Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/7520 K.2023/9781

Taraflar arasında görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı ... mirasçıları aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile ... vekili tarafından adli yardım talepli olarak temyiz edilmekle adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olmakla yeniden değerlendirilmesine gerek bulunmadığından; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; dava dışı ... tarafından kurum aleyhine Manisa 1.İdare Mahkemesinin 2007/2490 E. sayılı dosyası ile manevi tazminat davası açıldığını, kurum tarafından 132.012,99 TL ödeme yapıldığı, oluşan zarardan davalı polislerin sorumlu olduğunu belirterek 132.012,99 TL'nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...; kendilerine verilen görevi yerine getirdiklerini, kanunsuz hiçbir eylem ve işlem yapmadıklarını belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...; görevi sırasında hiç kimseye insanlık dışı muamelede bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ...; ceza davasına konu olayda yakalama, gözaltına alma ve ifade alma işlemlerinin emir ve talimat ile gerçekleştiğini, olayda kusurunun olmadığını, görevini ifa ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

4. Davalı ...; memurların görevleriyle ilgili uğradıkları zarardan dolayı bu görevi yerine getiren personel aleyhine dava açılamayacağını, kendisine verilen görevi yerine getirdiğini, olayda kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

5. Davalı ...; zararın Hazineden istenebileceğini, ceza davasında verilen kararın medyatik ve siyasi bir karar olduğunu, tazminat miktarını ödeyecek gücü bulunmadığını ve zamanaşımının dolduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

6. Davalı ...; kararın siyasi olduğunu, cezaevine girdiklerini ve kendilerinin de mağdur olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

7. Davalı ...; görevi başında bir kusur işlemediğini, cezasını cezaevinde yatarak çektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

8. Davalı ...; cezaevinde yatarak cezasını çektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

9. Davalı ...; verilen emrin yerine getirildiğini, tazminat miktarını kabul etmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 31.03.2015 tarihli ve 2013/196 Esas 2015/137 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile her bir davalıdan 11.768,00 TL olmak üzere toplam 117.680,00 TL'nin 16.04.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 04.02.2019 tarihli ve 2016/14443 Esas, 2019/419 Karar sayılı ilamıyla; davacının tüm, davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, "Dosya arasındaki bilgi ve belgelere göre; davalıların Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 27/07/2010 tarihli, 2010/68 esas, 2010/190 karar sayılı ilamı ile “suçunu söyletmek için zor kullanmak” suçundan mahkûm oldukları ve Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 31/05/2011 tarihli ve 2010/13741 esas 2011/4069 karar sayılı ilamıyla kararın onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dava, rücuen tazminat davasıdır. Rücuen tazminatın kapsamı belirlenirken, tarafların, zararın oluşumuna hangi oranda etki ettikleri yani müterafik (bölüşük) kusurlarının olup olmadığı hususu belirlenerek bölüşük kusurun varlığı halinde hükmedilecek tazminat miktarından kusur durumuna uygun miktarda indirim yapılmalıdır.

Şu durumda mahkemece, davacı idarenin davalılara gerekli eğitimi vermemesi, denetim ve kontrolü yapmaması nedeniyle bölüşük kusuru olup olmadığı ve varsa miktarı belirlenip, davalıların sorumluluğunun buna göre hesaplanması gerekirken, tüm zarardan davalıların sorumlu tutulmaları doğru olmamıştır." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 19.12.2022 tarihli olur yazısı ile davalı ... yönünden davadan vazgeçildiğinin anlaşıldığı, davalılara davaya konu olayla ilgili yeterli eğitimin verilmemiş olduğu gerekçesiyle davalı ... yönünden vazgeçme nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile her bir davalıdan 9.414,40 TL olmak üzere toplam 84.729,60 TL'nin 16.04.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tam kabul kararı verilmesi gerektiğini, müşterek ve müteselsil tahsil talep ettiklerini, her bir davalının sorumluluğunun ayrı ayrı belirlenmesi durumunda vekalet ücretinin de ayrı ayrı olması gerektiğini, rapor alınmadan karar verildiğini, idarenin herhangi bir kusuru bulunmadığını, Musa hakkında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, vazgeçme anında vekili bulunmayan Musa yararına vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirtmiştir.

2. Davalı ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile ... vekili temyiz dilekçesinde; davadan önce müvekkillerinin temerrüde düşürülmediğini, idarenin ödemeyi geç yapması nedeniyle zarardan sorumlu olmadıklarını, idarenin Danıştay kararına karşı karar düzeltme yoluna başvurmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı polislerin eylemi sonucu dava dışı kişiye İdare Mahkemesi kararına istinaden ödenen bedelin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 73 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına,

Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile ... adli yardım talebi Dairemizce kabul edilmiş ise de HMK 339. maddesi gereğince temyizde haksız çıktığından 5.787,87 TL harcın Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ile ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,