaşam Tablosunun kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden; a. Somut olayda, İtiraz Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulü ile 44.678,43 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.859,09 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.201,50 TL bakıcı gideri ve 1.260,00 TL rapor ücreti olmak üzere 49.999,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Adli rapor ücretinin yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerekirken esas tazminata eklenmek suretiyle karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

b. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin; (3/a ve 3/b) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya ve davalıya iadesine,