Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8222 K.2023/13596

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'e ait, davalı ...'ın sürücüsü olduğu aracın 03.08.2002 tarihinde, davacıların eşi/babası/oğlu ’nun yönetimindeki motosiklete çarparak davacıların desteğinin ölümüne sebebiyet verdiğini; davacıların Sandıklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/280 E. sayılı dosyasında açtıkları davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğunu belirterek davacı ... için 5.513,00 TL, davacı için 9.032,00 TL, davacı anne ... 8.010,00 TL, davacı baba ... için 9.026,00 TL ve davacı eş ... için 32.627,00 TL olmak üzere toplam 64.200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsil tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüm dosya kapsamına göre davalı sürücü ...'ın tam kusurlu olduğunun tespit edildiği, aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen 17.04.2006 tarihli raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı ... için 5.513,00 TL, davacı için 9.032,00 TL, davacı ... için 32.627,00 TL, davacı ... için 8.010,00 TL ve davacı ... için 9.026,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 03.08.2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece usulüne uygun tebligat yapılmaması nedeniyle davalının hak kaybına uğradığını, hükme esas alınan hesaplamanın hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, iki yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıların eşi/babası olan sürücünün yönetimindeki aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu ölümü nedeniyle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 135 inci maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 156 ncı maddesi).

3. Değerlendirme

1.Anayasa'nın 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davanın görüldüğü sırada yürürlükte olan HUMK'nun 73 üncü maddesine göre de kanunun gösterdiği istisnalar dışında hakim, her iki tarafı dinlemedikçe veyahut sav ve savunmalarını bildirmeleri için yasal şekillere uygun olarak davet etmedikçe kararını veremez.

Paralel hüküm 6100 sayılı HMK'nın 27 nci maddesinde "Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerir." şeklinde yer almıştır.

Bir davanın görülmesi için taraf teşkilinin sağlanması esas olup hakimin bu hususu re'sen gözetmesi gerekir. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılamanın aşamalarından haberdar edilmesi ile mümkündür.

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinde.

03.08.2002 tarihli trafik kazası sonucu davacıların desteği Ahmet Soylu'nun vefat ettiği, davacıların Sandıklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/280 esas sayılı dosyası ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulundukları, Sandıklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/280 esas sayılı dosyası kapsamında bilirkişi incelemesi yapıldığı ve davacıların talepleriyle bağlı kalınarak hüküm kurulduğu, eldeki davanın ek dava niteliğinde olduğu, bununla birlikte davalılardan ... yönünden dava dilekçesinin usule uygun şekilde tebliğ edilmediği,

bu nedenle davalı ...'ın cevap dilekçesi sunma ve duruşmalara katılma imkanından yararlanamadığı, yargılamanın bu davalının davaya katılımı sağlanmadan yapıldığı ve sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda; dava dilekçesinin davalı ...'a usulüne uygun tebliğ edilmemesi nedeniyle taraf teşkilinin sağlanmadığı ve bu kapsamda adı geçen davalıya savunma hakkı tanınmadığı anlaşılmakla, bu davalı adına usulüne uygun tebligat yapılarak taraf teşkili sağlandıktan ve davalının savunmasını sunabilmesi, delillerini bildirmesi için süre tanınmasından sonra karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...'a iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,