Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/7017 K.2023/9780

Taraflar arasında görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin murisi ...'ın vefatına neden olan 26.02.2013 tarihli kazanın meydana gelmesinde davalıların kusurlu olduğunu, kazadan sonra davalı ... tarafından bariyer ve trafik işareti levhası konularak çukura düşülmemesi için önlem alındığını, önlem kazadan önce alınsaydı murisin ölmeyeceğini, inşaat çukurunu açtıran arsa sahibi ...'ün de kusurlu olduğunu belirterek ... için 40.000,00 TL maddi ve tüm davacılar için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; müvekkilline husumet yöneltilemeyeceğini, idari yargının görevli olduğunu, kazada ölenin tam kusurlu olduğunu, zarar görenin ağır kusurunun illiyet bağını keseceğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ... vekili; diğer davalı ...'ün dava konusu yerde kaçak kazı yaptığını ve bu çalışma esnasında çevre, can ve mal güvenliğini sağlayacak herhangi bir önlem almadığını, asıl sorumlunun ... olduğunu, murisin ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.04.2016 tarihli ve 2014/199 Esas 2016/168 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 19.11.2019 tarihli ve 2018/1493 Esas, 2019/5410 Karar sayılı ilamıyla. "1.Davalı ... Belediyesi bir kamu tüzel kişiliği olup kural olarak, işlem ve eylemleri kamusal nitelik taşır. Dava konusu olayda, davalı Belediyeye husumet yöneltilerek, yasa ile verilmiş kamu görevini yerine getirmediği ve gerekli önlemleri almadığı ileri sürülmüştür. Görevin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindedir.

İdarenin hizmet kusurundan doğan zararlardan dolayı İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 2/1-b maddesi gereğince ilgili idareye karşı idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerekir. Görev sorunu, açıkça veya hiç ileri sürülmese de yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.

Davalılardan Mamak Belediyesi yönünden yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

2. Davacının davalı ... ...’ye yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davacıların murisinin traktörle gündüz vakti seyir halindeyken, davalının açtırdığı 20 metrelik inşaat çukuruna düşerek vefat ettiği, diğer davalı belediyenin de gerekli önlemleri almadığı için kazanın meydana geldiğinin iddia edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında meydana gelen kaza ile ölüm arasında illiyet bağının bulunmadığı ve davalıların kusursuz olduklarının belirtildiği, kazadan sonra davalı ... tarafından gerekli levhaların konularak önlemlerin alındığı anlaşılmaktadır.

Davacıların murisinin traktörle gündüz vakti seyir halindeyken, davalının açtırdığı 20 metrelik inşaat çukuruna düşerek vefat ettiği olayın gelişimine göre kaza ile ölüm olayı arasında uygun illiyet bağı vardır. Şöyle ki; davalı ... ...’nin akaryakıt istasyonu yaptırmak için açtırdığı çukurun etrafında yeterli önlemleri aldırmaması ve ölüm ile biten olaya çukurun katkısı dikkate alındığında davalının kusurlu davranışlarının zararlı sonucu doğurduğu ortaya çıkmaktadır.

Dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdii ile kusur oranlarının belirlenmesine ilişkin ayrıntılı, açık, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay’ın denetimine elverişli rapor alınıp dosyadaki tüm deliller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir." denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiş, Dairenin 29.06.2020 tarihli ve 2020/2122 Esas, 20200/2408 Karar sayılı ilamıyla davacılar ve davalılara vekillerinin karar düzeltme isteklerinin reddine karar verilmiştir.

3. Mahkemece, bozmaya uyularak ... bakımından tefrik kararı verilerek Mahkemenin 2021/37 esasına kaydedilip yargı yolu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. 4. Uyuşmazlık Mahkemesinin 07.06.2021 tarihli ve 2021/279 E. 2021/339 K. sayılı dosyasında trafik kazası nedeniyle açılacak sorumluluk davalarının çözüm yerinin adli yargı olduğu belirtilmiştir. 5. Mahkemece, Uyuşmazlık Mahkemesi kararından sonra Mamak Belediye Başkanlığına yönelik açılan davanın asıl dava ile birleştirilmesine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kazanın meydana geldiği yerde sorumluluğu bulunan davalı ...'nın % 10, davalı ...'ün % 20 ve davacıların murisi ...'ın % 70 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile ... için 30.902,50 TL maddi 30.000,00 TL manevi, diğerleri için 20.000,00'er TL manevi tazminatın 26.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili, ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; belediyenin kusursuz sorumlu olduğunu, bu nedenle zararın tümünden sorumlu tutulması gerektiğini, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, manevi tazminatın yetersiz olduğunu, tam kabul kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin kusursuz olduğunu, müteveffanın ağır kusurunun illiyet bağını keseceğini, kazanın meydana geldiği alanın tamamının yol dışında olduğunu, müvekkilinin kusuru olmadığı yönünde görüş belirtilen bilirkişi raporlarının hükme esas alınması gerektiğini belirtmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müteveffanın kusurlu olduğunu, diğer davalının izinsiz çalışma yaptığını, bir sorumluluk var ise de Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olacağını, olay sonrasında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca yol kenarına beton bariyer konularak güvenlik önlemi alındığını, kusur ve hesap raporlarının hatalı olduğunu, maddi ve manevi tazminat bakımından ayrı vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, her davacı yararına ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ...'in inşaat çukuru açması ve diğer davalı belediyenin gerekli önlemi almaması sonucu meydana gelen 26.02.2013 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 53 ve 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekili ve davalı ... vekili ile ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ... ve Mamak Belediye Başkanlığından alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,