Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8181 K.2023/11355

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sürücü olan müvekili ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün 10.11.2019 tarihinde yaptığı kaza neticesinde davacının yaralandığını, davalının 30.09.2020 tarihinde 39.324,00 TL ödeme yaptığını ancak yeterli olmadığını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 100,00 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı talebini 07.04.2021 tarihinde 53.903,66 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurana ibraname karşılığında 30.09.2020 tarihinde 39.324,00 TL ödeme yapıldığını, poliçeden kaynaklı sorumluluklarının kalmadığını, ibraz edilen raporda maluliyet oranı yüksek belirlediğinden kabul etmediklerini, maluliyet zararının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre hesaplanmasını, kusur oranının belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dosyaya ibraz edilen Dokuz Eylül Üniversitesine ait 26.08.2020 tarihli raporda davacının %7 oranında maluliyeti olduğu, başvurana 39.324,00 TL ödeme yapılmışsa da KTK 111. maddesi dikkate alındığında bakiye tazminata hükmedilmesinin mümkün olduğu, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 04.04.2021 tarihli raporda, başvuranının kazada %25, davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve prograsif rant yöntemi uyarınca yapılan hesaplamada 95.031,96 TL tazminatın belirlendiği,

ödenenin tenzili ile bakiye 53.903,66 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, davacı tarafından taleplerinin artırıldığı, raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu " gerekçesi ile başvurunun kabulü ile 53.903,66 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 31.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; müvekkili şirketin 30.09.2020 tarihinde 39.324,00 TL tazminat ödemek suretiyle tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olmadığını, bilirkişi raporunda bakiye zarar hesabının ödeme tarihindeki veriler baz alınarak yapılmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ödeme tarihi ile zararın karşılandığını, maluliyet zararının TRH 2010 Yaşam Tablosuna ve vergilendirilmiş gelire göre hesaplanması gerektiğini, tazminat hesaplamasının prograsif rant yöntemine göre yapılmasını kabul etmediklerini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111'inci maddesi gereği ödemenin açıkça yetersiz ve fahiş olup olmadığının değerlendirilmesinde somut olay da dikkate alınarak yapılan ödemenin tereddüte yer vermeyecek şekilde yetersiz olduğunun anlaşılması gerekeceği, Yargıtayın edimler arasında %50 veya daha fazla bir değer farkının bulunması halinde aşırı yararlanma, %50 den daha az fark bulunması halinde aşırı yararlanma olabileceğine, ancak buna hükmedilebilmesi için edimler arasında en az %25'ten daha fazla bir fark olması gerektiğini belirttiği, ödeme tarihi itibari ile zararın 48.378,00 TL olarak bulunduğu,

davalının yaptığı 39.324,00 TL lik ödemenin, zararın %81,28'ini karşıladığı, aradaki farkın %18,72 olduğu, ibranamenin iptalinin kabil olmadığı sonucuna varıldığı" gerekçesi ile davalının itirazının kabulü ile davanın esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ibranamenin davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tazminat tutarını 95.031,96 TL olarak belirlediğini, ödenenin tenzili ile bakiye 53.903,66 TL tazminata karar verdiğini, İtiraz Hakem Heyeti kararının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 10.11.2019 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı zarar nedeniyle bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 inci maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Kanun’un 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda. TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve prograsif rant formülü uygulanarak tazminat hesabı yapılmış.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından ise TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz yöntemi ile hesaplama yapılarak ödeme tarihi verilerine göre 48.378,00 TL, hesap tarihine göre 59.316,00 TL tazminat miktarı belirlenmiş, davalının 39.324,00 TL'lik ödemesinin ödeme tarihindeki veriler dikkate alındığı takdirde zararın %81,28 oranını karşıladığı gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir.

Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle ödemenin tenzil edilerek bakiye kalan miktarın davacıya verilmesine ilişkin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı yerinde iken hatalı hesaplama yöntemi kullanılmak suretiyle davalının yaptığı ödeme sonucunda davacı talebinin %81,28 oranında karşılandığı gerekçesi ile taleplerin reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemesine gönderilmesine