Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/7526 K.2024/9725

Bölge Adliye Mahkemesi kararı (davalı ... Hizmetleri A.Ş.) tarafından (duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 15.10.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili Avukat ... geldi davacı adına gelen olmadı davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra uygun görülen 15.10.2025 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili banka ile davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında kredi sözleşmelerinin akdedildiğini, davalılar ..., ... ve ...'nin bu sözleşmelere müşterek borçlu/müteselsil kefil sıfatıyla imza koyduklarını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/152 sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçtiklerini, alacağı karşılayacak miktarda menkul veyahut gayrimenkul mala ulaşılamadığını, davalı borçluların adına kayıtlı mallarını mal kaçırma saiki ile diğer davalılara devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufların iptaline, taraflarına İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/152 sayılı dosyası üzerinden cebri icra yetkisi tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 06.02.2023 tarihli ve 2021/52 Esas ve 2023/ 330 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, dava konusu ... ve ... plaka sayılı araçların devri yönünden davalı ... A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, Aydın ili ... ilçesi ... mahallesi 1638 ada 120 parselde kayıtlı 24/10928 arsa paylı G Blok 2. Bodrum kat 4 nolu mesken vasıflı taşınmazının bedelinin tahsili hususunda davalı ... hakkında açılan davanın reddine

İzmir ili ... ilçesi ... Mahallesi 2310 ada 5 parsel 1. Kat 6 nolu mesken vasıflı taşınmaz yönünden davalı ... hakkında açılan davanın reddine, İzmir ili, ... ilçesi, ... Mah. 1007 ada 28 parsel 3 bb nolu mesken niteliğinde taşınmaz ile İzmir ili, ... ilçesi, ... Mah. 1007 ada 28 parsel 4 bb nolu mesken niteliğinde taşınmaz yönünden ... hakkında açılan davanın reddine, İzmir ili ... ilçesi ...

Mahallesi 3390 parselde kayıtlı batarkatlı depo ve arsası vasıflı taşınmazını 19.02.2016 tarihinde davalılardan ...'a devrine ilişkin tasarrufun iptali ile davacıya İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/152 sayılı dosyasındaki alacak ve feri leri ile sınırlı olmak üzere cebri icra yetkisi tanınmasına,...., ... mah. 180 ada, 36 parselde dükkan vasfında taşınmazın 29/32 hissesinin 02.03.2017 tarihinde 7.000,00 TL bedelle ...'a, ...'nin maliki olduğu, ...., ... mah.

203 ada, 1 parselde kayıtlı dükkan vasfında taşınmazın 02.03.2017 tarihinde 3.000,00 TL bedelle ...'a satışına ilişkin ilişkin tasarrufun iptali ile davacıya İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/152 sayılı dosyasındaki alacak ve feri leri ile sınırlı olmak üzere cebri icra yetkisi tanınmasına, ... nin maliki olduğu İzmir ili, ... illçesi ...., ...

Mah. 465 ada 43 parsel, kargir ev niteliğindeki taşınmazdaki 1/2 hissesinin 24.11.2016 tarihinde 28.000,00 TL bedel ile ... ya satışına ilişkin tasarrufun iptali ile davacıya İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/152 sayılı dosyasındaki alacak ve feri leri ile sınırlı olmak üzere cebri icra yetkisi tanınmasına, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.02.2023 gün, 2021/52 E- 2023/330 K sayılı kararı ile; "..davalı borçlu ... San. ve Tic. A.Ş ile davalı 3. kişi ... arasındaki tasarruf yönünden yapılan incelemeye göre; tasarrufa konu taşınmazın tapuda gösterilen satış bedeli ile bilirkişi tarafından saptanan rayiç değeri arasında misli farkın bulunması nedeniyle, İİK'nun 278/3-2 maddesi kapsamında; dosyada mevcut dava dışı ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nin .....

Noterliği'nin 02/09/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı limited şirket pay devri sözleşmesi uyarınca davalı 3. kişi ...'ın söz konusu dava konusu şirketteki hissesini davalı borçlu şirketin ortakları ve temsilcilerine ait dava dışı .... San. ve Tic.

A.Ş'ye sattığı gözetildiğinde, davalı 3. kişi ...'ın tasarruf tarihi öncesi davalı borçlu şirketinin ortakları ve temsilcilerini tanıdığı gözetildiğinde, İİK'nun 280/1 maddesi uyarınca, davalı 3. kişi ...'ın davalı borçlu şirketin amacını bilen veya bilebilecek kişilerden olması nedeniyle ve ayrıca, davaya konu tasarrufun, İİK'nun 280/3-4 madde kapsamında ticari işletme devri niteliğinde olup, anılan maddedeki karinenin aksinin ispatlanamaması sebebiyle tasarrufun, İİK'nun 280/3-4 maddesi kapsamında iptale tabidir.

(Yargıtay Kapatılan 17. H.D'nin 2013/14656 E. - 2015/577 K.. 2010/1026 E. - 2010/1881 K.). Dolayısıyla, davalılar arasındaki tasarrufun, İİK'nun 278/3-2 ve 280. maddeleri kapsamında iptaline karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı borçlu ... San. ve Tic. A.Ş ile davalı 3. kişi ... arasındaki tasarruf yönünden yapılan incelemede; tasarrufa konu taşınmazın tapuda gösterilen satış bedeli ile, bilirkişi tarafından saptanan rayiç değeri arasında misli fark bulunmamakla birlikte, davalı 3. kişi ...'in, davalı ... San. Tic. A.Ş (ve ona bağlı grup şirketlerinde) 18.06.2013 tarihinde işe başladığı, davalı ... San. Tic. A.Ş'nin, dava dışı İzmir İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, 242 ada, 4 parsel sayılı "tarla" vasfındaki taşınmazını, .... Noterliği'nin 14.11.2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ...'e verdiği vekaletname ile dava dışı ...'e sattığı; davalı ...'nin, dava konusu Aydın İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 203 ada, 1 parsel sayılı, "kargir dükkan" vasfındaki taşınmazını, ....

Noterliği'nin 14/11/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ...'e verdiği vekaletname ile davalı ...'a sattığı gözetilerek, davalı ...'in tasarruf tarihi öncesi davalı ... San. ve Tic. A.Ş'nin ortakları ve temsilcilerini, kendisine yapılan tasarruf tarihi öncesi tanıdığı, dolayısıyla, davalı üçüncü kişi ...'in davalı borçlu ... San. ve Tic.

A.Ş'nin amacını bilen veya bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davalı ...'e yönelik yapılan tasarrufun, İİK'nun 280/1 maddesi kapsamında iptale tabi olduğu nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davalı borçlu ... San. ve Tic. A.Ş ile davalı 3. kişi ... Hizmetleri A.Ş arasındaki tasarruf yönünden yapılan incelemede; davalı borçlu şirket tarafından, davalı 3. kişi şirkete yapılan araçların devirlerinin noterde gösterilen satış bedelleri ile, davalı 3. kişi şirkete satıldığı tarihteki rayiç değerleri arasında misli farkın bulunması nedeniyle araçlara ilişkin tasarrufların, İİK'nun 278/3-2 maddesi kapsamında ve davalı 3. kişi ...

Hizmetleri A.Ş'nin eski ortaklarından kredi sözleşmelerinde kefil olarak yer alan borçlu ...'nin eski hissedarı olduğu, aynı zamanda ...'nin davalı borçlu şirketin yetkilisi olduğu nazara alındığında, yapılan tasarruf tarihi öncesi davalı şirket ortaklarının birbirlerini tanıdığı, dolayısıyla, davalı üçüncü kişi ... Hizmetleri A.Ş'nin, davalı borçlu ... San. ve Tic. A.Ş'nin amacını bilen veya bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davalı 3. kişi ...

Hizmetleri A.Ş'ne yönelik yapılan tasarrufların, İİK'nun 280/1 maddesi kapsamında iptale tabi olduğu nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Tasarrufa konu araçlar davalı 3. kişi ... Hizmetleri A.Ş tarafından dava dışı kişilere satılmış olması nedeniyle nakden tazmine dönüşen davada, tasarrufa konu ... plaka sayılı aracın, davalı 3. kişi ...

Hizmetleri A.Ş tarafından dava dışı kişiye satıldığı tarihteki bilirkişi tarafından saptanan rayiç değeri olan 216.000,00-TL bedelin; tasarrufa konu ... plaka sayılı aracın, davalı 3. kişi ... Hizmetleri A.Ş tarafından dava dışı kişiye satıldığı tarihteki bilirkişi tarafından saptanan rayiç değeri olan 230.000,00-TL bedelin, İİK'nun 283/2 maddesi kapsamında davalı 3. kişi ...

Hizmetleri A.Ş'den nakden tazmini yönünde tahsili hususunda karar verilmesi gerekirken araçlara ilişkin tasarrufa yönelik davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

*Davalı borçlu ... ile davalı 3. kişi ... arasındaki tasarruf yönünden yapılan incelemede; tasarufa konu taşınmazın tapuda gösterilen satış bedeli ile bilirkişi tarafından saptanan rayiç değeri arasında misli fark bulunmamakla birlikte davalı 3. kişi ... ile davalı borçlu ...'nin oğlu ...'nin okul arkadaşı oldukları tasarruf tarihi öncesi tasarrufa konu taşınmazın satılacağını arkadaşı ...'den öğrenen 3. kişinin tasarruf tarihi öncesi borçlu ...'yi tanıdığı gözetildiğinde, davalı üçüncü kişi ...'in, davalı borçlu ...'nin amacını bilen veya bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davalı 3. kişi ...'e yönelik yapılan tasarruf,

İİK'nun 280/1 maddesi kapsamında iptale tabi olduğu nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Tasarrufa konu taşınmaz, davalı 3. kişi ... tarafından dava dışı 4. Kişiye satılmış olması nedeniyle, davacı vekilinin 20/11/2019 Uyap kayıt tarihli dilekçesi ile davasını nakden tazmine çevirdiği gözetilerek, tasarrufa konu taşınmazın, davalı 3. kişi ... tarafından, dava dışı kişiye satıldığı tarihteki bilirkişi tarafından saptanan 175.000,00-TL rayiç bedelin, İİK'nun 283/2 maddesi kapsamında, davalı 3. kişi ...'den nakden tazmini yönünde tahsili hususunda karar verilmesi gerekirken taşınmaza ilişkin tasarrufa yönelik davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı borçlu ... ile davalı 3. kişi ... arasındaki tasarruf yönünden yapılan incelemde; tasarufa konu taşınmazın tapuda gösterilen satış bedeli ile bilirkişi tarafından saptanan rayiç değeri arasında misli fark bulunmamakla birlikte, davalı 3. kişi ...'ın ortağı ve temsilcisi olduğu dava dışı ... San. Ltd. Şti ile, borçlu ... San. ve Tic. A.Ş arasında 2016 ve 2017 yılında mal alışverişi bulunduğu, davalı borçlu ...'nin ortağı olduğu ... San. ve Tic. A.Ş ile, dava dışı ...

San. Ltd.

Şti'nin aynı iş kolunda Tire İlçesi'nde faaliyet gösteriyor olmaları birlikte değerlendirildiğinde, davalı 3. kişi ...'ın tasarruf tarihi öncesi davalı borçlu ...'yi tanıdığı gözetildiğinde, davalı üçüncü kişi ...'ın, davalı borçlu ...'nin amacını bilen veya bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davalı 3. kişi ...'a yönelik yapılan tasarruf, İİK'nun 280/1 maddesi kapsamında iptale tabi olduğu nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davalı borçlu ... ile davalı 3. kişi ... arasındaki tasarruf yönünden yapılan incelemede; tasarufa konu taşınmazın tapuda gösterilen satış bedeli ile bilirkişi tarafından saptanan rayiç değeri arasında misli fark bulunmamakla birlikte, davalı 3. kişi ...'ın ortağı ve temsilcisi olduğu dava dışı ... San. Ltd. Şti ile, borçlu ... San. ve Tic. A.Ş arasında 2016 ve 2017 yılında mal alışverişi bulunduğu, davalı borçlu ...'nin ortağı olduğu ... San. ve Tic. A.Ş ile, dava dışı ...

San. Ltd.

Şti'nin aynı iş kolunda Tire İlçesi'nde faaliyet gösteriyor olmaları birlikte değerlendirildiğinde, davalı 3. kişi ...'ın tasarruf tarihi öncesi davalı borçlu ...'yi tanıdığı gözetildiğinde, davalı üçüncü kişi ...'ın, davalı borçlu ...'nin amacını bilen veya bilebilecek kişilerden olması nedeniyle, davalı 3. kişi ...'a yönelik yapılan tasarruf, İİK'nun 280/1 maddesi kapsamında iptale tabi olduğu nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Bu nedenlerle; davacı banka vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulünün gerektiği, belirtilen eksikliklerin düzeltilmesinin yeniden yargılama gerektirmediği, bir kısım bilirkişi raporlarının dairece Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alımlarının sağlanıldığı gözetilerek, HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kötü niyetli olmadıklarını, davaya konu araçların müvekkil tarafından ticari faaliyet alanı kapsamında gerçek değeri üzerinden satın alındığını, ... plaka ticari taksi anlamına gelmediğin, Tire ilçesini ifade ettiğini, plaka kaydında herhangi bir takyidat bulunmadığını, devir tarihinde müvekkil ile borçlu arasında herhangi bir bağlantı olmadığını, geçmişteki ortaklığın muvazaanın sebebi olamayacağını, dosyaya sunulan haciz tutanaklarının aciz vesikası hükmünde olmadığını, davacının başkaca mallar üzerinde haczi söz konusu olduğunu bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, zarar verme kastına dair somut delilin dosyada olmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Hiz. A.Ş. vekili ek temyiz dilekçesinde; dava dışı ... Bank tarafından açılan tasarrufun iptali davasında dosyadaki tasarruflar için 79.000,00 TL üzerinden hüküm kurulmuş olmasına rağmen bu dosyada aynı tasarruflar yönünden 216.000,00 TL ve 230.000,00 TL olmak üzere toplam 446.000,00 TL üzerinden hüküm kurulmasının doğru olmadığını, ... Bank tarafından açılan tasarrufun iptali davasının yargıtay denetiminden geçerek de kesinleştiğini, beyan ederek kararın bozulması talep edilmiştir.

C.Değerlendirme ve Gerekçe

1.Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, davalı borçlu ile davalı ... A.Ş. arasındaki tasarrufların İİk 278/2 gereğince iptale tabi bulunmasına göre davalı ... A.Ş. vekilinin aşağıdaki bent haricindeki temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2.Dava, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK’nun 278/3-2 maddesinde “Mütat hediyeler müstesna olmak üzere, hacizden veya haczedilecek mal bulunmaması sebebiyle acizden yahut iflasın açılmasından haczin veya aciz vesikası verilmesinin sebebi olan yahut masaya kabul olunan alacaklardan en eskisinin tesis edilmiş olduğu tarihe kadar geriye doğru olan müddet içinde yapılan bütün bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar batıldır. Ancak, bu müddet haciz veya aciz yahut iflastan evvelki iki seneyi geçemeyeceği” belirtilmiştir.

Somut olayda dava konusu araçların davalı borçlu tarafından 07.11.2016 tarihinde davalı ... Hizmetleri A.Ş.'e devredildiği, dosyaya ibraz edilen 20.02.2018 tarihli haciz tutanağının da kanunda aranan 2 yıllık süre içerisinde düzenlenmiş olmasına göre davalılar arasındaki tasarrufun İİK 278/2 maddesine göre iptale tabi olmasının hukuka uygun olduğu ancak. Bölge Adliye Mahkemesince yazılı gerekçeyle davalı ...

Hizmetleri A.Ş. aleyhine davanın kabulüne, tasarrufa konu ... plakalı aracın ve ... plakalı aracın davalı 3. Kişi tarafından dava dışı 4. Kişiye satılmış olması nedeni ile İİK nun 283/2 maddesi uyarınca İzmir 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/152 E. sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak kaydı ile 230.000,00 TL ve 216.000,00 TL alacağın davalı 3. kişiden tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir.

İnceleme konusu dosyada dava konusu araçların değerleri yeniden belirlenmemiş, İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen ve Bölge Adliye Mahkemesi kararına esas aldığı, İzmir 9.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/489 Esas sayılı dosyasından alınan 06.03.2018 bilirkişi tarihli raporu ile ... plakalı aracın 07.11.2016 tarihinde 182.000 TL, elden çıkarıldığı tarihte 230.000 TL değerinde, ... plakalı 2011 model ... marka aracın 07.11.2016 tarihinde 168.000,00 TL,

elden çıkarıldığı tarihte 216.000,00 TL değerinde olduğu tespit edilmiş ancak araçların ticari taksi olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmış olması nedeni ile aynı dosyadan alınan 21.05.2018 tarihli bilirkişi raporunda ise araçların ticari taksi olmadığı Tire İlçesine kayıtlı olması nedeni ile T plakasını aldığı ... plakalı aracın 07.11.2016 tarihinde 51.000,00 TL, elden çıkarıldığı tarihte 51.500 TL, ... plakalı aracın 07.11.2016 tarihinde 26.100,00 TL elden çıkarıldığı tarihte 27.500,00 TL değerinde olduğu tespit edilerek toplam 79.000,00 TL bedel belirlenmiş ve bu bedel üzerinden karar verilmiştir.

Bu durumda; dava konusu araçların ticari plakalı araçlar olmadığı belirlenmiş olduğundan son alınan 21.05.2018 tarihli rapordaki 79.000 TL bedel dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

VI. KARAR