Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/7922 K.2023/9099

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davada trafik kazası sonucu ölümden kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davalı ...Ş. vekili tarafından temyizi üzerine Dairece kararın bozulmasına karar verilmiş; mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne, birleşen davada davalı ... taraf olmadığından bu davada sigorta şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davada davacılar vekili ve asıl davada Türkiye Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyizi üzerine Dairece bozulmasına karar verilmiş, mahkemece bozmaya uyularak yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

1. Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde; 23.10.2005 günü meydana gelen trafik kazasında davacılardan ... ...'ın eşi, diğer davacıların annesi olan müteveffa ... ...'ın, davalı ...'ya ait, diğer davalı ... yönetimindeki aracın çarpması sonucu vefat ettiğini belirterek, her bir davacı için 500,000'er TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 500,000 TL cenaze masrafları ile her bir davacı için 10.000,00 TL den 60.000,00 TL manevi tazminatın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili ... ... için olan talebini 12.466,21 TL olarak ıslah etmiştir.

2. Davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde; davacı ... ... için asıl davadan bakiye kalan 14.915,00 TL maddi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin sigortalı araç trafik zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanmış olduğunu, sadece belgelendirilen maddi hasarların teminat altına alındığını, bu nedenle talep edilen manevi tazminattan davalı sigortanın sorumlu olmadığını, müteveffanın muhtemel yaşama süresinin kısa olacağını, vefatından önce çalışmadığını ve mirasçılarının ikametgah ve iş güç sahibi olmaları gibi nedenlerle merhumun desteğine muhtaç olmadıklarından destek tazminatı talep etme haklarının olmadığını, cenaze masraflarının mahkemece takdir olunan kıymetten kusur oranına göre sorumluluklarına düşen kısmı davayı kabul anlamına gelmemek üzere ödemeye hazır olduklarını belirterek tazminat yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı ... ve ... cevap dilekçesinde; davacıların desteğinin hayatta iken ev hanımı olduğunu, gelir getiren bir işte çalışmadığını, davacılara fiilen destek olmadığını, davacıların her birinin ... kimseler olduğunu, bu nedenle destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin yerinde olmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının tarafların kusur durumu ve sosyal-ekonomik durumları gözetildiğinde fahiş olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini belirtmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 13.05.2014 tarihli, 2005/303 Esas, 2014/430 Karar ... kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, davacı ... ... için 12.466,21 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden limit dahilinde ve dava tarihi olan 09.11.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılardan olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, diğer davacıların maddi tazminat taleplerinin şartları oluşmadığından reddine, takdiren 3.000,00 TL davacı ... için, 2.500,00'er TL davacılar ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

birleşen 2013/650 Esas ... davanın kabulü ile 14.915,00 TL tazminatın davalı ... şirketinden limit dahilinde ve dava tarihi olan 19.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılardan olay tarihi olan 23.10.2005 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 24.05.2018 tarihli, 2017/5154 Esas,2018/5443 Karar ... ilamı ile "...Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Dava dilekçesinin içeriği 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119 uncu maddesinde düzenlenmiştir. Somut olayda; birleştirilen Gaziosmanpaşa 2013/650 Esas ... dosyasında ...

Sigorta A.Ş.'nin davalı taraf olarak gösterilmediği anlaşıldığından birleştirilen dosya yönünden ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bir aylık asgari ücretin 30'a bölünmesi suretiyle asgari ücretin günlük net miktarı bulunmuş, bu rakamın da 365 ile çarpılması suretiyle yıllık gelir bulunmuş ve bu rakam üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Oysa malum olunduğu üzere, bir aylık asgari ücretin miktarı ayın kaç gün çektiğine göre değişmemekte olup, 28 gün çeken ayda da 31 gün çeken ayda da çalışana aynı miktarda aylık ödeme yapılmakta, ancak çalışmanın bir ayın altında kalması halinde günlük ücretin bulunması suretiyle hesaplama yapılması gerekmektedir.

Hal böyle iken bilirkişi tarafından her yıl için fazladan hesaplama yapılmış olması doğru görülmemiş, bozma sebebi yapılmıştır." gerekçesiyle kararın bozulmasına, temyiz eden Türkiye (...) Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 02.03.2021 tarih, 2019/1 Esas, 2021/118 Karar ... kararı ile usul ve yasaya uygun olan 01.05.2019 tarihli bilirkişi hesap raporunun hükme esas alındığı, yapılan itirazlar üzerine alınan 10.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda, önceki hüküm yönünden temyiz ve bozma nedeni yapılmayan hususların da değerlendirilmiş olması, ara karara rağmen istenilen ek raporun sunulmaması sebebiyle, bozma dışında kalan hususlar yönünden yapılan bu hesaplamalara itibar edilmediği, 01.05.2019 tarihli bilirkişi raporundaki 2013 asgari ücret verilerine göre yapılan hesaplamalara itibar edildiği,

davacı ... ...'ın talep edebileceği maddi tazminat miktarının 27.168,99 TL olduğu, ancak sigorta şirketi dışındaki davalıların ilk hükmü temyiz etmemesi sebebiyle, (asıl ve birleşen dosyada) davalılar Sevdin ve ... yönünden ilk hükümdeki miktara hükmedildiği, asıl dosyadaki miktar yönünden (kesinleşen hususlar dikkate alınarak) tüm davalıların sorumluluğuna ilişkin hüküm kurulduğu, ancak davalı ... şirketinin birleşen dosyada taraf olarak gösterilmediği anlaşıldığından, birleşen dosyada sigorta şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği belirtilerek;

asıl davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 12.466,21 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden limit dahilinde ve dava tarihi olan 09.11.2005 tarihinden itibaren, diğer davalılardan olay tarihi olan 23.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl davada diğer davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine, davacı ... için 3.000,00 TL, davacılar ..., ..., ...,

... ve ... için ayrı ayrı 2.500,00 TL olacak şekilde toplam 15.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, bileşen davanın kabulü ile 14.915,00 TL tazminatın olay tarihi olan 23.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,

davalı ... şirketinin birleşen dosyada taraf olarak gösterilmediği anlaşıldığından birleşen dosyada sigorta şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacılar vekili ile asıl davada davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 14.12.2021 tarih, 2021/18913 Esas, 2021/10299 Karar ... ilamı ile asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin tüm, asıl davada davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "Dosyanın incelenmesinde, davacılardan desteğin eşi olan ... ...’ın 30.07.2008 tarihinde, desteğin ölümünden sonra evlendiği dosyadaki nüfus kayıt örneğinden anlaşılmakla, bu hususun davalı ... tarafından bozmadan sonra alınan 10.01.2020 tarihli bilirkişi hesap raporuyla öğrenildiği kabul edilmelidir.

Mahkemece davacı eş yönünden evlendiği hususunun göz önünde bulundurularak desteğin ölüm tarihi ile desteğin eşi davacının yeniden evlendiği tarihe kadarki gerçek zararının hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken desteğin eşi davacının yeniden evlendiği tarihten sonraki dönem için de destek hesabı yapılmış olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle asıl davada davalı ...Ş. yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Davacılar murisi ... ...'ın trafik kazasında ölümü nedeniyle, araç sürücüsüne, işletenine ve sigorta şirketine karşı eldeki davanın açıldığı, kazada davacılar murisinin %62,50, davalı sürücünün %37,50 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği,

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda düzenlenen ek raporda belirtilen değerler üzerinden davacı ... ...'ın desteğin ölüm tarihi olan 23.10.2005 tarihinden evlendiği tarih olan 30.07.2008 arası mahkemece yapılan resen hesaplamaya göre 2.535,72 TL (13.523,83 x %37,5 x 2/4=2.535,72 TL) olduğu usuli kazanılmış hakların dikkate alındığı" gerekçesiyle davacı ... ... için 2.535,72 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden limit dahilinde ve dava tarihi olan 09.11.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

diğer davalılardan olay tarihi olan 23.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, diğer davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine, 3.000,00 TL davacı ... ... için.

2.500,00'er TL davacılar ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı olacak şekilde toplam 15.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen 2013/650 Esas ... dosya yönünden davacının davasının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; asgari ücret artışının dikkate alınması gerektiğini, tam kabul yerine kısmen kabul kararının yerinde olmadığını, hükme alınan miktarların düşük olduğunu belirterek kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacılardan ... ...'ın eşi, diğer davacıların annesi olan muris ... ...'ın trafik kazası sonucu ölümü nedeni ile araç maliki, araç sürücüsü ve aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortacısı olan davalılardan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 ... Borçlar Kanunu'nun 45 inci maddesi (6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi), 2918 ... Kanun'un 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kusur oranlarına göre yapılan hesaplamanın yerinde olmasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,