Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/7317 K.2023/10454

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 16.05.2011 tarihinde müvekkilinin kullandığı aracın tekerleğinin patlaması nedeniyle aracın hakimiyetini kaybetmesi sonucu oluşan tek taraflı trafik kazasında müvekkilinin kızının vefat ettiğini, müvekkilinin kızının desteğinden yoksun kaldığını, bu zararın giderilmesi için sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketince başvuruya olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL tazminatın ilk müracaat tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuruya konu talebin trafik sigortası teminatı kapsamında olmadığından talebin reddi gerektiğini, zarara sebebiyet veren sürücünün sigorta şirketi karşısında 3. kişi konumunda değerlendirilemeyeceğini, kaza tespit tutanağında sürücünün kusursuz olduğu kazanın aracın tekerleğinin patlaması nedeniyle oluştuğu bildirildiğinden,

sürücünün kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlü olan müvekkili şirket açısından sorumluluk doğmadığını, hesaplamanın aktüer sıfatına sahip bilirkişi tarafından yapılması gerektiğini, hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, avans faizi talebinin yerinde olmadığını, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin AAÜT’ye göre belirlenen rakamın 1/5'i olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iddia ve savunma sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473 üncü maddesi anlamında tazmin edilmesi gereken bir zarar olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne, 101.838,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 08.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvuranın araç sürücüsü olduğunu, kazada ölenlerin aracın işleteni davacının eşi ve çocuğu olduğunu, başvuranın 3. kişi kabul edilemeyeceğini, kaza raporunda başvuranın kusursuz olduğunun belirtildiğini, araç sürücüsünün kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlü olan müvekkilinin sorumlu olmadığını belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... şirketinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un 85 inci maddesi uyarınca işletenin 3. kişilere karşı sorumluluğunu üstlendiği, aracın lastiğinin patlamış olmasının işletenin sorumluluğunu gerektirdiği ve başvuranın kusursuz olması karşısında sigortacının sorumlu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 23.03.2022 tarihli 2021/11580 E., 2022/5698 K. sayılı ilamı ile "...Somut olaya bakıldığında; kaza tespit tutanağına göre davacının araç sürücüsü olduğu sigortalı aracın sol ön lastiğinin patlaması ile direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle aracın yoldan çıkarak devrilmesi neticesinde kazanın meydana geldiği görülmektedir.

Davalı vekili; kazanın teminat kapsamında olmadığını, ayrıca kazanın aracın lastiğinin patlaması sonucu meydana geldiğini, müvekkiline zorunlu trafik sigortalı aracın sürücüsü olan davacının kusursuz olduğunu savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince kusur bakımından rapor alınmamış, davanın kabulüne karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince de davalının itirazlarının aracın lastiğinin patlamış olması işletenin sorumluluğunu gerektirip olayda sürücü başvuranın kusursuz olduğunun sabit olduğu, bu nedenle davalı sigortacının sorumlu olduğu gerekçesiyle davalının itirazının reddine karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde, Hakem Heyetince dava konusu aracın periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin tüm belgelerin gerekirse taraflardan da sorularak bulunduğu yerlerden getirtilmesinden sonra, dosyanın İTÜ ya da Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek bilirkişi heyetine tevdii ile aracın işletilmesiyle ilgili bakımsızlıktan (teknik arızadan) kaynaklanan öngörülebilir işletme kusurunun bulunup bulunmadığı, işletme kusuru varsa bu olgunun kazaya etkisi, davacı sürücünün kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunup bulunmadığı,

dolayısıyla olaydaki kusur oranlarının belirlenmesi yönünden ayrıntılı ve gerekçeli, denetime açık şekilde rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. ...Kabule göre de.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı yararına hükmedilecek vekalet ücreti için yukarıda adı geçen Yönetmelik'in 16. maddesinin 13. fıkrasının uygulanması gerektiği gözetilerek AAÜT'nin 13. maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi ve İtiraz Hakem Heyetince davalı ... vekilinin bu yöne ilişkin itiraz başvurusunun reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; dosya bilirkişiye verilerek rapor alınmış, raporda sürücünün kusuru bulunmadığı, lastiğin patlamasının teknik arıza ya da periyodik bakım eksikliğinden kaynaklanmış olabileceği belirtildiğinden, davanın kabulünün yerinde olduğu, ancak bozma ilamı doğrultusunda vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın 1/5'i olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde.

2011 yılında aracın periyodik bakım ve tamirine ilişkin kayıtlar getirtilmeden dosyanın bilirkişiye verierek eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğunu, Yargıtay bozma ilamında belirtilen evraklar getirtilerek, İTÜ ve Karayolları Genel Müdürlüğü'nden seçilecek bilirkişi heyetine dosyanın verilerek yine Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde kusur incelemesi yaptırılması gerekirken, bunun Hakem Heyetince yapılmadığını, hakem heyetinin bozma gereklerini yerine getirememesi,

bozma ilamında belirtilen araştırmayı yapamaması sebebiyle dosyadan el çekmesi ve dosyayı yargılamaya yetkili ve görevli mahkemede devam edilmesi gerektiğini, bebek koltuğunun araca dikkatli bir şekilde bağlanmadığını, bağlansa idi bebek koltuğunun araçtan fırlamayacağını, davacı annenin bakım gözetim yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmemesi sebebiyle müterafik kusuru bulunduğunu, sürücünün hızlı olup olmadığının belirlenerek kusuru oranıda indirim yapılması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu vefat eden yolcunun desteğinden yoksun kalan sürücü annenin destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Dava, trafik kazası sonucu desteğin kaybedilmesi nedeniyle destekten yoksun kalma zararının tazmini istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır. Söz konusu düzenleme kamu düzenine ilişkindir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/12 nci maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ve 16/A maddeleri ile uyuşmazlık dosyalarının öncelikle sigorta hakemleri tarafından çözülerek karara bağlanması, sigorta hakemlerinin verdiği kararlara karşı kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde itiraz olanağı tanınması, itiraz halinde ise üç kişilik İtiraz Hakem Heyetinin esas incelemeyi yapması ve sigorta hakemlerince verilen kararı yerinde görmezse kaldırarak yeni karar vermesi düzenlenmiştir.

İtiraz üzerine verilen kararların ise temyize tabi olduğu belirtilmiştir. Taraf itirazlarını yerinde bulan İtiraz Hakem Heyeti, hakem kararını kaldırarak yeniden hüküm kurabilmekte ve İtiraz Hakem Heyeti kararı, ilk hakem kararının yerini almakta olup, temyize konu edilecek karar ise itiraz sonrası verilen İtiraz Hakem Heyeti kararıdır.

Bozma uyarınca İtiraz Hakem Heyetince bozma kararına uygun olarak esas hakkında uyuşmazlığı sona erdirecek, infaza elverişli bir karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davalı tarafça yapılan itirazlar, İtiraz Hakem Heyeti kararı ile reddedilmiş, İtiraz Hakem Heyetince verilen bu red kararı ise Dairemizce bozulmuş, bozma ilamından sonra İtiraz Hakem Heyeti tarafından bozma kararı doğrultusunda uyuşmazlığı sona erdirecek ve infaza elverişli yeni bir hüküm oluşturulması gerekirken, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından yapılan yargılama sonunda verilen karara davalı vekilinin avukatlık ücretine ilişkin itirazının kabulüne, sair itirazların reddine şeklinde karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamış, hükmün açıklanan bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2. Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,