Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/7630 K.2023/11394

Taraflar arasında görülen destekten yoksun kalma tazminatı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar ve davalılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, davalıların işleteni sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada davacıların desteğinin öldüğünü açıklayıp maddi tazminat olarak davacılar için ayrı ayrı 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 3.000,00 TL defin giderinin, manevi tazminat olarak desteğin geride kalan eşi için 100.000,00 TL, geride kalan çocukları için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini davacı ... yönünden 383.621,46 TL'ye, davacı ... yönünden 23.013,47 TL'ye, davacı ...yönünden 61.598,36 TL'ye, davacı ... yönünden 62.312,79 TL'ye yükseltilmiştir.

II. CEVAP

Davalılar kusura ve tazminat miktarlarına itiraz ederek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.11.2019 tarih, 2019/11 Esas, 2019/818 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacılar ve davalılar... Şti. ve ... vekiline istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 13.10.2020 tarih, 2020/617 E., 1332 K. sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararı vekalet ücreti yönünden düzeltilerek yeniden karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılar... Şti. ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 18.02.2021 gün, 2020/12901 Esas-2021/1573 Karar sayılı kararıyla hüküm, hesaplanan tazminatlardan müterafik kusur indirimi yapılmaması gerektiği gerekçesi ile davacı yararına, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fazla olduğu gerekçesi ile davalı yararına bozulmuş, davacılar ve davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... için 383.621,46 TL, davacı ... için 18.922,22 TL, davacı ... için 61.598,36 TL, davacı ... için 62.312,79 TL maddi tazminat ile, davacı ... için 75.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 45.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılar... Birlik Tur. İh. Gıda Nak. ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde, manevi tazminat miktarlarının çok düşük olduğunu, taleplerinin tamamen kabul edilmesi gerektiğini, davacı ... yönünden yapılan hesaplamada evlenme ihtimalinin hatalı belirlendiğini, maddi tazminat hesabında güncel asgari ücretlerin uygulanması gerektiğini, davacılar yararına vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar... Birlik Tur. İh. Gıda Nak. ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd.

Şti. ve ... vekili, Yargıtay bozma ilamından sonra yeni bir aktüer raporu alınmasının hatalı olduğunu, bozma ilamına rağmen manevi tazminat miktarları konusunda hatalı ve fazla karar verildiğini, hesaplamadan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kusur durumunun yeniden değerlendirilmesini, tazminat hesabında 2019 yılına ait verilerin kullanılmasının hatalı olduğunu, murisin gelirinin asgari ücrete oranlanarak hesaplanmasının hatalı olduğunu, maaşların asgari ücretle aynı oranda zamlanmadığını, desteğin geride kalan anne ve babasına da destekten yoksun kalma payı ayrılması gerektiğini,

müterafik kusur nedeni ile reddedilen kısım yönünden vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; meydana gelen kaza nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52., 56. maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bozma sonrası mahkemece verilen kararın bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmaması, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davacılar vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacılar vekili, meydana gelen kazada desteğin öldüğünü açıklayıp destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamından önce 13.10.2020 tarihli karar ile davanın kabulü ile ... yönünden 374.495,95 TL, ... yönünden 14.887,47 TL, ... yönünden 50.575,08 TL, ... yönünden 50.588,55 TL olmak üzere toplam 490.547,05 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiş, hükmün davacılar ve bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm davacı yararına "hesaplanan tazminatlardan müterafik kusur indirimi yapılmadan karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile" bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra yapılan yargılamada yeniden bilirkişi raporu alınmış, rapora göre TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre davacıların destekten yoksun kalma zararlarının davacı eş Fatma yönünden 663.789,96 TL; davacı ... yönünden 18.922,22 TL; davacı ... yönünden 80.607,81 TL; davacı ... yönünden 80.633,70 TL olmak üzere toplam 843.953,69 TL olduğu belirlenmiş, yapılan hesaplamadan sigorta şirketinin yaptığı ödeme indirildiğinde davacıların bakiye zararlarının toplam 655.102,32 TL olduğu belirtilmiş mahkemece de anılan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu belirtilerek ıslah dilekçesi ile talep edilen tazminat miktarlarına karar verilmiştir. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.10.2020 tarihli kararına karşı davacıların ve davalıların diğer temyiz itirazları reddedilmekle 13.10.2020 tarihli karara esas teşkil eden 01.10.2019 tarihli ek rapor ile tespit edilen tazminat miktarları davacılar yönünden kesinleşmiştir. Bozma ilamı "tazminatlardan müterafik kusur indirimi yapılmaması" gerektiğine yönelik olmakla bozma ilamı sonrasında yineden tazminat raporu alınmasının gerektirir bir durum söz konusu değildir. Bu nedenle 13.10.2020 tarihli hükme esas alınan 01.10.2019 tarihli rapordan daha yüksek miktarda tazminatın hesaplanması usuli kazanılmış haklara aykırı olup bozma ilamından sonra yeniden tazminat hesabı yapılarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece yapılması gereken iş davacılar yönünden kesinleşen 01.10.2019 tarihli ek rapor dikkate alınarak, bu miktarlardan müterafik kusuru indirilmeksizin davacıların ıslah dilekçesi ile talep ettiği miktarlara hükmetmekten ibaret olup, mahkemece usuli kazanılmış hakların ihlal edilerek karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. Davacılar vekili desteğin ölümü nedeni ile manevi tazminat talep etmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ... için 80.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiş, anılan hükmün temyizi üzerine karar, Yargıtayca, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının bir miktar fazla olduğu gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma ilamından sonra verilen hükümde bozma ilamına aykırı olacak şekilde davacı ... için 45.000,00 TL, davacı ... için 45.000,00 TL, davacı ... için 45.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyulduğu halde bozma ilamına ve kazanılmış haklara aykırı olacak şekilde manevi tazminat miktarlarının arttırılarak karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar... Birlik Tur. İh. Gıda Nak. ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. ve ...'a ve davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,